ชาตินิยมฮินดู อุดมการณ์ การเมือง และประวัติศาสตร์ในเอเชียใต้

ชาตินิยมฮินดู เป็นแนวคิดทางความคิดทางการเมืองที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของประเพณีทางสังคมและวัฒนธรรมดั้งเดิมของอนุทวีปอินเดีย โดยมีเป้าหมายหลักคือการสร้าง "รัฐฮินดู" (Hindu polity) ซึ่งแนวคิดนี้มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างอัตลักษณ์ของอินเดีย และเป็นรากฐานในการตั้งคำถามต่อการล่าอาณานิคมในอดีต

วิวัฒนาการของแนวคิดและอุดมการณ์

ในยุคการเคลื่อนไหวเพื่อเอกราชของอินเดีย แนวคิดชาตินิยมฮินดูได้สร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักชาตินิยมผ่านวิธีการที่หลากหลาย ตั้งแต่การต่อสู้ด้วยอาวุธ การเมืองเชิงบีบบังคับ ไปจนถึงการประท้วงโดยสันติวิธี นอกจากนี้ยังส่งผลต่อการปฏิรูปสังคมและแนวคิดทางเศรษฐกิจในอินเดียอีกด้วย

ฮินดูตวา (Hindutva)

ในปัจจุบัน ฮินดูตวา (Hindutva) หรือความหมายว่า "ความเป็นฮินดู" คือรูปแบบที่โดดเด่นที่สุดของการเมืองชาตินิยมฮินดูในอินเดีย คำนี้ถูกนิยามขึ้นโดย วินายัก ดาโมดาร์ สาวาร์กะ (Vinayak Damodar Savarkar) ในปี ค.ศ. 1923

อุดมการณ์ฮินดูตวาได้รับการสนับสนุนโดยองค์กรสำคัญในระบบนิเวศที่เรียกว่า Sangh Parivar ซึ่งประกอบด้วย:

• พรรค Bharatiya Janata Party (BJP) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลในปัจจุบัน
• Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) องค์กรอาสาสมัครกึ่งทหาร
• Vishva Hindu Parishad (VHP)
• Sanatan Sanstha และองค์กรอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ บุคคลสำคัญอย่าง Shivaji และการพิชิตของเขา ถูกนำมาใช้เป็นสัญลักษณ์ของการต่อสู้เพื่อความเป็นฮินดู โดยเฉพาะการเอาชนะกองกำลังโมกุล ซึ่งสาวาร์กะระบุว่าเป็นการ "ปลุกใจ" ชาวฮินดูทั่วอินเดีย

ชาตินิยมฮินดูในเนปาล

แนวคิดชาตินิยมฮินดูไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในอินเดีย แต่ยังมีบทบาทสำคัญในเนปาล โดยเฉพาะในช่วงการก่อตั้งอาณาจักร

นโยบายการทำให้เป็นฮินดู (Hinduisation)

พระเจ้าปฤถวี นารายัน ชาห์ (Maharajadhiraja Prithvi Narayan Shah) ได้ประกาศให้ราชอาณาจักรเนปาลที่เพิ่งรวมตัวกันเป็น Asal Hindustan หรือ "ดินแดนที่แท้จริงของชาวฮินดู" เนื่องจากในขณะนั้นอินเดียตอนเหนือถูกปกครองโดยชาวมุสลิมโมกุล

การประกาศนี้มีจุดประสงค์เพื่อบังคับใช้ประมวลกฎหมายทางสังคมของฮินดูที่เรียกว่า Dharmaśāstra และสร้างพื้นที่ปลอดภัยสำหรับชาวฮินดู โดยมีการขับไล่คณะมิชชันนารีคาทอลิกออกจากเมืองปาตัน และให้สิทธิพิเศษแก่กลุ่ม Tagadharis ในเมืองหลวง

อุดมการณ์ของรัฐบาล Bharadari

นโยบายของรัฐบาล Bharadari ในอาณาจักร Gorkha ยึดตามคัมภีร์ฮินดูโบราณ โดยมีลักษณะสำคัญดังนี้:

• พระมหากษัตริย์ทรงถูกถือว่าเป็นอวตารของพระวิษณุ
• พระองค์ทรงเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดทั้งในด้านนิติบัญญัติ ตุลาการ และบริหาร
• การตัดสินทางตุลาการยึดตามหลักการของ Hindu Dharma (หลักปฏิบัติของฮินดู)