ประวัติศาสตร์อาร์เจนตินา จากยุคก่อนโคลัมบัสสู่สาธารณรัฐสมัยใหม่
สรุปใจความสำคัญ
- การตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ในปาตาโกเนียเริ่มขึ้นเมื่อประมาณ 13,000 ปีก่อน
- จักรวรรดิอินคาเคยแผ่ขยายอำนาจเข้ามาปกครองพื้นที่ทางตอนเหนือของอาร์เจนตินาในช่วงปลายศตวรรษที่ 15
- อาร์เจนตินาประกาศอิสรภาพจากสเปนเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 1816
ประวัติศาสตร์ของประเทศอาร์เจนตินาสามารถแบ่งออกเป็นสี่ช่วงหลัก ได้แก่ ยุคก่อนโคลัมบัสหรือประวัติศาสตร์ยุคแรก (จนถึงศตวรรษที่ 16), ยุคอาณานิคม (ค.ศ. 1536–1809), ยุคการสร้างชาติ (ค.ศ. 1810–1880) และประวัติศาสตร์ของอาร์เจนตินาสมัยใหม่ (ตั้งแต่ประมาณปี ค.ศ. 1880 เป็นต้นมา)
ยุคก่อนโคลัมบัส (Pre-Columbian era)
พื้นที่ที่ปัจจุบันเป็นประเทศอาร์เจนตินามีประชากรอาศัยอยู่เบาบางจนกระทั่งถึงช่วงการเข้ามาของชาวยุโรป ร่องรอยแรกของการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ย้อนกลับไปได้ถึงยุคหินเก่า (Paleolithic) และมีหลักฐานเพิ่มเติมในยุคหินกลาง (Mesolithic) และยุคหินใหม่ (Neolithic)
นักโบราณคดีชาวอุรุกวัย Raúl Campá Soler ได้แบ่งกลุ่มชนพื้นเมืองในอาร์เจนตินาออกเป็นสามกลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มพรานล่าสัตว์และเก็บของป่าพื้นฐาน (ไม่มีการพัฒนาเครื่องปั้นดินเผา), กลุ่มพรานล่าสัตว์และเก็บของป่าขั้นสูง และกลุ่มเกษตรกรพื้นฐานที่ใช้เครื่องปั้นดินเผา โดยกลุ่มแรกพบได้ในแถบปัมปัส (Pampas) และปาตาโกเนีย (Patagonia) ส่วนกลุ่มที่สองรวมถึงชาวชาร์รูอา (Charrúa), มินูอาเน (Minuane) และกัวรานี (Guaraní)
ในช่วงปลายศตวรรษที่ 15 ชนเผ่าพื้นเมืองในแถบ Quebrada de Humahuaca ถูกพิชิตโดยจักรวรรดิอินคา (Inca Empire) ภายใต้การนำของ Topa Inca Yupanqui เพื่อควบคุมแหล่งแร่เงิน สังกะสี และทองแดง การปกครองของอินคายังคงอยู่ประมาณครึ่งศตวรรษจนกระทั่งชาวสเปนเดินทางมาถึงในปี ค.ศ. 1536
การเกษตรในยุคก่อนสเปน
มีการทำเกษตรกรรมในอาร์เจนตินายุคก่อนสเปนลงไปถึงจังหวัดเมนโดซา (Mendoza) ทางตอนใต้ แต่ในพื้นที่ปาตาโกเนีย ประชากรส่วนใหญ่ยังคงดำเนินชีวิตแบบพรานล่าสัตว์และเก็บของป่า เนื่องจากความอุดมสมบูรณ์ของกัวนาโก (Guanaco) ซึ่งเป็นสัตว์ป่าในท้องถิ่น
ยุคอาณานิคมสเปน (ค.ศ. 1516-1810)
ชาวยุโรปเริ่มเดินทางมาถึงภูมิภาคนี้ด้วยการเดินทางของชาวโปรตุเกส Gonçalo Coelho และ Amerigo Vespucci ในปี ค.ศ. 1502 ต่อมาในปี ค.ศ. 1512 João de Lisboa และ Estevão de Fróis ได้ค้นพบแม่น้ำริโอเดลาปลาตา (Rio de La Plata) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการสำรวจและเข้าครอบครองพื้นที่โดยชาวสเปน
ในปี ค.ศ. 1776 มงกุฎสเปนได้จัดตั้ง อาณานิคมริโอเดลาปลาตา (Viceroyalty of the Río de la Plata) เพื่อบริหารจัดการดินแดนและทรัพยากร ซึ่งกลายเป็นรากฐานสำคัญในการก่อตั้งรัฐอิสระในเวลาต่อมา
คำถามที่พบบ่อย
ประวัติศาสตร์อาร์เจนตินาแบ่งออกเป็นกี่ช่วงหลัก?
แบ่งออกเป็น 4 ช่วงหลัก ได้แก่ ยุคก่อนโคลัมบัส, ยุคอาณานิคม, ยุคการสร้างชาติ และยุคสมัยใหม่
ชนพื้นเมืองกลุ่มใดที่มีบทบาทสำคัญในยุคก่อนโคลัมบัส?
กลุ่มพรานล่าสัตว์และเก็บของป่าในแถบปัมปัสและปาตาโกเนีย รวมถึงชาวกัวรานี และผู้ที่ถูกปกครองโดยจักรวรรดิอินคาในตอนเหนือ
จุดเริ่มต้นของการเข้าครอบครองพื้นที่โดยชาวสเปนคืออะไร?
เริ่มจากการเดินทางของ Juan Díaz de Solís ในปี ค.ศ. 1516 มายังแม่น้ำริโอเดลาปลาตา
