ประวัติการสั่งห้ามเล่นฟุตบอลในยุโรป
สรุปใจความสำคัญ
- กฎหมายห้ามเล่นฟุตบอลฉบับแรกในอังกฤษเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1314 ในสมัยพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 2
- ในยุคกลาง ฟุตบอลถูกสั่งห้ามเพราะถูกมองว่าขัดขวางการฝึกยิงธนูซึ่งจำเป็นต่อการป้องกันประเทศ
- ฟุตบอลมวลชน (Mob Football) มักถูกสั่งห้ามเนื่องจากความรุนแรงและการทำลายทรัพย์สินสาธารณะ
- ในศตวรรษที่ 18 ฟุตบอลถูกใช้เป็นฉากบังหน้าในการรวมตัวประท้วงกฎหมายล้อมรั้วที่ดินในอังกฤษ
ตลอดประวัติศาสตร์ของยุโรป มีความพยายามในการสั่งห้ามเล่นฟุตบอลเกิดขึ้นหลายครั้ง ตั้งแต่ยุคกลางจนถึงยุคสมัยใหม่ โดยเฉพาะในอังกฤษ สกอตแลนด์ และฝรั่งเศส สาเหตุของการสั่งห้ามมีตั้งแต่ความกังวลเรื่องความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง การทำลายทรัพย์สิน ไปจนถึงความต้องการให้ประชากรฝึกฝนทักษะทางทหารเพื่อความมั่นคงของชาติ
ฟุตบอลมวลชนในยุโรป (Mass Football)
ในยุคกลางและยุคเริ่มแรกของสมัยใหม่ ฟุตบอลที่ได้รับความนิยมคือ ฟุตบอลมวลชน หรือ ม็อบฟุตบอล (Mob Football) ซึ่งเป็นเกมที่ไม่มีการจำกัดจำนวนผู้เล่นและมีกฎกติกาน้อยมาก การเล่นในลักษณะนี้มักนำไปสู่ความรุนแรง การบาดเจ็บ และการทำลายทรัพย์สินในที่สาธารณะ ทำให้ทางการมองว่าการเล่นฟุตบอลเป็นสิ่งรบกวนการทำงานและเป็นบ่อเกิดของความวุ่นวาย
การสั่งห้ามในอังกฤษ
ความพยายามในการสั่งห้ามเล่นฟุตบอลในอังกฤษเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีบันทึกครั้งแรกในปี ค.ศ. 1314 เมื่อพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 2 ทรงออกประกาศห้ามเล่นฟุตบอลในลอนดอน เนื่องจากก่อให้เกิดเสียงดังและความวุ่นวายในเมือง
นอกจากนี้ ในยุคกลาง การฝึกยิงธนูถือเป็นหน้าที่สำคัญของชายชาวอังกฤษทุกคนเพื่อใช้ในการสงคราม การเล่นฟุตบอลจึงถูกมองว่าเป็นสิ่งดึงดูดความสนใจจากการฝึกทักษะทางทหารที่จำเป็นนี้ ส่งผลให้พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 (ค.ศ. 1349) และพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 (ค.ศ. 1477) ทรงสั่งห้ามเล่นฟุตบอล เพื่อให้ประชาชนหันไปฝึกยิงธนูซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการป้องกันประเทศ
แม้แต่พระเจ้าเฮนรีที่ 8 ก็ทรงพยายามสั่งห้ามเล่นฟุตบอลในปี ค.ศ. 1540 แม้ว่าพระองค์จะทรงเป็นผู้สั่งตัดรองเท้าฟุตบอลคู่แรกๆ ของโลกก็ตาม ความพยายามในการควบคุมกีฬานี้ดำเนินต่อไปจนถึงศตวรรษที่ 17 โดยกลุ่มพิวริตัน (Puritans) ที่พยายามปราบปรามกีฬาที่มองว่า "ไร้ระเบียบ" รวมถึงฟุตบอล โดยมีการปรับเงินหรือลงโทษผู้เล่นด้วยการใช้เครื่องพันธนาการในที่สาธารณะ
การสั่งห้ามในสกอตแลนด์และฝรั่งเศส
ในสกอตแลนด์ พระเจ้าเจมส์ที่ 1 ทรงออกพระราชกฤษฎีกาห้ามเล่นฟุตบอลในปี ค.ศ. 1424 และต่อมาในสมัยพระเจ้าเจมส์ที่ 2 ปี ค.ศ. 1457 ได้มีการออกกฎหมายห้ามทั้งฟุตบอลและกอล์ฟ
สำหรับฝรั่งเศส เกมที่เรียกว่า La soule ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับม็อบฟุตบอลของอังกฤษ ถูกสั่งห้ามโดยพระเจ้าฟิลิปที่ 5 ในปี ค.ศ. 1319 และพระเจ้าชาร์ลที่ 5 ในปี ค.ศ. 1369 นอกจากนี้ ในปี ค.ศ. 1440 บิชอปแห่งเตรกิเยร์ (Bishop of Tréguier) ยังได้ขู่จะขับออกจากศาสนาและปรับเงินผู้เล่น เนื่องจากมองว่าเกมนี้สร้างความเกลียดชังและความขัดแย้งในจิตใจของผู้คน
ฟุตบอลกับการประท้วงและการเมือง
ในศตวรรษที่ 18 ฟุตบอลถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการประท้วงทางการเมือง โดยเฉพาะในช่วงที่มีการออกกฎหมายล้อมรั้วที่ดิน (Enclosure Acts) ซึ่งเป็นการเปลี่ยนที่ดินสาธารณะให้เป็นกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคล การนัดหมายเล่นฟุตบอลมักถูกใช้เป็นข้ออ้างในการรวมตัวกันเพื่อก่อจลาจล ทำลายรั้ว และเผาสิ่งปลูกสร้างเพื่อประท้วงการสูญเสียสิทธิในที่ดินส่วนรวม
การควบคุมในพื้นที่สาธารณะ
เมื่อเข้าสู่ศตวรรษที่ 19 การสั่งห้ามเริ่มเปลี่ยนรูปแบบจากการห้ามเล่นโดยเด็ดขาดเป็นการควบคุมพื้นที่ โดยกฎหมายทางหลวงของอังกฤษปี ค.ศ. 1835 (British Highway Act 1835) ได้สั่งห้ามการเล่นฟุตบอลบนถนนสาธารณะ เพื่อป้องกันการรบกวนการจราจรและความเดือดร้อนของประชาชนทั่วไป
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมในสมัยก่อนถึงมีการสั่งห้ามเล่นฟุตบอล?
สาเหตุหลักมาจากความรุนแรงของ 'ม็อบฟุตบอล' ที่ไม่มีกฎกติกาชัดเจน ทำให้เกิดการบาดเจ็บและทรัพย์สินเสียหาย รวมถึงในอังกฤษมีการห้ามเล่นเพื่อให้ประชาชนหันไปฝึกยิงธนูเพื่อใช้ในสงคราม
การสั่งห้ามเล่นฟุตบอลในฝรั่งเศสมีลักษณะอย่างไร?
ในฝรั่งเศส เกม La soule ซึ่งคล้ายกับฟุตบอลมวลชน ถูกสั่งห้ามโดยกษัตริย์หลายพระองค์และถูกต่อต้านโดยศาสนจักรเนื่องจากมองว่าสร้างความขัดแย้งและความเกลียดชัง
ฟุตบอลเกี่ยวข้องกับการประท้วงทางการเมืองอย่างไร?
ในศตวรรษที่ 18 ผู้ประท้วงกฎหมายล้อมรั้วที่ดินในอังกฤษใช้การนัดหมายแข่งขันฟุตบอลเป็นข้ออ้างในการรวมตัวกันเพื่อก่อจลาจลและทำลายรั้วที่ดินที่ถูกยึดเป็นของส่วนบุคคล
