โครงการ HX Fighter ฟินแลนด์เลือก F-35 เป็นเครื่องบินรบยุคใหม่

โครงการ HX Fighter Program คือโครงการจัดหาเครื่องบินรบอเนกประสงค์ของกระทรวงกลาโหมฟินแลนด์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทดแทนเครื่องบินรบ Hornet รุ่นปัจจุบันที่กำลังจะปลดระวาง เพื่อให้ฟินแลนด์สามารถรับมือกับสภาพแวดล้อมด้านความมั่นคงที่เปลี่ยนแปลงไปและรักษาขีดความสามารถในการป้องกันประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ภูมิหลังและเหตุผลความจำเป็น

ในปี 2015 กระทรวงกลาโหมฟินแลนด์ได้เริ่มการศึกษาเบื้องต้นและเสนอให้มีการจัดหาเครื่องบินรบอเนกประสงค์เพื่อทดแทนฝูงบิน Hornet ที่จะถูกปลดระวางภายในปี 2030 อย่างไรก็ตาม โครงการนี้ได้รับเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในบางประเด็น เช่น งบประมาณที่สูงมาก การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากเครื่องบินรบ และความโปร่งใสในการเผยแพร่ข้อมูลของฝ่ายบริหารด้านการป้องกันประเทศ

ผู้เชี่ยวชาญบางส่วนเสนอว่า แทนที่จะพึ่งพาเครื่องบินรบอเนกประสงค์เพียงอย่างเดียว ฟินแลนด์ควรพิจารณาจัดหาเครื่องบินสกัดกั้น (Interceptors), ขีปนาวุธ, จรวด และอุปกรณ์ต่อต้านอากาศยานอื่นๆ หรือแม้แต่การยืดอายุการใช้งานของเครื่องบิน Hornet เดิมที่มีอยู่

งบประมาณและการดำเนินงาน

รัฐบาลฟินแลนด์กำหนดเพดานงบประมาณในการจัดหาครั้งนี้ไว้ไม่เกิน 1 หมื่นล้านยูโร (ประมาณ 10,000 ล้านยูโร) โดยไม่รวมค่าบำรุงรักษาและค่าพัฒนาตลอดอายุการใช้งาน ซึ่งหากคำนวณรวมค่าใช้จ่ายตลอดวงจรชีวิต (Lifecycle costs) ราคาอาจพุ่งสูงถึง 2.5 หมื่นล้านถึง 4 หมื่นล้านยูโร ทำให้โครงการนี้กลายเป็นหนึ่งในการจัดซื้อของรัฐที่แพงที่สุดในประวัติศาสตร์ของฟินแลนด์

เนื่องจากงบประมาณนี้ไม่สามารถดำเนินการได้ภายใต้บประมาณป้องกันประเทศปกติ จึงจำเป็นต้องมีการขออนุมัติงบประมาณพิเศษจากรัฐสภา โดยมีเป้าหมายในการจัดหาเครื่องบินรบจำนวนประมาณ 64 เครื่อง

ตัวเลือกเครื่องบินรบที่ถูกเสนอ

ในช่วงเริ่มต้นโครงการ มีการพิจารณาตัวเลือกเครื่องบินรบถึง 7 รุ่น ได้แก่:

• Boeing F-15 Eagle (สหรัฐฯ)
• Boeing F/A-18 Super Hornet (สหรัฐฯ)
• Dassault Rafale (ฝรั่งเศส)
• Eurofighter Typhoon (ยุโรป)
• Lockheed Martin F-16 (สหรัฐฯ)
• Lockheed Martin F-35 (สหรัฐฯ)
• Saab JAS 39 Gripen NG (สวีเดน)

ข้อเสนอที่ถูกส่งเข้ามา

หลังจากขั้นตอนการขอข้อมูล (RFI) มีผู้ผลิต 5 รายที่ส่งข้อเสนออย่างเป็นทางการ ดังนี้:

ผู้ผลิต/รุ่นเครื่องบิน	รายละเอียดข้อเสนอ
Boeing (สหรัฐฯ)	F/A-18E/F Super Hornet 50 เครื่อง + EA-18G Growler 14 เครื่อง
Dassault (ฝรั่งเศส)	Rafale F4
Eurofighter (ยุโรป)	Typhoon T4
Lockheed Martin (สหรัฐฯ)	F-35A จำนวน 64 เครื่อง
Saab (สวีเดน)	JAS 39 Gripen E/F 64 เครื่อง + GlobalEye 2 เครื่อง

ผู้ชนะโครงการ

รัฐบาลฟินแลนด์ประกาศอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2021 ว่า Lockheed Martin F-35A คือผู้ชนะในโครงการ HX Fighter โดยเหตุผลหลักที่ทำให้ F-35 ได้รับการคัดเลือกคือ ขีดความสามารถที่เหนือกว่าและอายุการใช้งานที่ยาวนาน ซึ่งจะช่วยให้ฟินแลนด์มีความมั่นคงทางอากาศในระยะยาว

ค่าใช้จ่ายที่คาดการณ์สำหรับเครื่องบิน F-35A Block 4 จำนวน 64 เครื่อง อยู่ที่ประมาณ 4.7 พันล้านยูโร (หรือประมาณ 5.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) โดยตกเครื่องละประมาณ 83 ล้านดอลลาร์สหรัฐ