← กลับไปยังบทความทั้งหมด

ระบบไฟล์อำนาจรวม (GND) มาตรฐานการระบุตัวตนสำหรับห้องสมุดและจดหมายเหตุ

สรุปใจความสำคัญ

  • GND บริหารจัดการโดยหอสมุดแห่งชาติเยอรมัน (DNB) ร่วมกับเครือข่ายห้องสมุดในยุโรป
  • ใช้สัญญาอนุญาตแบบ CC0 ทำให้ข้อมูลเป็นสาธารณะและนำไปใช้ได้อย่างอิสระ
  • บูรณาการไฟล์อำนาจ 4 ชุด (PND, GKD, SWD, DMA-EST) เข้าด้วยกันในปี 2012
  • รองรับรูปแบบ RDF เพื่อใช้งานในระบบ Semantic Web

Gemeinsame Normdatei หรือที่รู้จักในชื่อ GND (แปลเป็นภาษาอังกฤษว่า Integrated Authority File) คือระบบไฟล์อำนาจสากลที่ใช้สำหรับจัดระเบียบชื่อบุคคล หัวข้อ และองค์กรจากแคตตาล็อกต่างๆ โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสร้างมาตรฐานในการระบุตัวตนของเอนทิตี (Entity) ให้มีความชัดเจนและไม่กำกวม ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการทำเอกสารในห้องสมุด รวมถึงการใช้งานที่ขยายตัวไปยังหอจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ในปัจจุบัน

โลโก้หรือสัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับระบบ GND
สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับระบบไฟล์อำนาจรวม (GND)

การบริหารจัดการและลิขสิทธิ์

ระบบ GND บริหารจัดการโดยหอสมุดแห่งชาติเยอรมัน (Deutsche Nationalbibliothek หรือ DNB) ภายใต้ความร่วมมือกับเครือข่ายห้องสมุดระดับภูมิภาคในยุโรปที่ใช้ภาษาเยอรมันและพันธมิตรอื่นๆ ข้อมูลในระบบ GND เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Zero (CC0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างอิสระโดยไม่มีข้อจำกัดด้านลิขสิทธิ์

โครงสร้างและเทคโนโลยี

ข้อกำหนดของ GND มีการกำหนดลำดับชั้นของเอนทิตีระดับสูง (High-level entities) และคลาสย่อย (Sub-classes) ซึ่งช่วยให้การจำแนกประเภทในห้องสมุดมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้ GND ยังรวมถึงออนโทโลยี (Ontology) ที่ออกแบบมาเพื่อการนำเสนอความรู้ในรูปแบบของ Semantic Web โดยเปิดให้เข้าถึงข้อมูลในรูปแบบ RDF (Resource Description Framework) เพื่อให้คอมพิวเตอร์สามารถประมวลผลข้อมูลความสัมพันธ์ระหว่างเอนทิตีได้โดยอัตโนมัติ

ประวัติและการบูรณาการ

ระบบ GND เริ่มเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการในเดือนเมษายน พ.ศ. 2555 โดยเป็นการรวมไฟล์อำนาจเดิมที่เคยแยกจากกัน 4 ชุด ซึ่งถูกยกเลิกการใช้งานไปหลังจากนั้น ได้แก่:

  • Personennamendatei (PND): ไฟล์อำนาจชื่อบุคคล
  • Gemeinsame Körperschaftsdatei (GKD): ไฟล์อำนาจองค์กร
  • Schlagwortnormdatei (SWD): ไฟล์อำนาจหัวเรื่อง
  • Einheitssachtitel-Datei des Deutschen Musikarchivs (DMA-EST): ไฟล์ชื่อเรื่องมาตรฐานของหอจดหมายเหตุทางดนตรีเยอรมัน

ข้อมูลแต่ละรายการในระบบจะถูกอ้างอิงด้วยรหัสระบุตัวตนที่เรียกว่า GND-ID

สถิติและการเชื่อมโยงสากล

ณ วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2555 ช่วงเริ่มต้นของการเปิดตัว GND มีข้อมูลทั้งหมด 9,493,860 รายการ ซึ่งในจำนวนนี้เป็นชื่อบุคคลประมาณ 2,650,000 รายการ ต่อมาในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2563 ได้มีการลบไฟล์ที่ไม่ระบุตัวตนออก และในปี พ.ศ. 2565 ระบบ GND มีข้อมูลรวม 9,370,736 รายการ โดยเป็นชื่อบุคคลจำนวน 5,937,788 รายการ

นอกจากนี้ GND ยังเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Virtual International Authority File (VIAF) ซึ่งเป็นความพยายามในการเชื่อมโยงไฟล์อำนาจจากห้องสมุดแห่งชาติต่างๆ ทั่วโลกเข้าด้วยกัน เพื่อให้การระบุตัวตนของบุคคลหรือหัวข้อมีความเป็นสากลมากยิ่งขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

GND คืออะไร?

GND หรือ Gemeinsame Normdatei คือระบบไฟล์อำนาจสากลที่ใช้ระบุตัวตนของบุคคล องค์กร และหัวเรื่อง เพื่อให้การจัดหมวดหมู่ในห้องสมุดและพิพิธภัณฑ์มีความถูกต้องและไม่กำกวม

ใครเป็นผู้ดูแลระบบ GND?

หอสมุดแห่งชาติเยอรมัน (Deutsche Nationalbibliothek) เป็นผู้บริหารจัดการหลัก โดยร่วมมือกับเครือข่ายห้องสมุดในยุโรปที่ใช้ภาษาเยอรมัน

GND-ID คืออะไร?

GND-ID คือรหัสระบุตัวตนเฉพาะที่มอบให้กับแต่ละรายการในระบบ GND เพื่อใช้ในการอ้างอิงและเชื่อมโยงข้อมูลอย่างแม่นยำ

GND เกี่ยวข้องกับ VIAF อย่างไร?

GND ส่งข้อมูลและเข้าร่วมในโครงการ Virtual International Authority File (VIAF) เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลการระบุตัวตนของเยอรมนีเข้ากับมาตรฐานสากลของห้องสมุดทั่วโลก