ไอรีนา เคลฟิช กวีและนักกิจกรรมชาวเยิว-เลสเบี้ยนผู้รอดชีวิตจากโฮโลคอสต์

ไอรีนา เคลฟิช (เกิด 17 เมษายน ค.ศ. 1941) เป็นนักเขียน กวี นักวิชาการ และนักกิจกรรมชาวเยิว-เลสเบี้ยน ผู้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมความหลากหลายทางเพศและสิทธิสตรีในชุมชนชาวเยิว

ชีวิตช่วงต้นและการรอดชีวิตจากโฮโลคอสต์

เคลฟิชเกิดใน วอร์ซอเกตโต (Warsaw Ghetto) เมื่อวันที่ 17 เมษายน ค.ศ. 1941 เป็นบุตรสาวของ มิคาเอล เคลฟิช สมาชิกกลุ่ม Jewish Labour Bund และโรส เคลฟิช ในช่วงปลายเดือนเมษายน ค.ศ. 1943 ขณะที่เธอมีอายุเพียง 2 ปี พ่อของเธอถูกสังหารในวันที่สองของการลุกฮือในวอร์ซอเกตโต

ก่อนการลุกฮือ พ่อของเธอได้ลักลอบพาเธอและแม่หนีออกจากเกตโต โดยไอรีนาถูกส่งตัวไปยังสถานรับเลี้ยงเด็กกำพร้าคาทอลิก ในขณะที่แม่ของเธอใช้เอกสารปลอมทำงานเป็นสาวใช้ให้กับครอบครัวชาวโปแลนด์ หลังจากเหตุการณ์ลุกฮือ แม่ของเธอได้มารับเธอกลับและพากันหลบหนีไปยังชนบทของโปแลนด์ ทั้งคู่รอดชีวิตจากสงครามโลกครั้งที่สองด้วยการซ่อนตัวและปกปิดตัวตนชาวเยิว โดยได้รับความช่วยเหลือจากชาวนาชาวโปแลนด์

หลังสงคราม ครอบครัวของเธอได้ย้ายไปอยู่ที่เมืองลอจ (Łódź) ชั่วคราว ก่อนจะย้ายไปประเทศสวีเดนในปี ค.ศ. 1946 และอพยพเข้าสู่สหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1949

การศึกษาและอาชีพทางวิชาการ

เคลฟิชเข้าศึกษาที่ City College of New York (CCNY) โดยได้ศึกษากับ แม็กซ์ ไวน์ไรช์ นักภาษาศาสตร์ภาษาเยิดดิชผู้โด่งดัง ผู้ก่อตั้งสถาบัน YIVO สำหรับการวิจัยชาวเยิว เธอสำเร็จการศึกษาด้วยเกียรตินิยมในสาขาวิชาภาษาอังกฤษและภาษาเยิดดิช

ในปี ค.ศ. 1963 เธอเข้าศึกษาต่อในระดับบัณฑิตศึกษาที่ University of Chicago และได้รับปริญญาเอก (Ph.D.) สาขาภาษาอังกฤษในปี ค.ศ. 1970

ไอรีนา เคลฟิช ได้สอนวิชาภาษาอังกฤษ ภาษาเยิดดิช และสตรีศึกษา (Women's Studies) โดยเธอเกษียณอายุจากการเป็นศาสตราจารย์ที่ Barnard College ในนครนิวยอร์ก เมื่อปี ค.ศ. 2018

บทบาทในฐานะนักภาษาศาสตร์และกวี

ปัจจุบันเคลฟิชเป็นที่รู้จักในฐานะ Yiddishist (ผู้เชี่ยวชาญภาษาเยิดดิช) แม้ว่าภาษาแม่ของเธอจะเป็นภาษาโปแลนด์ และเคยเรียนภาษาเยิดดิชในโรงเรียนประถมที่เมืองลอจหลังสงครามโลกครั้งที่สอง

เธอมีชื่อเสียงอย่างมากในการแปลผลงานของกวีภาษาเยิดดิช เช่น คัดยา โมโลดอฟสกี (Kadya Molodowsky) และ ฟราดิล ชต็อก (Fradl Shtok)

การเคลื่อนไหวทางสังคมและกิจกรรม

เคลฟิชทำงานเป็นนักกิจกรรมในชุมชนเฟมินิสต์ เลสเบี้ยน และชุมชนชาวเยิวสายฆราวาส เธอเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการบริหารคนสุดท้ายของ New Jewish Agenda (ค.ศ. 1980–1992) และเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง The Jewish Women's Committee to End the Occupation of the West Bank and Gaza (JWCEO)

นอกจากนี้ เธอยังเป็นสมาชิกของกลุ่ม Di Vilde Chayes (The Wild Beasts) ซึ่งเป็นกลุ่มเฟมินิสต์ชาวเยิวที่วิเคราะห์และตอบโต้ประเด็นทางการเมืองในตะวันออกกลาง รวมถึงปัญหาการต่อต้านชาวเยิว (antisemitism)

ผลงานการตีพิมพ์

เคลฟิชเริ่มตีพิมพ์บทกวีในปี ค.ศ. 1971 เธอเป็นบรรณาธิการผู้ก่อตั้งนิตยสารเฟมินิสต์ Conditions และร่วมบรรณาธิการหนังสือ The Tribe of Dina: A Jewish Women's Anthology

ผลงานที่โดดเด่นของเธอ ได้แก่:

• Different Enclosures (ค.ศ. 1985): รวมบทกวีและความเรียง
• Dreams of an Insomniac: Jewish Feminist Essays, Speeches and Diatribes: รวมความเรียงเฟมินิสต์ชาวเยิว
• A Few Words in the Mother Tongue: Poems Selected and New: ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Lamda Prize ในปี ค.ศ. 1990
• Her Birth and Later Years: Poems New and Collected 1971-2021 (ค.ศ. 2022): ได้รับรางวัล Audre Lorde Award สำหรับบทกวีเลสเบี้ยนในปี ค.ศ. 2023 และเป็นผู้เข้ารอบสุดท้ายของรางวัล National Jewish Book Award ในปี ค.ศ. 2022