Janusz Radziwiłł ขุนนางผู้ทรงอิทธิพลและผู้ทรยศแห่งลิทัวเนีย

Janusz Radziwiłł หรือที่รู้จักในชื่อ Janusz the Second หรือ Janusz the Younger (ภาษาลิทัวเนีย: Jonušas Radvila) เป็นขุนนางและผู้ทรงอิทธิพล (magnate) ในเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย โดยตลอดชีวิตของเขาดำรงตำแหน่งสำคัญในรัฐประศาสนศาสตร์หลายตำแหน่ง เช่น ผู้ดูแลราชสำนักแห่งลิทัวเนีย (Court Chamberlain of Lithuania) ตั้งแต่ปี 1633, จอมพลสนามแห่งลิทัวเนีย (Field Hetman of Lithuania) ตั้งแต่ปี 1646 และจอมพลใหญ่แห่งลิทัวเนีย (Grand Hetman of Lithuania) ตั้งแต่ปี 1654 นอกจากนี้เขายังเป็นเจ้าเมืองวิลนา (Voivode of Vilna Voivodeship) และผู้ปกครองเขต Samogitia, Kamieniec, Kazimierz และ Sejwy

เขายังเป็นผู้สนับสนุนศาสนาโปรเตสแตนต์ในลิทัวเนีย และเป็นผู้อุปถัมภ์โรงเรียนและโบสถ์โปรเตสแตนต์หลายแห่ง

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา

Janusz Radziwiłł เกิดเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 1612 ที่เมือง Papilys (Popiela) เขาเป็นทายาทของตระกูล Radziwiłł ซึ่งเป็นหนึ่งในตระกูลขุนนางที่ทรงอำนาจที่สุดในเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย

ในปี 1628 เขาได้ออกเดินทางท่องเที่ยวและศึกษาเล่าเรียนเป็นเวลาสี่ปี โดยเน้นที่เยอรมนีและเนเธอร์แลนด์ และกลับมายังวอร์ซอ เมืองหลวงของเครือจักรภพในปี 1632 ซึ่งรวมถึงการศึกษาด้านกฎหมายและเทววิทยาที่มหาวิทยาลัยไลป์ซิก (Leipzig University) เป็นเวลาสองปี

หลังจากนั้น กษัตริย์ Władysław IV Vasa ได้ส่งเขาไปปฏิบัติภารกิจทางการทูตในเนเธอร์แลนด์และอังกฤษ ซึ่งทำให้เขาได้รับตำแหน่งผู้ดูแลราชสำนักแห่งลิทัวเนียในปี 1633 และได้เข้าร่วมในสงครามสมอลินสค์ (Smolensk War) ในปี 1634 แม้ว่าบทบาทของเขาจะเป็นการติดตามกษัตริย์มากกว่าการรบในสมรภูมิหลัก

การก้าวสู่จุดสูงสุดของอำนาจ

การเสียชีวิตของบิดาในปี 1641 ทำให้เขากลายเป็นหนึ่งในผู้ทรงอิทธิพลที่มั่งคั่งที่สุดในเครือจักรภพ ในปี 1646 เขาได้เข้าสู่สภาวุฒิสภาของโปแลนด์และดำรงตำแหน่งจอมพลสนามแห่งลิทัวเนีย ต่อมาในปี 1648 เขาได้รับเลือกให้เข้าสู่ศาลลิทัวเนีย (Lithuanian Tribunal)

ในช่วงปี 1649 ถึง 1651 Janusz Radziwiłł ประสบความสำเร็จในการนำทัพรบชนะในหลายสมรภูมิ เช่น ยุทธการที่ Mazyr, ยุทธการที่ Loyew และการยึดเมืองเคียฟในวันที่ 4 สิงหาคม 1651 ซึ่งทำให้ชื่อเสียงทางการทหารของเขาเพิ่มพูนขึ้นอย่างมาก

ความขัดแย้งและการทรยศ

อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างเขากับกษัตริย์เริ่มย่ำแย่ลง โดยเฉพาะในช่วงที่รัสเซียและคอสแซคบุกรุกเครือจักรภพจากทางทิศตะวันออก ในปี 1654 เขาได้รับตำแหน่งจอมพลใหญ่แห่งลิทัวเนีย แต่หลังจากพ่ายแพ้ในยุทธการที่ Shepeleviche และความล้มเหลวในการตีเมือง Mahylyow ความเชื่อมั่นของเขาที่มีต่อชาวโปแลนด์ลดลง

ในช่วงเหตุการณ์ "เดอะเดลูจ" (The Deluge) หรือการรุกรานของสวีเดนในสงครามเหนือครั้งที่สอง Janusz Radziwiłł ได้ตัดสินใจหันไปเข้าพวกกับกษัตริย์สวีเดน โดยการลงนามใน สนธิสัญญาเคไดเนีย (Treaty of Kėdainiai) และสหภาพเคไดเนีย (Union of Kėdainiai) การกระทำนี้ทำให้เขาถูกมองว่าเป็นผู้ทรยศต่อชาติในประวัติศาสตร์โปแลนด์ และสร้างความขัดแย้งกับขุนนางคนอื่นๆ รวมถึงสมาชิกในครอบครัวของเขาเอง

ในที่สุด กองกำลังของเขาถูกปราบปราม และเขาเสียชีวิตในปราสาทที่ถูกล้อมอยู่ที่เมือง Tykocin เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 1655