ฌ็อง-มารี โรลัง เดอ ลา ปลาตีแยร์ รัฐมนตรีและผู้นำกลุ่มฌีรงดีนในช่วงปฏิวัติฝรั่งเศส

ฌ็อง-มารี โรลัง เดอ ลา ปลาตีแยร์ (Jean-Marie Roland de la Platière; 18 กุมภาพันธ์ 1734 – 10 พฤศจิกายน 1793) เป็นข้าราชการชาวฝรั่งเศส ผู้ดำรงตำแหน่งผู้ตรวจการโรงงานในเมืองลียง และต่อมาได้ก้าวขึ้นเป็นผู้นำคนสำคัญของกลุ่มฌีรงดีน (Girondists) ในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส โดยมีบทบาทสำคัญในการผลักดันนโยบายการเมืองผ่านการสนับสนุนและอิทธิพลของภรรยา คือ มาดามโรลัง (Marie-Jeanne "Manon" Roland) โรลังเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในรัฐบาลของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ในปี 1792

ชีวิตช่วงต้นและการทำงาน

โรลังเกิดและรับศีลล้างบาปเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 1734 ที่เมืองทิซี (Thizy) จังหวัดโรน เขาเป็นเด็กที่ใฝ่เรียนรู้และได้รับการศึกษอย่างดี เมื่ออายุ 18 ปี เขาปฏิเสธข้อเสนอที่จะเป็นนักธุรกิจหรือนักบวช และเลือกที่จะศึกษาด้านการผลิต ซึ่งนำเขาไปสู่เมืองลียง

ต่อมาเขาได้รับตำแหน่งผู้ตรวจการโรงงานในเมืองรูอ็อง (Rouen) และย้ายไปทำงานที่แลงก์ดก (Languedoc) ซึ่งเขาได้กลายเป็นนักเศรษฐศาสตร์ที่กระตือรือร้น แต่ต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพเนื่องจากการทำงานหนักเกินไป เขาจึงย้ายไปรับตำแหน่งผู้ตรวจการอาวุโสในจังหวัดปิการ์ดี (Picardy) ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีความสำคัญด้านการผลิตเป็นอันดับสามของฝรั่งเศสในปี 1781

ในปีเดียวกันนั้น เขาได้แต่งงานกับ มารี-ฌาน ฟิลิปง หรือที่รู้จักกันในชื่อ มาดามโรลัง บุตรสาวของช่างแกะสลักชาวปารีส มาดามโรลังมีบทบาทอย่างมากในการสนับสนุนงานของสามี โดยช่วยแก้ไขงานเขียนและผลักดันเป้าหมายทางการเมืองของเขา โรลังได้เขียนบทความลงใน Encyclopédie Méthodique ซึ่งเป็นสารานุกรมสามเล่มว่าด้วยการผลิตและอุตสาหกรรม โดยมีภรรยาเป็นผู้ช่วยในการเรียบเรียง

บทบาทในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส

ในช่วงปีแรกของการปฏิวัติ ครอบครัวโรลังย้ายไปอยู่ที่เมืองลียง ซึ่งอิทธิพลทางการเมืองของพวกเขาเริ่มเด่นชัดขึ้น ทั้งคู่ยึดถือแนวทางเสรีนิยม โดยมาดามโรลังเป็นผู้เขียนบทความลงในหนังสือพิมพ์ Courrier de Lyon แม้ว่าโรลังจะเป็นผู้ลงชื่อกำกับก็ตาม

โรลังได้รับมอบหมายจากเมืองลียงให้เดินทางไปปารีสเพื่อแจ้งสภาแห่งชาติ (Constituent Assembly) เกี่ยวกับวิกฤตของอุตสาหกรรมผ้าไหมและขอความช่วยเหลือเรื่องหนี้สินของเมืองลียง การเดินทางครั้งนี้ทำให้เขาได้สร้างเครือข่ายกับ ฌัก-ปิแอร์ บริสโซ (Jacques Pierre Brissot) และกลุ่มผู้สนับสนุนการปฏิวัติคนอื่นๆ

ในเดือนกุมภาพันธ์ 1791 โรลังและภรรยาย้ายมาอยู่ที่ปารีส และเข้าร่วมสมาคมเพื่อนแห่งรัฐธรรมนูญ (Society of the Friends of the Constitution) มาดามโรลังได้เปิดซาลอน (Salon) ซึ่งกลายเป็นศูนย์กลางการพบปะของเหล่านักการเมืองและผู้นำกลุ่มฌีรงดีน รวมถึง แม็กซีมีเลียน รอแบสปีแยร์ (Maximilien Robespierre) และ ฟร็องซัว-นิโกลาส เลโอนาร์ บูโซ (François Nicolas Leonard Buzot)

การดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

เมื่อกลุ่มฌีรงดีนก้าวขึ้นสู่อำนาจ โรลังได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 1792 เขาแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการบริหารจัดการ แต่ถูกวิจารณ์ว่ามีท่าทีที่แข็งกร้าวแบบชนชั้นกลาง (Bourgeois brusqueness) โดยนโยบายส่วนใหญ่ของเขาได้รับอิทธิพลอย่างสูงจากมาดามโรลัง

เหตุการณ์สำคัญที่นำไปสู่ความขัดแย้งกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 คือการที่พระองค์ทรงใช้สิทธิยับยั้ง (Veto) กฎหมายที่ต่อต้านกลุ่มผู้อพยพและนักบวชที่ไม่ยอมปฏิญาณตน มาดามโรลังได้เขียนจดหมายวิพากษ์วิจารณ์การตัดสินใจของกษัตริย์ ซึ่งโรลังได้นำไปอ่านต่อหน้าพระพักตร์ในที่ประชุมสภา และเมื่อไม่ได้รับคำตอบ เขาจึงนำจดหมายฉบับนั้นไปอ่านให้สภาแห่งชาติฟัง ซึ่งนำไปสู่การสั่งพิมพ์และเผยแพร่ในวงกว้าง จดหมายฉบับนี้กลายเป็นแถลงการณ์แห่งความไม่พอใจ และเป็นปัจจัยหนึ่งที่นำไปสู่การถอดถอนพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 จากราชบัลลังก์

ความขัดแย้งกับกลุ่มมงตัญญาร์และจุดจบ

หลังจากการลุกฮือในวันที่ 10 สิงหาคม โรลังได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้ง แต่เขาเริ่มมีความขัดแย้งกับกลุ่มมงตัญญาร์ (Montagnards) และสภาคอมมูนแห่งปารีส (Paris Commune) เนื่องจากเขาไม่ต้องการให้ปารีสมีอำนาจเหนือรัฐอื่นๆ ในฝรั่งเศส เขาจึงเสนอให้ย้ายรัฐบาลไปที่เมืองบลัว (Blois)

โรลังถูกกล่าวหาว่าทำลายหลักฐานใน "หีบเหล็ก" (Armoire de fer) ซึ่งเป็นหีบที่บรรจุเอกสารลับของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ที่แสดงถึงความสัมพันธ์กับนักการเมืองที่ทุจริต ความขัดแย้งทางการเมืองและการถูกโจมตีโดยกลุ่มคู่แข่งนำไปสู่การตกต่ำของเขาในที่สุด