โจ ยูคิกา ตำนานโค้ชอเมริกันฟุตบอลระดับวิทยาลัยของสหรัฐฯ

โจ ยูคิกา (Joseph M. Yukica) (27 พฤษภาคม 1931 – 22 มกราคม 2022) เป็นอดีตผู้เล่นและหัวหน้าผู้ฝึกสอนอเมริกันฟุตบอลระดับวิทยาลัยชาวอเมริกันที่มีชื่อเสียง โดยเขาได้สร้างผลงานโดดเด่นในการนำทีมหลายสถาบัน ทั้งมหาวิทยาลัยนิวแฮมป์เชียร์, บอสตัน คอลเลจ และดาร์ทมัธ คอลเลจ โดยมีสถิติการคุมทีมรวมตลอดอาชีพการโค้ชอยู่ที่ 111 ชนะ 93 แพ้ และเสมอ 4 นัด

ชีวิตช่วงต้นและการเริ่มต้น

ยูคิกาเกิดที่เมืองอลิควิปปา รัฐเพนซิลเวเนีย เป็นบุตรของผู้อพยพชาวโครเอเชียและลูกสาวของเกษตรกร เขาเติบโตในเมืองมิดแลนด์ รัฐเพนซิลเวเนีย โดยเริ่มเล่นฟุตบอลในช่วงปีสุดท้ายของระดับมัธยมปลาย ซึ่งผลงานที่โดดเด่นทำให้เขาได้รับเลือกให้เล่นในเกมออลสตาร์ของเขตบีเวอร์เคาน์ตี้ และดึงดูดความสนใจจากผู้ช่วยโค้ชของมหาวิทยาลัยเพนน์สเตต (Penn State)

เขาเข้าศึกษาและเล่นตำแหน่งไทต์เอนด์ (Tight End) ที่มหาวิทยาลัยเพนน์สเตตตั้งแต่ปี 1949 ถึง 1952 ภายใต้การนำของโค้ชริป เอนเกิล และกลายเป็นหนึ่งในตัวรับบอลที่เก่งที่สุดในฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ ในช่วงปิดเทอมฤดูร้อน ยูคิกามักจะกลับบ้านไปทำงานในแผนกซ่อมบำรุงของโรงงานเหล็ก Crucible Specialty Steel

เส้นทางอาชีพการโค้ช

ช่วงเริ่มต้นและระดับมัธยม

ในปี 1953 ยูคิกาเริ่มต้นอาชีพการโค้ชด้วยการช่วยคุมทีมเฟรชแมนของเพนน์สเตต ก่อนจะก้าวขึ้นเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนที่โรงเรียนมัธยม State College Area และต่อมาที่โรงเรียนมัธยม Central Dauphin ซึ่งเขาได้รับรางวัลโค้ชยอดเยี่ยมแห่งปีของรัฐเพนซิลเวเนียหลังจากพาทีมคว้าชัยชนะรวดในฤดูกาล 1958

มหาวิทยาลัยนิวแฮมป์เชียร์ (UNH)

ในปี 1966 ยูคิกากลายเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนที่มหาวิทยาลัยนิวแฮมป์เชียร์ เขาเป็นที่รู้จักในการใช้แผนการเล่น (Playbook) ที่มีความซับซ้อนและหลากหลาย โดยมีแผนบุกถึง 450 รูปแบบ และแผนรับ 89 รูปแบบ ซึ่งมากกว่าทีมอาชีพในยุคนั้นเสียอีก ในปี 1967 เขาพาทีมทำสถิติชนะ 5 แพ้ 3 และได้รับรางวัลโค้ชยอดเยี่ยมแห่งปีของนิวอิงแลนด์

บอสตัน คอลเลจ (Boston College)

ยูคิกาย้ายมาคุมทีมบอสตัน คอลเลจ ในปี 1968 และดำรงตำแหน่งนี้เป็นเวลา 10 ปี โดยเขาสร้างสถิติชนะ 68 แพ้ 37 และมีฤดูกาลที่แพ้มากกว่าชนะเพียงครั้งเดียวเท่านั้น เขาได้ปรับปรุงการสรรหาผู้เล่นให้ครอบคลุมทั่วประเทศและเปิดรับผู้เล่นผิวสี ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของสถาบัน

ผลงานที่โดดเด่นที่สุดคือการยกระดับทีมให้สามารถต่อกรกับทีมยักษ์ใหญ่ เช่น น็อตร์ดาม, เท็กซัส และเทนเนสซี โดยในปี 1976 บอสตัน คอลเลจ สามารถเอาชนะทีมเท็กซัส ลองฮอร์นส์ ที่นำโดย เอิร์ล แคมป์เบลล์ ได้อย่างพลิกความคาดหมายด้วยคะแนน 14-13 สถิติชนะ 68 นัดของเขายังคงเป็นสถิติสูงสุดของโรงเรียนจนถึงปี 2006

ดาร์ทมัธ คอลเลจ (Dartmouth College)

ในปี 1978 ยูคิกาย้ายมาคุมทีมดาร์ทมัธ และพาทีมคว้าแชมป์ไอวี่ลีก (Ivy League) ในปี 1978 และครองแชมป์ร่วมในปี 1981 และ 1982 อย่างไรก็ตาม หลังจากผลงานดิ่งลงในช่วงปี 1985 เขาถูกขอให้ลาออกแต่เขาปฏิเสธ นำไปสู่การฟ้องร้องทางกฎหมายที่กลายเป็นคดีประวัติศาสตร์ในวงการกฎหมายกีฬา (Yukica v. Leland) ซึ่งศาลตัดสินให้ยูคิกาชนะคดี และสร้างบรรทัดฐานใหม่ในการเขียนสัญญาจ้างโค้ชในระดับวิทยาลัย

ชีวิตบั้นปลายและการเสียชีวิต

หลังจากออกจากดาร์ทมัธ ยูคิกาย้ายไปพำนักที่เมืองแกรนแธม รัฐนิวแฮมป์เชียร์ และประกอบอาชีพด้านอสังหาริมทรัพย์ร่วมกับภรรยา จนกระทั่งเขาเสียชีวิตลงในวันที่ 22 มกราคม 2022