คอนเสิร์ตโตสำหรับคีย์บอร์ดของ โยฮันน์ เซบาสเตียน บาค

คอนเสิร์ตโตสำหรับคีย์บอร์ด (Keyboard Concertos) รหัส BWV 1052–1065 เป็นผลงานการประพันธ์ของ โยฮันน์ เซบาสเตียน บาค (Johann Sebastian Bach) สำหรับฮาร์ปซิคอร์ด (หรือออร์แกน) ร่วมกับเครื่องสายและคอนตินูโอ (continuo) ผลงานชุดนี้ถือเป็นหนึ่งในคอนเสิร์ตโตสำหรับเครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดชุดแรกๆ ของโลก

ประเภทของคอนเสิร์ตโตในชุดนี้

ผลงานชุดนี้ประกอบด้วยคอนเสิร์ตโตหลากหลายรูปแบบ ดังนี้:

• คอนเสิร์ตโตสำหรับฮาร์ปซิคอร์ดเดี่ยว: มีทั้งหมด 7 บท (BWV 1052–1058)
• คอนเสิร์ตโตสำหรับฮาร์ปซิคอร์ดสองเครื่อง: มีทั้งหมด 3 บท (BWV 1060–1062)
• คอนเสิร์ตโตสำหรับฮาร์ปซิคอร์ดสามเครื่อง: มีทั้งหมด 2 บท (BWV 1063 และ 1064)
• คอนเสิร์ตโตสำหรับฮาร์ปซิคอร์ดสี่เครื่อง: มีทั้งหมด 1 บท (BWV 1065)

นอกจากนี้ ยังมีคอนเสิร์ตโตอีกสองบทที่มีส่วนของฮาร์ปซิคอร์ดเดี่ยว ได้แก่ BWV 1044 และ Brandenburg Concerto No. 5 ในคีย์ D major ซึ่งใช้เครื่องดนตรีประกอบด้วยฮาร์ปซิคอร์ด ไวโอลิน และฟลูต รวมถึงมีเศษเสี้ยวของคอนเสิร์ตโต (fragment) ความยาว 9 ห้องเพลงใน BWV 1059

ประวัติและการประพันธ์

นักวิชาการเชื่อว่าคอนเสิร์ตโตส่วนใหญ่ในชุดนี้ (ยกเว้น Brandenburg Concerto No. 5) เป็นการนำผลงานคอนเสิร์ตโตสำหรับเครื่องดนตรีประเภทเป่าหรือเครื่องสายที่บาคเขียนขึ้นก่อนหน้านี้ (น่าจะเป็นช่วงที่เขาอยู่ที่เมืองเคิทเทิน) มาเรียบเรียงใหม่สำหรับฮาร์ปซิคอร์ด ในหลายกรณี ต้นฉบับเดิมของเครื่องดนตรีชนิดอื่นได้สูญหายไป เหลือเพียงเวอร์ชันฮาร์ปซิคอร์ดเท่านั้น

การวิเคราะห์ต้นฉบับ

ต้นฉบับลายมือของคอนเสิร์ตโตสำหรับฮาร์ปซิคอร์ดเดี่ยว (BWV 1052–1059) ปัจจุบันถูกเก็บรักษาไว้ที่หอสมุดแห่งรัฐเบอร์ลิน จากการวิเคราะห์ลายน้ำบนกระดาษและลายมือ คาดว่าเขียนขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1738 หรือ 1739

วัตถุประสงค์ในการสร้างสรรค์

มีข้อสันนิษฐานหลายประการเกี่ยวกับเหตุผลที่บาคเรียบเรียงเพลงเหล่านี้ขึ้นมา:

1. การนำคณะ Collegium Musicum: บาคเป็นผู้อำนวยการของ Collegium Musicum ในไลป์ซิก ซึ่งจัดการแสดงคอนเสิร์ตรายสัปดาห์ที่คาเฟ่ ซิมเมอร์มันน์ โดยมีนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยร่วมบรรเลง

2. การแสดงในราชสำนักเดรสเดน: บางทฤษฎีเชื่อว่าบาคเตรียมเพลงเหล่านี้สำหรับการเดินทางไปเยือนเดรสเดนในปี 1738 เพื่อแสดงคอนเสิร์ตส่วนตัวต่อหน้าชนชั้นสูง
3. การสอนลูกชาย: ปีเตอร์ วิลเลียมส์ เสนอว่าผลงานเหล่านี้อาจถูกเขียนขึ้นเพื่อเป็นบทเพลงสำหรับลูกชายสองคนของเขา คือ วิลเฮล์ม ฟรีดมันน์ และ คาร์ล ฟิลิปป์ เอมานูเอล ซึ่งเป็นนักคีย์บอร์ดมืออาชีพในขณะนั้น

คอนเสิร์ตโตสำหรับหลายเครื่อง

คอนเสิร์ตโตสำหรับฮาร์ปซิคอร์ดตั้งแต่สองเครื่องขึ้นไปมีอายุเก่าแก่กว่าเล็กน้อย เช่น BWV 1065 ซึ่งเป็นการเรียบเรียงจากคอนเสิร์ตโตสำหรับไวโอลินสี่เครื่องของ อันโตนิโอ วีวัลดี (RV 580) โดยคาดว่าเขียนขึ้นราวปี 1730

ผลงานเหล่านี้บางส่วนถูกเขียนขึ้นเพื่อเป็น Hausmusik หรือดนตรีสำหรับบรรเลงภายในบ้าน โดยบาคบรรเลงร่วมกับลูกชายของเขา ซึ่งเป็นนักคีย์บอร์ดที่มีฝีมือยอดเยี่ยม