ลากอนิกัส กษัตริย์ชั่วคราวแห่งสปาร์ตา

ลากอนิกัส (อังกฤษ: Laconicus; กรีกโบราณ: Λακωνικός) เป็นบุคคลเชื้อสายราชวงศ์สปาร์ตาที่ปรากฏชื่อในฐานะกษัตริย์แห่งสปาร์ตาในช่วงเวลาสั้นๆ ภายหลังเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์กษัตริย์นาบิส (Nabis) เมื่อปี 192 ก่อนคริสตกาล ข้อมูลเกี่ยวกับลากอนิกัสมีอยู่อย่างจำกัดมาก และแม้แต่ชื่อของเขาก็ยังเป็นที่ถกเถียงในหมู่นักประวัติศาสตร์

ข้อสงสัยเกี่ยวกับชื่อและตัวตน

ชื่อ "ลากอนิกัส" ถูกตั้งข้อสังเกตว่าอาจมีความคลาดเคลื่อน เนื่องจากไม่พบการใช้ชื่อนี้ในบันทึกอื่นๆ ของสปาร์ตา ชื่อนี้ปรากฏเพียงในงานเขียนของลิวี (Livy) นักประวัติศาสตร์ชาวโรมัน ซึ่งใช้ข้อมูลจากโพลีบิอุส (Polybius) นักประวัติศาสตร์ชาวกรีกเป็นแหล่งอ้างอิงหลัก

นักวิชาการบางส่วนสันนิษฐานว่า ลิวีอาจตีความคำว่า "เด็กหนุ่มชาวลากอนียา" (Laconian boy) ที่โพลีบิอุสกล่าวถึง ผิดพลาดจนกลายเป็นชื่อเฉพาะว่า "ลากอนิกัส" นอกจากนี้ยังมีการเสนอชื่ออื่นที่อาจถูกต้องกว่า เช่น ลาโอนิกัส (Laonicus) หรือ เลโอนิดัส (Leonidas) อย่างไรก็ตาม อัลเฟรด แบรดฟอร์ด (Alfred Bradford) ยอมรับชื่อลากอนิกัส โดยให้เหตุผลว่าในสมัยนั้นมีการใช้ชื่อที่แปลกประหลาดในสปาร์ตา และสันนิษฐานว่าลากอนิกัสอาจเป็นบุตรของกษัตริย์ไลเคอร์กัส (Lycurgus) แห่งราชวงศ์ยูริพอนทิด (Eurypontid) ซึ่งครองราชย์ระหว่างปี 219 ถึง 212 ก่อนคริสตกาล

การขึ้นสู่อำนาจและการสิ้นสุดของระบอบกษัตริย์

ลากอนิกัสเติบโตขึ้นภายใต้การปกครองของกษัตริย์นาบิส และได้รับการเลี้ยงดูมาพร้อมกับเหล่าพระโอรสของนาบิส จนกระทั่งในปี 192 ก่อนคริสตกาล กษัตริย์นาบิสถูกลอบปลงพระชนม์โดยกองกำลังพันธมิตรชาวเอโทเลียน (Aetolians) จำนวน 1,000 นาย ภายใต้การนำของอเล็กซาเมนุส (Alexamenus) ซึ่งเดิมทีเข้ามาในเมืองเพื่อช่วยนาบิสทำสงครามกับสันนิบาตอาเคียน (Achaean League)

ภายหลังการตายของนาบิส ชาวสปาร์ตาได้ทำการสังหารชาวเอโทเลียนและสถาปนาลากอนิกัสขึ้นเป็นกษัตริย์ แต่การครองราชย์เป็นไปอย่างสั้นมาก เนื่องจากฟิโลโปเมน (Philopoemen) แม่ทัพ (Strategos) ของสันนิบาตอาเคียน ได้ฉวยโอกาสจากวิกฤตการณ์นี้บุกเข้าสู่สปาร์ตา และบังคับให้เมืองสปาร์ตาเข้าร่วมกับสันนิบาตอาเคียน ซึ่งส่งผลให้สปาร์ตาสูญเสียเอกราช

เหตุการณ์นี้ทำให้ระบอบกษัตริย์ของสปาร์ตาถูกยกเลิก และเปลี่ยนรูปแบบการปกครองเป็นระบอบคณาธิปไตย (Oligarchy) ที่จงรักภักดีต่อฟิโลโปเมนแทน