← กลับไปยังบทความทั้งหมด

ชาวลูคาเนียน ชนเผ่าอิตาลิกโบราณแห่งตอนใต้ของอิตาลี

สรุปใจความสำคัญ

  • ชาวลูคาเนียนเป็นชนเผ่าอิตาลิกที่พูดภาษาออสกัน และอาศัยอยู่ในภูมิภาคลูคาเนีย (ปัจจุบันคือบาสิลิกาตา)
  • พวกเขามีความสัมพันธ์ที่ผันผวนกับโรม โดยเคยเป็นทั้งพันธมิตรและศัตรู โดยเฉพาะในช่วงสงครามปูนิคครั้งที่สองที่เข้าข้างฮันนิบาล
  • ศิลปะที่โดดเด่นคือการเขียนภาพบนแจกันที่เน้นรูปม้า และการสร้างสุสานที่หรูหราสำหรับชนชั้นสูง

ชาวลูคาเนียน (ภาษาละติน: Lucani) เป็นชนเผ่าอิตาลิกที่อาศัยอยู่ในภูมิภาค ลูคาเนีย (Lucania) ซึ่งปัจจุบันคือพื้นที่ทางตอนใต้ของประเทศอิตาลี พวกเขาพูดภาษาออสกัน (Oscan language) ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มภาษาอิตาลิก ในปัจจุบัน ผู้คนที่อาศัยอยู่ในภูมิภาคบาสิลิกาตา (Basilicata) ยังคงถูกเรียกว่าชาวลูคานี (Lucani) และภาษาถิ่นของพวกเขาก็ใช้ชื่อนี้เช่นกัน

การแพร่กระจายของภาษาออสกัน
แผนที่แสดงการแพร่กระจายของภาษาออสกันในอิตาลีโบราณ

ภาษาและการเขียน

ชาวลูคาเนียนใช้ภาษาออสกันในการสื่อสาร หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่หลงเหลืออยู่มีเพียงจารึกและเหรียญกษาปณ์จำนวนหนึ่งจากศตวรรษที่ 4 หรือ 3 ก่อนคริสตกาล ซึ่งมีการใช้ตัวอักษรกรีกในการบันทึก

เหรียญทองลูคาเนียน
เหรียญทองจากเมืองเมตาปอนตัมในลูคาเนีย

ประวัติศาสตร์และการเมือง

ในช่วงกลางศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล ชาวลูคาเนียนได้เคลื่อนย้ายลงสู่ทางใต้เข้าสู่ดินแดนโอโนเทรีย (Oenotria) และขับไล่ชนเผ่าพื้นเมือง เช่น ชาวโอโนเทรียน, ชาวโชนส์ และชาวลอเทอร์นอย ให้ถอยร่นเข้าไปในเขตภูเขา

ชาวลูคาเนียนมีความขัดแย้งอย่างรุนแรงกับอาณานิคมกรีกอย่าง ทารันตัม (Tarentum) และกษัตริย์อเล็กซานเดอร์แห่งเอพิรุส ซึ่งถูกเชิญมาช่วยชาวทารันตัมในปี 334 ก่อนคริสตกาล ต่อมาในปี 331 ก่อนคริสตกาล ผู้ลี้ภัยชาวลูคาเนียนได้ลอบสังหารกษัตริย์อเล็กซานเดอร์แห่งเอพิรุส

สุสานชาวลูคาเนียน
ภาพสุสานของอัศวินผู้กลับบ้านในลูคาเนีย

ความสัมพันธ์กับโรม

ในปี 298 ก่อนคริสตกาล ชาวลูคาเนียนได้ทำพันธมิตรกับโรม ซึ่งนำไปสู่การขยายอิทธิพลของโรมผ่านการสร้างอาณานิคม เช่น เวนูเซีย (Venusia) และปาเอสตุลัม (Paestum) อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาชาวลูคาเนียนมักเลือกอยู่ฝ่ายที่พ่ายแพ้ในสงครามต่างๆ บนคาบสมุทรอิตาลี

  • สงครามแซมไนท์: บางครั้งเป็นพันธมิตรกับโรม แต่บ่อยครั้งที่สู้รบกัน
  • สงครามปูนิคครั้งที่สอง: พวกเขาเข้าข้างฮันนิบาลในปี 216 ก่อนคริสตกาล ทำให้ดินแดนลูคาเนียถูกทำลายอย่างหนักจากกองทัพทั้งสองฝ่าย
  • สงครามสังคม (Social War): ร่วมมือกับชาวแซมไนท์ต่อต้านโรมในช่วง 91-88 ก่อนคริสตกาล ซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดของความรุ่งเรืองของพวกเขา

ในยุคของสตราโบ (Strabo) เมืองกรีกริมชายฝั่งได้เสื่อมสลายลง ประชากรลดลง และเกิดโรคมาลาเรียระบาด พื้นที่ส่วนใหญ่กลายเป็นทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์และป่าทึบที่เต็มไปด้วยสัตว์ป่า

ศิลปะและวัฒนธรรม

ศิลปะลูคาเนียนที่โดดเด่นที่สุดคือ การเขียนภาพบนแจกัน และภาพวาดในสุสาน ซึ่งชนชั้นสูงนิยมสั่งทำเป็นจำนวนมากคล้ายกับชาวอีทรัสกัน ภาพวาดเหล่านี้มักนำเสนอรูปม้าและการแข่งม้า

ภาพวาดฝาผนังการดวลกัน
ภาพวาดเฟรสโกการดวลกันจากสุสานชาวลูคาเนียน

พิธีกรรมการฝังศพและบทบาททางเพศ

พิธีกรรมการฝังศพของชาวลูคาเนียนมีความหลากหลายตามพื้นที่:

  • พื้นที่โอโนเทรียน: ฝังศพในท่านอนหงาย
  • ลูคาเนียนตอนเหนือ: ฝังศพในท่าทารก (fetal position)
  • ลูคาเนียนตะวันออก: ฝังศพในท่าหดตัว (compacted position)

ในด้านบทบาททางเพศ การฝังศพของผู้ชายมักพบอาวุธและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับงานเลี้ยงสังสรรค์ (symposia) ซึ่งสะท้อนภาพลักษณ์ของนักรบและผู้นำทางสังคม ส่วนการฝังศพของผู้หญิงจะพบเครื่องประดับ อุปกรณ์ทอผ้า และภาชนะสำหรับใช้ในงานแต่งงาน

คำถามที่พบบ่อย

ชาวลูคาเนียนพูดภาษาอะไร?

ชาวลูคาเนียนพูดภาษาออสกัน (Oscan language) ซึ่งเป็นสมาชิกของกลุ่มภาษาอิตาลิก และใช้ตัวอักษรกรีกในการเขียนจารึกและเหรียญกษาปณ์

ความสัมพันธ์ระหว่างชาวลูคาเนียนกับโรมเป็นอย่างไร?

มีความซับซ้อน โดยเริ่มจากการเป็นพันธมิตรในปี 298 ก่อนคริสตกาล แต่ต่อมามักเข้าข้างฝ่ายตรงข้ามกับโรมในสงครามสำคัญ เช่น สงครามปูนิคครั้งที่สอง และสงครามสังคม จนในที่สุดถูกโรมปราบปรามและเสื่อมสลายลง

ลักษณะเด่นของศิลปะลูคาเนียนคืออะไร?

โดดเด่นในเรื่องการเขียนภาพบนแจกัน (Vase painting) และภาพวาดในสุสาน โดยมักมีรูปม้าและการแข่งม้า ซึ่งเชื่อว่าจิตรกรอาจเป็นชาวกรีกที่อพยพมาหรือได้รับการฝึกฝนจากกรีซ