ชาวลูคาเนียน ชนเผ่าอิตาลิกโบราณแห่งตอนใต้ของอิตาลี
สรุปใจความสำคัญ
- ชาวลูคาเนียนเป็นชนเผ่าอิตาลิกที่พูดภาษาออสกัน และอาศัยอยู่ในภูมิภาคลูคาเนีย (ปัจจุบันคือบาสิลิกาตา)
- พวกเขามีความสัมพันธ์ที่ผันผวนกับโรม โดยเคยเป็นทั้งพันธมิตรและศัตรู โดยเฉพาะในช่วงสงครามปูนิคครั้งที่สองที่เข้าข้างฮันนิบาล
- ศิลปะที่โดดเด่นคือการเขียนภาพบนแจกันที่เน้นรูปม้า และการสร้างสุสานที่หรูหราสำหรับชนชั้นสูง
ชาวลูคาเนียน (ภาษาละติน: Lucani) เป็นชนเผ่าอิตาลิกที่อาศัยอยู่ในภูมิภาค ลูคาเนีย (Lucania) ซึ่งปัจจุบันคือพื้นที่ทางตอนใต้ของประเทศอิตาลี พวกเขาพูดภาษาออสกัน (Oscan language) ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มภาษาอิตาลิก ในปัจจุบัน ผู้คนที่อาศัยอยู่ในภูมิภาคบาสิลิกาตา (Basilicata) ยังคงถูกเรียกว่าชาวลูคานี (Lucani) และภาษาถิ่นของพวกเขาก็ใช้ชื่อนี้เช่นกัน

ภาษาและการเขียน
ชาวลูคาเนียนใช้ภาษาออสกันในการสื่อสาร หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่หลงเหลืออยู่มีเพียงจารึกและเหรียญกษาปณ์จำนวนหนึ่งจากศตวรรษที่ 4 หรือ 3 ก่อนคริสตกาล ซึ่งมีการใช้ตัวอักษรกรีกในการบันทึก

ประวัติศาสตร์และการเมือง
ในช่วงกลางศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล ชาวลูคาเนียนได้เคลื่อนย้ายลงสู่ทางใต้เข้าสู่ดินแดนโอโนเทรีย (Oenotria) และขับไล่ชนเผ่าพื้นเมือง เช่น ชาวโอโนเทรียน, ชาวโชนส์ และชาวลอเทอร์นอย ให้ถอยร่นเข้าไปในเขตภูเขา
ชาวลูคาเนียนมีความขัดแย้งอย่างรุนแรงกับอาณานิคมกรีกอย่าง ทารันตัม (Tarentum) และกษัตริย์อเล็กซานเดอร์แห่งเอพิรุส ซึ่งถูกเชิญมาช่วยชาวทารันตัมในปี 334 ก่อนคริสตกาล ต่อมาในปี 331 ก่อนคริสตกาล ผู้ลี้ภัยชาวลูคาเนียนได้ลอบสังหารกษัตริย์อเล็กซานเดอร์แห่งเอพิรุส

ความสัมพันธ์กับโรม
ในปี 298 ก่อนคริสตกาล ชาวลูคาเนียนได้ทำพันธมิตรกับโรม ซึ่งนำไปสู่การขยายอิทธิพลของโรมผ่านการสร้างอาณานิคม เช่น เวนูเซีย (Venusia) และปาเอสตุลัม (Paestum) อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาชาวลูคาเนียนมักเลือกอยู่ฝ่ายที่พ่ายแพ้ในสงครามต่างๆ บนคาบสมุทรอิตาลี
- สงครามแซมไนท์: บางครั้งเป็นพันธมิตรกับโรม แต่บ่อยครั้งที่สู้รบกัน
- สงครามปูนิคครั้งที่สอง: พวกเขาเข้าข้างฮันนิบาลในปี 216 ก่อนคริสตกาล ทำให้ดินแดนลูคาเนียถูกทำลายอย่างหนักจากกองทัพทั้งสองฝ่าย
- สงครามสังคม (Social War): ร่วมมือกับชาวแซมไนท์ต่อต้านโรมในช่วง 91-88 ก่อนคริสตกาล ซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดของความรุ่งเรืองของพวกเขา
ในยุคของสตราโบ (Strabo) เมืองกรีกริมชายฝั่งได้เสื่อมสลายลง ประชากรลดลง และเกิดโรคมาลาเรียระบาด พื้นที่ส่วนใหญ่กลายเป็นทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์และป่าทึบที่เต็มไปด้วยสัตว์ป่า
ศิลปะและวัฒนธรรม
ศิลปะลูคาเนียนที่โดดเด่นที่สุดคือ การเขียนภาพบนแจกัน และภาพวาดในสุสาน ซึ่งชนชั้นสูงนิยมสั่งทำเป็นจำนวนมากคล้ายกับชาวอีทรัสกัน ภาพวาดเหล่านี้มักนำเสนอรูปม้าและการแข่งม้า

พิธีกรรมการฝังศพและบทบาททางเพศ
พิธีกรรมการฝังศพของชาวลูคาเนียนมีความหลากหลายตามพื้นที่:
- พื้นที่โอโนเทรียน: ฝังศพในท่านอนหงาย
- ลูคาเนียนตอนเหนือ: ฝังศพในท่าทารก (fetal position)
- ลูคาเนียนตะวันออก: ฝังศพในท่าหดตัว (compacted position)
ในด้านบทบาททางเพศ การฝังศพของผู้ชายมักพบอาวุธและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับงานเลี้ยงสังสรรค์ (symposia) ซึ่งสะท้อนภาพลักษณ์ของนักรบและผู้นำทางสังคม ส่วนการฝังศพของผู้หญิงจะพบเครื่องประดับ อุปกรณ์ทอผ้า และภาชนะสำหรับใช้ในงานแต่งงาน
คำถามที่พบบ่อย
ชาวลูคาเนียนพูดภาษาอะไร?
ชาวลูคาเนียนพูดภาษาออสกัน (Oscan language) ซึ่งเป็นสมาชิกของกลุ่มภาษาอิตาลิก และใช้ตัวอักษรกรีกในการเขียนจารึกและเหรียญกษาปณ์
ความสัมพันธ์ระหว่างชาวลูคาเนียนกับโรมเป็นอย่างไร?
มีความซับซ้อน โดยเริ่มจากการเป็นพันธมิตรในปี 298 ก่อนคริสตกาล แต่ต่อมามักเข้าข้างฝ่ายตรงข้ามกับโรมในสงครามสำคัญ เช่น สงครามปูนิคครั้งที่สอง และสงครามสังคม จนในที่สุดถูกโรมปราบปรามและเสื่อมสลายลง
ลักษณะเด่นของศิลปะลูคาเนียนคืออะไร?
โดดเด่นในเรื่องการเขียนภาพบนแจกัน (Vase painting) และภาพวาดในสุสาน โดยมักมีรูปม้าและการแข่งม้า ซึ่งเชื่อว่าจิตรกรอาจเป็นชาวกรีกที่อพยพมาหรือได้รับการฝึกฝนจากกรีซ


