← กลับไปยังบทความทั้งหมด

สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัล โครงสร้างและนัยสำคัญทางคลินิก

สรุปใจความสำคัญ

  • สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัล หรือช่องโบชดาเลก เป็นพื้นที่ว่างระหว่างส่วนซี่โครงและส่วนเอวของกะบังลม
  • ฐานของสามเหลี่ยมเกิดจากการยึดเกาะของกล้ามเนื้อบริเวณซี่โครงซี่ที่ 12 และ lateral arcuate ligament
  • เป็นจุดที่เยื่อหุ้มปอดชั้นนอกสัมผัสกับแคปซูลหุ้มไต ซึ่งอาจเป็นทางผ่านของการติดเชื้อ
  • ความผิดปกติในการปิดของช่องนี้อาจทำให้เกิดไส้เลื่อนโบชดาเลก (Bochdalek hernia) หรือภาวะไตอยู่ในช่องอก

สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัล (Lumbocostal triangle) หรือที่รู้จักในชื่อ ช่องโบชดาเลก (Bochdalek's foramen หรือ Bochdalek's triangle) คือพื้นที่ว่างทางกายวิภาคที่เกิดขึ้นระหว่างส่วนที่ยึดกับซี่โครง (costal part) และส่วนที่ยึดกับเอว (lumbar part) ของกะบังลม (diaphragm)

ลักษณะทางกายวิภาค

พื้นที่ว่างรูปสามเหลี่ยมนี้มีขอบเขตที่ชัดเจนดังนี้:

  • ฐานของสามเหลี่ยม: เกิดจากการยึดเกาะของกล้ามเนื้อที่เริ่มต้นจากซี่โครงซี่ที่ 12 (XII rib) และเส้นใยกล้ามเนื้อที่ยึดติดกับเอ็นยึดกล้ามเนื้อรูปโค้งด้านข้าง (lateral arcuate ligament)
  • ยอดของสามเหลี่ยม: มีทิศทางชี้ไปยังศูนย์กลางที่เป็นเอ็น (tendinous centre) ของกะบังลม
แผนภาพแสดงตำแหน่งของสามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลบริเวณกะบังลม
ตำแหน่งของสามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลบริเวณรอยต่อของกะบังลม

ในพื้นที่ว่างนี้ เยื่อหุ้มปอดชั้นนอก (parietal pleura) และแคปซูลหุ้มไต (renal capsule) จะสัมผัสกัน ซึ่งลักษณะทางกายวิภาคนี้ทำให้มีความเป็นไปได้ที่การติดเชื้ออาจแพร่กระจายผ่านพื้นที่ว่างนี้ระหว่างอวัยวะทั้งสองได้

นัยสำคัญทางคลินิก

ความสำคัญของสามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลในทางการแพทย์เกี่ยวข้องกับความผิดปกติแต่กำเนิด ดังนี้:

ไส้เลื่อนกะบังลมแต่กำเนิด (Congenital Diaphragmatic Hernia)

หากช่องว่างนี้ไม่ปิดตัวลงอย่างสมบูรณ์ในระหว่างการพัฒนาของตัวอ่อน อาจนำไปสู่ภาวะ ไส้เลื่อนโบชดาเลก (Bochdalek hernia) ซึ่งเป็นไส้เลื่อนกะบังลมแต่กำเนิดที่พบบ่อยที่สุด โดยอวัยวะในช่องท้องอาจเคลื่อนที่ขึ้นไปอยู่ในช่องอก ส่งผลกระทบต่อการพัฒนาของปอดและระบบหายใจของทารกแรกเกิด

ภาวะไตอยู่ในช่องอก (Thoracic Kidney)

นอกจากนี้ ช่องว่างนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับภาวะ ไตอยู่ในช่องอก (thoracic kidney) ซึ่งเป็นความผิดปกติที่ไตไม่ได้อยู่ในตำแหน่งปกติในช่องท้อง แต่กลับขึ้นไปอยู่ในช่องอกแทน

คำถามที่พบบ่อย

สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลคืออะไร?

คือพื้นที่ว่างรูปสามเหลี่ยมที่อยู่ระหว่างส่วนที่ยึดกับซี่โครงและส่วนที่ยึดกับเอวของกะบังลม มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า ช่องโบชดาเลก (Bochdalek's foramen)

ทำไมพื้นที่นี้ถึงมีความสำคัญในแง่ของการติดเชื้อ?

เนื่องจากเยื่อหุ้มปอดชั้นนอก (parietal pleura) และแคปซูลหุ้มไต (renal capsule) สัมผัสกันในบริเวณนี้ ทำให้เชื้อโรคสามารถแพร่กระจายระหว่างสองส่วนนี้ได้

ไส้เลื่อนโบชดาเลกเกี่ยวข้องกับสามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลอย่างไร?

ไส้เลื่อนโบชดาเลกเกิดจากการที่สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลไม่ปิดตัวลงอย่างสมบูรณ์ในระหว่างการพัฒนาของทารกในครรภ์ ทำให้อวัยวะในช่องท้องเลื่อนขึ้นไปในช่องอกได้