สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัล โครงสร้างและนัยสำคัญทางคลินิก
สรุปใจความสำคัญ
- สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัล หรือช่องโบชดาเลก เป็นพื้นที่ว่างระหว่างส่วนซี่โครงและส่วนเอวของกะบังลม
- ฐานของสามเหลี่ยมเกิดจากการยึดเกาะของกล้ามเนื้อบริเวณซี่โครงซี่ที่ 12 และ lateral arcuate ligament
- เป็นจุดที่เยื่อหุ้มปอดชั้นนอกสัมผัสกับแคปซูลหุ้มไต ซึ่งอาจเป็นทางผ่านของการติดเชื้อ
- ความผิดปกติในการปิดของช่องนี้อาจทำให้เกิดไส้เลื่อนโบชดาเลก (Bochdalek hernia) หรือภาวะไตอยู่ในช่องอก
สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัล (Lumbocostal triangle) หรือที่รู้จักในชื่อ ช่องโบชดาเลก (Bochdalek's foramen หรือ Bochdalek's triangle) คือพื้นที่ว่างทางกายวิภาคที่เกิดขึ้นระหว่างส่วนที่ยึดกับซี่โครง (costal part) และส่วนที่ยึดกับเอว (lumbar part) ของกะบังลม (diaphragm)
ลักษณะทางกายวิภาค
พื้นที่ว่างรูปสามเหลี่ยมนี้มีขอบเขตที่ชัดเจนดังนี้:
- ฐานของสามเหลี่ยม: เกิดจากการยึดเกาะของกล้ามเนื้อที่เริ่มต้นจากซี่โครงซี่ที่ 12 (XII rib) และเส้นใยกล้ามเนื้อที่ยึดติดกับเอ็นยึดกล้ามเนื้อรูปโค้งด้านข้าง (lateral arcuate ligament)
- ยอดของสามเหลี่ยม: มีทิศทางชี้ไปยังศูนย์กลางที่เป็นเอ็น (tendinous centre) ของกะบังลม

ในพื้นที่ว่างนี้ เยื่อหุ้มปอดชั้นนอก (parietal pleura) และแคปซูลหุ้มไต (renal capsule) จะสัมผัสกัน ซึ่งลักษณะทางกายวิภาคนี้ทำให้มีความเป็นไปได้ที่การติดเชื้ออาจแพร่กระจายผ่านพื้นที่ว่างนี้ระหว่างอวัยวะทั้งสองได้
นัยสำคัญทางคลินิก
ความสำคัญของสามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลในทางการแพทย์เกี่ยวข้องกับความผิดปกติแต่กำเนิด ดังนี้:
ไส้เลื่อนกะบังลมแต่กำเนิด (Congenital Diaphragmatic Hernia)
หากช่องว่างนี้ไม่ปิดตัวลงอย่างสมบูรณ์ในระหว่างการพัฒนาของตัวอ่อน อาจนำไปสู่ภาวะ ไส้เลื่อนโบชดาเลก (Bochdalek hernia) ซึ่งเป็นไส้เลื่อนกะบังลมแต่กำเนิดที่พบบ่อยที่สุด โดยอวัยวะในช่องท้องอาจเคลื่อนที่ขึ้นไปอยู่ในช่องอก ส่งผลกระทบต่อการพัฒนาของปอดและระบบหายใจของทารกแรกเกิด
ภาวะไตอยู่ในช่องอก (Thoracic Kidney)
นอกจากนี้ ช่องว่างนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับภาวะ ไตอยู่ในช่องอก (thoracic kidney) ซึ่งเป็นความผิดปกติที่ไตไม่ได้อยู่ในตำแหน่งปกติในช่องท้อง แต่กลับขึ้นไปอยู่ในช่องอกแทน
คำถามที่พบบ่อย
สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลคืออะไร?
คือพื้นที่ว่างรูปสามเหลี่ยมที่อยู่ระหว่างส่วนที่ยึดกับซี่โครงและส่วนที่ยึดกับเอวของกะบังลม มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า ช่องโบชดาเลก (Bochdalek's foramen)
ทำไมพื้นที่นี้ถึงมีความสำคัญในแง่ของการติดเชื้อ?
เนื่องจากเยื่อหุ้มปอดชั้นนอก (parietal pleura) และแคปซูลหุ้มไต (renal capsule) สัมผัสกันในบริเวณนี้ ทำให้เชื้อโรคสามารถแพร่กระจายระหว่างสองส่วนนี้ได้
ไส้เลื่อนโบชดาเลกเกี่ยวข้องกับสามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลอย่างไร?
ไส้เลื่อนโบชดาเลกเกิดจากการที่สามเหลี่ยมลัมโบคอสทัลไม่ปิดตัวลงอย่างสมบูรณ์ในระหว่างการพัฒนาของทารกในครรภ์ ทำให้อวัยวะในช่องท้องเลื่อนขึ้นไปในช่องอกได้

