การประกาศเอกราชของสหพันธรัฐมลายู

การประกาศเอกราชของสหพันธรัฐมลายู (ภาษามลายู: Pemasyhuran Kemerdekaan Tanah Melayu) เป็นเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันเสาร์ที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1957 โดยตุนกู อับดุล ระห์มาน (Tunku Abdul Rahman) มุขมนตรีคนแรกของสหพันธรัฐมลายู เป็นผู้ประกาศเอกราชอย่างเป็นทางการ

พิธีประกาศเอกราชจัดขึ้นที่สนามกีฬาเมอร์เดกา (Merdeka Stadium) โดยมีการอ่านคำประกาศต่อหน้าพลเมืองมลายูนับพันคน เจ้าผู้ครองรัฐมลายู และตัวแทนจากต่างประเทศ การประกาศนี้เป็นการยืนยันการจัดตั้งสหพันธรัฐมลายูที่เป็นรัฐอิสระและเป็นประชาธิปไตย ซึ่งมีผลทันทีเมื่อสิ้นสุดสถานะรัฐในอารักขาของบริเตนเหนือรัฐมลายูทั้ง 9 รัฐ และสิ้นสุดการปกครองแบบอาณานิคมของบริเตนในเมืองท่าสองแห่ง คือ มะละกา และปีนัง

การกำหนดวันที่ประกาศเอกราช

วันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1957 ถูกกำหนดขึ้นหลังจากที่ตุนกู อับดุล ระห์มาน พร้อมด้วยผู้นำ UMNO เช่น ฮาจี สุไลมาน ปาเลสไตน์ และฮาจี อะหมัด บาดาวี ได้ขอคำปรึกษาจากเชค อับดุลลาห์ ฟาฮิม (Syeikh Abdullah Fahim) ผู้ทรงคุณวุฒิจากเกปาลา บาตัส รัฐปีนัง

เชค อับดุลลาห์ ฟาฮิม ระบุว่าหากบริเตนไม่ยินยอมให้เอกราชในวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1957 วันที่เหมาะสมถัดไปควรเป็นวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1962 โดยเขาเรียกวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1957 ว่า am khair atana (عام خير اتانا) ในภาษาอาหรับ ซึ่งหมายถึง "ปีแห่งความดีงามได้มาถึงเราแล้ว" ซึ่งวันที่นี้ได้รับการยืนยันในการชุมนุมของพรรคพันธมิตร (Alliance rally) ที่มะละกาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1956

พิธีประกาศเอกราช

ในคืนวันที่ 30 สิงหาคม ค.ศ. 1957 ฝูงชนจำนวนมากได้มารวมตัวกันที่สนามรอยัล เซลังงอร์ คลับ (Royal Selangor Club Padang) ในกัวลาลัมเปอร์ เพื่อร่วมเป็นสักขีพยานในการส่งมอบอำนาจจากบริเตน เมื่อเวลา 23:58 น. ตุนกู อับดุล ระห์มาน ได้เข้าร่วมกับสมาชิกเยาวชนพรรคพันธมิตรเพื่อร่วมสังเกตการณ์ความเงียบในความมืดเป็นเวลาสองนาที

เมื่อถึงเวลาเที่ยงคืน ธงยูเนียนแจ็ค (Union Flag) ถูกลดลงพร้อมกับการบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี God Save The Queen และธงชาติมลายูผืนใหม่ถูกเชิญขึ้นสู่ยอดเสาพร้อมกับการบรรเลงเพลงชาติ Negaraku จากนั้นฝูงชนได้ร่วมกันตะโกนคำว่า "Merdeka!" (เอกราช) จำนวน 7 ครั้ง ตุนกู อับดุล ระห์มาน ได้กล่าวสุนทรพจน์โดยยกย่องว่านี่คือ "ช่วงเวลาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิตของชาวมลายู"

ในเช้าวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1957 พิธีการได้ย้ายไปยังสนามกีฬาเมอร์เดกา โดยมีผู้เข้าร่วมกว่า 20,000 คน รวมถึงเจ้าผู้ครองรัฐมลายู และตัวแทนจากต่างประเทศ ดยุกแห่งกลอสเตอร์ (Duke of Gloucester) ตัวแทนของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ได้มอบตราสารการประกาศเอกราชให้แก่ตุนกู อับดุล ระห์มาน ซึ่งจากนั้นตุนกูได้อ่านคำประกาศและนำฝูงชนตะโกน "Merdeka!" 7 ครั้ง พร้อมการยิงสลุต 21 นัด และการสวดมนต์ขอบคุณพระเจ้า

ในวันเดียวกันนั้นได้มีการสถาปนา ตวนกู อับดุล ระห์มาน แห่งรัฐเนเกอรีเซมบิลัน เป็น Yang di-Pertuan Agong (ประมุขแห่งรัฐ) คนแรกของประเทศ

รายละเอียดของเอกสารประกาศเอกราช

เอกสารการประกาศเอกราชฉบับดั้งเดิมเขียนลงบนหนังแพะ (vellum) ขนาด 750 มม. x 500 มม. ในรูปแบบต้นฉบับมลายูดั้งเดิม ตกแต่งด้วยลวดลายวิจิตรบรรจง โดยใช้ผงอัญมณีลาพิส ลาซูลี (lapis lazuli) สำหรับสีน้ำเงิน วัสดุธรรมชาติสำหรับสีแดง และทองคำบริสุทธิ์ 24 กะรัตสำหรับสีทอง ขอบของเอกสารประดับด้วยทองคำเปลว 100%

เนื้อหาของคำประกาศร่างโดย อิบราฮิม มาห์มูด (Ibrahim Mahmood) และกลุ่มนักชาตินิยมมลายู เช่น เซนู อับดุล ระห์มาน (Senu Abdul Rahman) โดยมีอาลักษณ์จากรัฐกลันตันเป็นผู้เขียนด้วยลายมือ การออกแบบดำเนินการโดยทีมศิลปิน 10 คนจากกรมสำรวจและทำแผนที่ (Department of Survey and Mapping) ซึ่งเริ่มเตรียมงานในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1957 โดยได้รับแรงบันดาลใจจากลวดลายแกะสลักไม้แบบดั้งเดิม

เอกสารนี้ถูกผลิตออกมาสองเวอร์ชันหลัก คือ ภาษามลายู (เขียนด้วยอักษรยาวี) และภาษาอังกฤษ นอกจากนี้ยังมีฉบับแปลภาษาจีนและภาษาทมิฬ เพื่อให้ประชาชนทุกเชื้อชาติในประเทศสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ โดยมีการแจกจ่ายสำเนาไปยังหัวหน้าหมู่บ้านและผู้นำชุมชนทั่วประเทศ