รถไฟฟ้าสายสีเหลือง (MRT สาย 3) ในเมโทรมานิลา

รถไฟฟ้าสายสีเหลือง หรือที่รู้จักกันในชื่อ MRT สาย 3 (MRT-3) เป็นระบบขนส่งมวลชนแบบรางที่ให้บริการในเขตเมโทรมานิลา ประเทศฟิลิปปินส์ โดยมีเส้นทางวิ่งในแนวเหนือ-ใต้ เลียบไปตามแนวถนนเอปิฟานิโอ เด ลอส ซานโตส (Epifanio de los Santos Avenue หรือ EDSA) ซึ่งเป็นถนนสายหลักที่พลุกพล่านที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาค

แม้จะถูกเรียกว่าเป็นระบบขนส่งมวลชนแบบรวดเร็ว (Rapid Transit) แต่ในทางเทคนิค MRT สาย 3 มีลักษณะใกล้เคียงกับระบบรถไฟฟ้ารางเบา (Light Rapid Transit) เนื่องจากใช้ขบวนรถที่มีลักษณะคล้ายรถราง แต่มีการแยกระดับทางวิ่งอย่างสมบูรณ์และสามารถรองรับผู้โดยสารได้ในปริมาณมาก

ประวัติและการวางแผน

แนวคิดการสร้างระบบรถไฟฟ้าในเมโทรมานิลาเริ่มขึ้นตั้งแต่ทศวรรษ 1970 โดยในปี 1973 หน่วยงานความร่วมมือทางเทคนิคจากต่างประเทศ (OTCA) ซึ่งเป็นหน่วยงานก่อนหน้าของ JICA ได้เสนอแผนการสร้างรถไฟใต้ดิน 5 สาย โดยหนึ่งในนั้นคือสายที่ 3 ซึ่งวางแผนให้มีความยาว 24.3 กิโลเมตร เลียบถนน EDSA เพื่อแก้ไขปัญหาการจราจรที่ติดขัดอย่างรุนแรง

ต่อมาในช่วงต้นทศวรรษ 1980 ได้มีการออกแบบแผนแม่บทการให้บริการรถไฟฟ้าในเมโทรมานิลาโดย Electrowatt Engineering Services จากเมืองซูริก ซึ่งเป็นรากฐานของการวางแผนเส้นทางรถไฟฟ้าสายใหม่ๆ ในเวลาต่อมา โดยบูรณาการข้อมูลจากการศึกษาของ OTCA, JICA และ Freeman Fox and Associates

การพัฒนาและการก่อสร้าง

โครงการถูกนำกลับมาเริ่มต้นใหม่ในรูปแบบของรถไฟฟ้ารางเบาในปี 1989 โดยกระทรวงคมนาคมและการสื่อสาร (DOTC) ในขณะนั้น เพื่อบรรเทาปัญหาการจราจรในเขตเมืองที่ครอบคลุมพื้นที่เมืองเกซอน, ซานฮวน, มันดาลูยอง, มากาตี และปาไซ

โครงการนี้ดำเนินการภายใต้ข้อตกลงแบบ Build-Lease-Transfer (BLT) โดยมีการแบ่งการก่อสร้างเป็น 2 ระยะ ได้แก่:

• ระยะที่ 1: ระยะทาง 16 กิโลเมตร ระหว่างสถานี North Avenue ในเมืองเกซอน ถึงสถานี Taft Avenue ในเมืองปาไซ
• ระยะที่ 2: ระยะทาง 5.5 กิโลเมตร จากสถานี North Avenue ไปยัง Monumento ในเมืองคาโลโอกัน

โครงการได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 19 มกราคม 1993 และเริ่มดำเนินการก่อสร้างอย่างเป็นทางการโดยประธานาธิบดี ฟิเดล วี. รามอส ในวันที่ 6 พฤษภาคม 1993 โดยใช้ขบวนรถไฟฟ้าจากสาธารณรัฐเช็กและสโลวาเกีย

การดำเนินงานและสถานะปัจจุบัน

MRT สาย 3 เริ่มเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในปี 2000 โดยมีสถานีทั้งหมด 13 สถานี และมีความยาวเส้นทาง 16.9 กิโลเมตร ปัจจุบันบริหารจัดการโดยกระทรวงคมนาคม (DOTr) ของรัฐบาลฟิลิปปินส์ หลังจากที่สัญญาเช่าและโอนกรรมสิทธิ์ 25 ปีกับบริษัท Metro Rail Transit Corporation (MRTC) สิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2025

ในปัจจุบัน MRT สาย 3 เป็นสายที่พลุกพล่านที่สุดในบรรดารถไฟฟ้าทั้ง 3 สายของเมโทรมานิลา โดยมีผู้โดยสารใช้บริการเกือบ 400,000 คนต่อวัน ซึ่งจำนวนนี้สูงกว่าขีดความสามารถในการรองรับผู้โดยสารสูงสุดที่ออกแบบไว้เดิมที่ 350,000 คนต่อวัน ส่งผลให้เกิดปัญหาความแออัดเรื้อรัง ซึ่งรัฐบาลกำลังดำเนินการหาแนวทางแก้ไขและขยายขีดความสามารถเพื่อรองรับจำนวนผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้น