เทศบาลที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกด้านภาษาในเบลเยียม

ในประเทศเบลเยียม มีเทศบาล 27 แห่งที่มี สิ่งอำนวยความสะดวกด้านภาษา (language facilities) ซึ่งหมายความว่าเทศบาลเหล่านี้ต้องให้บริการทางภาษาแก่ผู้อยู่อาศัยในภาษาดัตช์ ภาษาฝรั่งเศส หรือภาษาเยอรมัน นอกเหนือจากภาษาทางการของเทศบาลนั้นๆ เพื่อรองรับความหลากหลายทางภาษาในพื้นที่

การกระจายตัวของสิ่งอำนวยความสะดวกด้านภาษา

กฎหมายเบลเยียมกำหนดการให้บริการทางภาษาดังนี้:

• ในแคว้นฟลานเดอร์ส (Flanders): มี 12 เทศบาลที่ต้องให้บริการเป็นภาษาฝรั่งเศส โดยในจำนวนนี้ 6 แห่งที่อยู่รอบกรุงบรัสเซลส์เชื่อว่าปัจจุบันมีประชากรพูดภาษาฝรั่งเศสเป็นส่วนใหญ่
• ในแคว้นวอลโลเนีย (Wallonia): แบ่งออกเป็นสองพื้นที่ภาษา ได้แก่:
  • พื้นที่พูดภาษาฝรั่งเศส: มี 4 เทศบาลที่ให้บริการภาษาดัตช์ และ 2 เทศบาลที่ให้บริการภาษาเยอรมัน
  • พื้นที่พูดภาษาเยอรมัน: ทั้ง 9 เทศบาลในพื้นที่นี้ (ซึ่งถูกผนวกเข้ามาหลังสงครามโลกครั้งที่ 1) ต้องให้บริการเป็นภาษาฝรั่งเศสควบคู่กับภาษาเยอรมัน
• กรุงบรัสเซลส์ (Brussels): ภาษาดัตช์และภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการร่วมกัน (Co-official)
• ระดับรัฐบาลกลาง: ภาษาดัตช์ ภาษาฝรั่งเศส และภาษาเยอรมัน ล้วนเป็นภาษาทางการของประเทศ

ประวัติศาสตร์และการเปลี่ยนแปลง

ช่วงปี 1921–1962

ตามกฎหมายปี 1921 มีการกำหนดพื้นที่ภาษา 3 แห่ง คือ พื้นที่พูดภาษาดัตช์ (ฟลานเดอร์ส), พื้นที่พูดภาษาฝรั่งเศส (วอลโลเนีย) และพื้นที่สองภาษาของบรัสเซลส์ อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกพื้นที่เหล่านี้ไม่มีผลทางสถาบันในโครงสร้างรัฐเบลเยียม

กฎหมายปี 1932 กำหนดให้ใช้การสำมะโนประชากรทุก 10 ปี เพื่อกำหนดสถานะทางภาษาของเทศบาล โดยหากมีประชากรกลุ่มน้อยพูดภาษาใดภาษาหนึ่งถึง 30% เทศบาลนั้นจะต้องให้บริการในภาษานั้นด้วย

ตั้งแต่ปี 1962 เป็นต้นมา

ในปี 1962–1963 ได้มีการกำหนดพื้นที่ภาษา 4 แห่งอย่างเป็นทางการ ได้แก่ พื้นที่ภาษาดัตช์, พื้นที่สองภาษาของบรัสเซลส์, พื้นที่ภาษาฝรั่งเศส และพื้นที่ภาษาเยอรมัน

ในยุค 1970 มีการควบรวมเทศบาลเพื่อลดค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการ แต่เทศบาลที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกด้านภาษามักไม่ถูกควบรวมเนื่องจากความซับซ้อนทางภาษา ส่งผลให้เทศบาลเหล่านี้หลายแห่งเป็นเทศบาลที่มีขนาดเล็กที่สุดในเบลเยียมในปัจจุบัน เช่น Herstappe และ Mesen

การคุ้มครองทางรัฐธรรมนูญ

ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเบลเยียมเพื่อให้การเปลี่ยนแปลงสถานะทางภาษาของเทศบาลทำได้ยากขึ้น โดยกำหนดว่าการเปลี่ยนแปลงใดๆ ต้องได้รับความเห็นชอบจากเสียงส่วนใหญ่ของทั้งสองกลุ่มภาษาในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา เพื่อป้องกันไม่ให้กลุ่มภาษาใดกลุ่มหนึ่งใช้เสียงข้างมากในการเปลี่ยนแปลงสถานะทางภาษาของพื้นที่นั้นๆ