ภาวะหลอดเลือดดำแข็งตัวจากการใช้ยาเสพติด

ภาวะหลอดเลือดดำแข็งตัวจากการใช้ยาเสพติด (Narcotic dermopathy) คือความผิดปกติทางผิวหนังและหลอดเลือดที่เกิดขึ้นจากการฉีดสารเสพติดเข้าสู่หลอดเลือดดำอย่างต่อเนื่องและซ้ำๆ ซึ่งส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางพยาธิวิทยาของผนังหลอดเลือดดำในบริเวณที่ฉีด

ลักษณะอาการ

อาการเด่นของภาวะนี้คือการที่หลอดเลือดดำในบริเวณที่ถูกฉีดพยาเสพติดบ่อยครั้งเกิดการอักเสบและแข็งตัว จนมีลักษณะเป็นเส้นเชือก (cordlike) หนาตัวขึ้นและคลำพบได้ชัดเจนใต้ผิวหนัง ซึ่งเกิดจากกระบวนการที่เรียกว่า thrombosis หรือการก่อตัวของลิ่มเลือดภายในหลอดเลือดดำ ร่วมกับการหนาตัวของผนังหลอดเลือด

สาเหตุและกลไกการเกิด

การฉีดสารเสพติดเข้าหลอดเลือดดำก่อให้เกิดความเสียหายต่อผนังหลอดเลือด (endothelium) ได้จากหลายปัจจัย ดังนี้:

• สารเคมีในยาเสพติด: สารประกอบในยาเสพติดบางชนิดมีฤทธิ์กัดกร่อนหรือระคายเคืองสูง ทำให้ผนังหลอดเลือดอักเสบ
• สิ่งปนเปื้อน: สารเติมเต็ม (fillers) หรือสิ่งสกปรกที่ปนมากับยาเสพติดสามารถทำให้เกิดการอุดตันและระคายเคืองภายในหลอดเลือด
• การบาดเจ็บทางกายภาพ: การใช้เข็มฉีดยาซ้ำๆ ในตำแหน่งเดิมทำให้เกิดบาดแผลและการเกิดพังผืดรอบหลอดเลือด

ผลกระทบและการวินิจฉัย

เมื่อหลอดเลือดดำแข็งตัวและอุดตัน ผู้ป่วยมักจะต้องหาตำแหน่งการฉีดใหม่ๆ ซึ่งอาจนำไปสู่การฉีดในบริเวณที่อันตราย เช่น บริเวณคอหรือขาหนีบ เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือการเกิดฝีหนองในชั้นผิวหนัง