บุคคลสำคัญชาวพื้นเมืองในแคนาดา

ตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา ชาวพื้นเมืองในแคนาดาได้มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการหล่อหลอมประวัติศาสตร์และอัตลักษณ์ของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นในด้านศิลปะ ดนตรี กฎหมาย การเมือง กีฬา หรือการทหาร ขนบธรรมเนียมและวัฒนธรรมของชาวพื้นเมืองได้กลายเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญในการนิยามวัฒนธรรมแคนาดาในปัจจุบัน

การยอมรับและเชิดชูเกียรติ

เพื่อเป็นการยกย่องความสำเร็จของชาวพื้นเมือง แคนาดาได้จัดตั้งรางวัล Indspire Awards ขึ้นในปี 1993 ซึ่งสอดคล้องกับการที่องค์การสหประชาชาติประกาศให้ทศวรรษ 1990 เป็น "ทศวรรษสากลแห่งชนพื้นเมืองโลก" นอกจากนี้ วันที่ 21 มิถุนายนของทุกปี ยังเป็น วันชนพื้นเมืองแห่งชาติ (National Aboriginal Day) ซึ่งเริ่มเฉลิมฉลองครั้งแรกในปี 1996 ตามประกาศของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ Roméo LeBlanc เพื่อระลึกถึงคุณูปการทางวัฒนธรรมที่ชาวพื้นเมืองมีต่อประเทศ

ประชากรและการศึกษา

จากข้อมูลในปี 2006 มีผู้รายงานว่ามีเชื้อสายพื้นเมืองอย่างน้อยบางส่วนจำนวน 1,172,790 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 3.8 ของประชากรทั้งหมดในแคนาดา ในด้านการศึกษา พบว่าสัดส่วนของผู้ได้รับประกาศนียบัตรวิทยาลัยเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 15.0 ในปี 1981 เป็นร้อยละ 22.0 ในปี 2001 และผู้ที่สำเร็จการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 4.0 เป็นร้อยละ 6.0 ในช่วงเวลาเดียวกัน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงช่องว่างทางการศึกษาระหว่างชาวพื้นเมืองและผู้ที่ไม่ใช่ชาวพื้นเมืองที่เริ่มแคบลง ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากบทบาทขององค์กรที่มุ่งเน้นสวัสดิภาพและความสำเร็จของชาวพื้นเมือง เช่น Congress of Aboriginal Peoples, Native Women's Association of Canada และ Aboriginal Peoples Television Network

บุคคลสำคัญกลุ่ม First Nations

ชาว First Nations มีความหลากหลายทั้งในด้านประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และการปกครอง หลายคนได้ก้าวขึ้นมาเป็นนักการเมืองในรัฐบาลแคนาดาด้วยความภาคภูมิใจ รวมถึงการมีบทบาทในสภา Assembly of First Nations (AFN) ซึ่งเป็นองค์กรตัวแทนที่สำคัญ

บุคคลที่โดดเด่นในด้านต่างๆ

• ด้านประวัติศาสตร์และผู้นำ: Shanawdithit (เกิดปี 1801) เป็นสมาชิกคนสุดท้ายของชาว Beothuk ซึ่งหลังจากการเสียชีวิตของเธอในปี 1829 กลุ่มชาติพันธุ์นี้ถือว่าสูญสิ้นไปอย่างเป็นทางการ ส่วน Aatsista-Mahkan (Running Rabbit) เป็นหัวหน้าเผ่า Siksika ผู้ลงนามในสนธิสัญญาฉบับที่ 7 และพยายามรักษาวิถีชีวิตแบบอินเดียนทุ่งหญ้าจนถึงปี 1881
• ด้านการทหาร: Francis Pegahmagabow เป็นทหารชาว First Nations ที่ได้รับเหรียญกล้าหาญมากที่สุดในประวัติศาสตร์การทหารของแคนาดา และเป็นพลซุ่มยิงที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในสงครามโลกครั้งที่ 1 ขณะที่ Tommy Prince เป็นหนึ่งในทหารที่ได้รับเกียรติสูงสุดจากการรับใช้ชาติในสงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามเกาหลี และ Mary Greyeyes-Reid เป็นสตรีชาว First Nations คนแรกที่เข้าร่วมกองทัพแคนาดา
• ด้านการเมืองและกฎหมาย: Ethel Blondin-Andrew เป็นสตรีพื้นเมืองคนแรกที่ได้รับเลือกตั้งเข้าสู่รัฐสภาแคนาดา Ralph Steinhauer เป็นบุคคลพื้นเมืองคนแรกที่ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (Lieutenant Governor) ของรัฐแอลเบอร์ตา (1974-1979) และ Steven Point ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของรัฐบริติชโคลัมเบีย (2007-2012)

ในปัจจุบัน Wab Kinew สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการเป็นนายกรัฐมนตรีระดับรัฐ (Premier) คนแรกของแคนาดาที่มีเชื้อสายพื้นเมือง โดยได้รับเลือกตั้งในปี 2023 ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีรัฐแมนิโทบา

การขับเคลื่อนสิทธิและสิ่งแวดล้อม

นอกเหนือจากบทบาทในภาครัฐ ยังมีนักกิจกรรมที่ต่อสู้เพื่อสิทธิของชาวพื้นเมืองและสิ่งแวดล้อม เช่น Harriet Nahanee ผู้รอดชีวิตจากระบบโรงเรียนประจำ (Residential School) และนักกิจกรรมด้านสิทธิพลเมืองที่ถูกจำคุกในปี 2007 ขณะพยายามปกป้องดินแดนของชาว Squamish Nation