นโยบายเปิดเผยร่างกฎหมายก่อนลงนามของบารัก โอบามา

นโยบายเปิดเผยร่างกฎหมายก่อนลงนาม (อังกฤษ: Sunlight before signing) คือคำมั่นสัญญาในการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาปี 2008 ของบารัก โอบามา (Barack Obama) ที่มุ่งเน้นการสร้างรัฐบาลที่เปิดกว้างและโปร่งใส โดยมีข้อตกลงว่าจะนำร่างกฎหมายที่ไม่ใช่กรณีฉุกเฉินขึ้นเผยแพร่บนอินเทอร์เน็ตเพื่อให้สาธารณชนสามารถเข้าถึงและแสดงความคิดเห็นได้เป็นเวลา 5 วัน ก่อนที่ประธานาธิบดีจะลงนามบังคับใช้เป็นกฎหมาย

ที่มาและแนวคิด

แนวคิดนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากวาทะของ Louis Brandeis ผู้พิพากษาศาลฎีกาสหรัฐฯ ที่ว่า "แสงแดดคือยาฆ่าเชื้อที่ดีที่สุด" (Sunlight is said to be the best of disinfectants) ซึ่งในบริบทนี้หมายถึงความโปร่งใสของรัฐบาลจะช่วยกำจัดคอร์รัปชันและผลประโยชน์ทับซ้อนได้ เช่นเดียวกับที่แสงแดดมีคุณสมบัติในการฆ่าเชื้อโรค

โอบามาได้ประกาศนโยบายนี้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2550 ที่เมืองแมนเชสเตอร์ รัฐนิวแฮมป์เชียร์ โดยระบุว่าต้องการให้ประชาชนสามารถตรวจสอบได้ว่ามีโครงการงบประมาณที่ฟุ่มเฟือย (pork barrel projects) หรือการเอื้อประโยชน์ให้ภาคธุรกิจ (corporate welfare) ถูกแอบสอดแทรกเข้าไปในกฎหมายโดยที่ไม่มีใครสังเกตเห็นหรือไม่

การดำเนินงานและอุปสรรคทางเทคนิค

ในปี พ.ศ. 2552 เมื่อมีการผ่านร่างกฎหมายจากสภาคองเกรส ทางทำเนียบขาวได้พยายามสร้างลิงก์เชื่อมโยงไปยังหอสมุดรัฐสภา (Library of Congress) และนำการอภิปรายที่เกี่ยวข้องมาลงในเว็บไซต์ Whitehouse.gov อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกการดำเนินงานประสบปัญหาทางเทคนิคหลายประการ ดังนี้:

• ลิงก์ของร่างกฎหมายถูกนำไปวางไว้ในหน้าย่อยที่ไม่มีการเชื่อมโยงจากหน้าหลัก (orphaned subpages) ทำให้เข้าถึงได้ยาก
• ผู้ใช้ต้องใช้คำค้นหาเฉพาะเจาะจงผ่านระบบค้นหาภายในเว็บไซต์เท่านั้น จึงจะพบข้อมูล
• ข้อมูลไม่ปรากฏในแผนผังเว็บไซต์ (sitemap) หรือผลการค้นหาจากโปรแกรมค้นหาภายนอก (external search engine)

ต่อมาได้มีการปรับปรุงโดยการเพิ่มส่วนเฉพาะสำหรับกฎหมายที่อยู่ระหว่างการพิจารณา กฎหมายที่ลงนามแล้ว และกฎหมายที่ถูกยับยั้ง (vetoed) พร้อมทั้งเพิ่มระบบ RSS feed เพื่อให้ประชาชนติดตามความเคลื่อนไหวของร่างกฎหมายได้สะดวกยิ่งขึ้น

ผลการดำเนินงานและการวิพากษ์วิจารณ์

ในการปฏิบัติจริง นโยบายนี้พบกับความท้าทายด้านความสม่ำเสมอ ตัวอย่างเช่น กฎหมายค่าจ้างที่เป็นธรรมของลิลลี เลดเบตเตอร์ (Lily Ledbetter Fair Pay Act) และกฎหมายการประกันสุขภาพเด็กปี 2009 (Children's Health Insurance Reauthorization Act of 2009) ซึ่งเป็นกฎหมายสองฉบับแรกที่โอบามาลงนาม กลับไม่ได้ถูกนำขึ้นเผยแพร่ก่อนการลงนาม

จากการตรวจสอบโดยสถาบัน Cato Institute พบว่าในช่วงวาระแรกของการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของบารัก โอบามา มีร่างกฎหมายที่ไม่ใช่กรณีฉุกเฉินเพียงประมาณ 62% เท่านั้นที่ปฏิบัติตามคำมั่นสัญญา "Sunlight before signing"

ผลกระทบและมรดกทางนโยบาย

แม้ว่าการแสดงความคิดเห็นต่อร่างกฎหมายที่ผ่านสภามาแล้วจะมีผลในทางปฏิบัติจำกัด แต่ความพยายามนี้ได้กระตุ้นให้เกิดความสนใจในด้าน เทคโนโลยีภาคพลเมือง (civic technology) และนำไปสู่การเปิดตัวเว็บไซต์ Data.gov ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2552 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรัฐบาลเปิด (open government initiative)

นอกจากนี้ ยังมีโครงการปฏิรูปกฎหมายที่คล้ายคลึงกัน เช่น "Read the Bill" ซึ่งผลักดันโดยมูลนิธิ Sunlight Foundation ที่เสนอให้มีการระงับการลงมติในร่างกฎหมายใหม่เป็นเวลา 72 ชั่วโมง เพื่อให้เจ้าหน้าที่สภาคองเกรสมีเวลาอ่านรายละเอียดของร่างกฎหมายอย่างครบถ้วนก่อนการลงคะแนน