ความผิดฐานได้ทรัพย์สินมาโดยการหลอกลวงในกฎหมายอังกฤษและเวลส์

ความผิดฐานได้ทรัพย์สินมาโดยการหลอกลวง (Obtaining property by deception) เคยเป็นความผิดทางอาญาตามกฎหมายลายลักษณ์อักษรในอังกฤษ เวลส์ และไอร์แลนด์เหนือ โดยมีจุดประสงค์เพื่อลงโทษผู้ที่ใช้กลอุบายหลอกลวงเพื่อให้ได้มาซึ่งทรัพย์สินของผู้อื่นโดยทุจริต

ประวัติและข้อกำหนดทางกฎหมาย

ความผิดนี้ถูกตราขึ้นตามมาตรา 15 ของพระราชบัญญัติการลักทรัพย์ ค.ศ. 1968 (Theft Act 1968) ซึ่งกำหนดว่า บุคคลใดที่ได้ทรัพย์สินของผู้อื่นมาโดยการหลอกลวงโดยทุจริต โดยมีเจตนาที่จะให้ผู้อื่นสูญเสียทรัพย์สินนั้นอย่างถาวร จะต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี

ภายใต้มาตรา 15(2) คำว่า "การได้มา" (Obtaining) ครอบคลุมถึงการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ การครอบครอง หรือการควบคุมทรัพย์สิน รวมถึงการได้มาเพื่อบุคคลอื่น หรือการทำให้บุคคลอื่นสามารถได้มาหรือรักษาทรัพย์สินนั้นไว้ได้

ความผิดฐานนี้เข้ามาแทนที่ความผิดฐานได้ทรัพย์สินมาโดยการกล่าวอ้างเท็จ (Obtaining by false pretences) ตามมาตรา 32(1) ของพระราชบัญญัติการลักทรัพย์ ค.ศ. 1916 (Larceny Act 1916)

องค์ประกอบสำคัญของการกระทำความผิด

1. การหลอกลวงเป็นเหตุให้ได้ทรัพย์สิน (Causation)

การหลอกลวงต้องเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ได้ทรัพย์สินมา ซึ่งเป็นประเด็นข้อเท็จจริงที่คณะลูกขุนต้องตัดสิน โดยต้องพิสูจน์ได้ว่าหากผู้เสียหายทราบความจริง จะไม่กระทำการดังกล่าว

• การหลอกลวงเชิงโครงสร้าง (Constructive Deception): ในบางกรณี แม้ผู้เสียหายจะยอมรับว่าไม่ได้พิจารณาว่าคำกล่าวอ้างนั้นจริงหรือไม่ แต่ศาลอาจวินิจฉัยว่ามีความเชื่อมโยงเชิงเหตุผล เช่น ในคดี Metropolitan Police Commissioner v Charles หรือคดี R v Talbott ที่จำเลยให้ข้อมูลเท็จเพื่อรับสวัสดิการที่พักอาศัย แม้จำเลยจะมีสิทธิ์ได้รับสวัสดิการนั้นจริง แต่การโกหกถือเป็นเหตุให้เจ้าหน้าที่จ่ายเงินให้
• ลำดับเหตุการณ์: การหลอกลวงต้องเกิดขึ้น ก่อน การได้ทรัพย์สินมา หากการหลอกลวงเกิดขึ้นหลังจากได้ทรัพย์สินไปแล้ว จะไม่ถือเป็นความผิดตามมาตรา 15 นี้ เช่นในคดี Director of Public Prosecutions v Ray
• ความต่อเนื่องของเหตุ: การหลอกลวงต้องไม่ห่างไกลจากผลลัพธ์จนเกินไป เช่นในคดี R v Button ที่จำเลยหลอกว่าตนเองวิ่งไม่เก่งเพื่อให้ได้แต้มต่อในการแข่งขัน แม้จะชนะและพยายามรับรางวัล แต่ศาลมองว่าการหลอกลวงเป็นเพียงการสร้างโอกาส ไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของการได้รางวัล

2. การหลอกลวงต้องกระทำต่อมนุษย์

การหลอกลวงตามมาตรา 15 ต้องส่งผลต่อจิตใจของมนุษย์เท่านั้น การที่เครื่องจักรตอบสนองต่อการใส่เหรียญ บัตร หรือโทเคน หรือคอมพิวเตอร์ประมวลผลข้อมูลที่ป้อนเข้าไป ไม่ถือเป็นความผิดฐานได้ทรัพย์สินมาโดยการหลอกลวง แต่ผู้กระทำอาจถูกฟ้องในข้อหาลักทรัพย์ (Theft) ตามมาตรา 1 ของพระราชบัญญัติการลักทรัพย์ ค.ศ. 1968 แทน

3. ความทุจริต (Dishonesty)

กฎหมายกำหนดว่าต้องเป็นการได้ทรัพย์สินมา "โดยการหลอกลวงโดยทุจริต" (by a deception dishonestly) ซึ่งหมายความว่าความทุจริตต้องได้รับการพิสูจน์แยกต่างหากจากการหลอกลวง โดยใช้บรรทัดฐานจากคดี R v Ghosh ซึ่งระบุว่าจำเลยจะมีความทุจริตก็ต่อเมื่อจำเลยตระหนักว่าสิ่งที่ตนทำนั้น คนทั่วไปที่ซื่อสัตย์จะมองว่าไม่ซื่อสัตย์

การยกเลิกและการเปลี่ยนแปลงกฎหมาย

มาตรา 15 ของพระราชบัญญัติการลักทรัพย์ ค.ศ. 1968 ถูกยกเลิกเมื่อวันที่ 15 มกราคม ค.ศ. 2007 โดยพระราชบัญญัติการฉ้อโกง ค.ศ. 2006 (Fraud Act 2006) ซึ่งได้ปรับปรุงโครงสร้างความผิดฐานฉ้อโกงให้ทันสมัยและครอบคลุมพฤติกรรมที่หลากหลายมากขึ้น โดยเปลี่ยนจากการเน้นที่ "ผลลัพธ์" (การได้ทรัพย์สิน) มาเป็นการเน้นที่ "พฤติกรรม" (การหลอกลวง)