จังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลของฝรั่งเศส ข้อมูลครบถ้วน
สรุปใจความสำคัญ
- จังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลของฝรั่งเศส (DROM) มีทั้งหมด 5 แห่ง ได้แก่ เฟรนช์เกียนา, กัวเดอลูป, มาร์ตินีก, มายอต และเรอูว์นียง
- ดินแดนเหล่านี้มีสถานะทางกฎหมายและทางการปกครองเหมือนกับจังหวัดในฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่ และเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรป
- ใช้เงินสกุลยูโรเป็นสกุลเงินหลัก และมีตัวแทนในรัฐสภาฝรั่งเศสและสภาผู้แทนราษฎรยุโรป
จังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลของฝรั่งเศส (ภาษาฝรั่งเศส: départements et régions d'outre-mer หรือ DROM) คือจังหวัดและภูมิภาคทั้ง 5 แห่งของสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ตั้งอยู่นอกเหนือจากฝรั่งเศสในยุโรป (หรือที่เรียกว่า "ฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่" หรือ Metropolitan France) ดินแดนเหล่านี้มีสถานะทางกฎหมายและทางการปกครองเหมือนกับจังหวัดและภูมิภาคในฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่ทุกประการ
สถานะทางกฎหมายและการปกครอง
ตามรัฐธรรมนูญของฝรั่งเศส กฎหมายและระเบียบข้อบังคับของฝรั่งเศส (เช่น ประมวลกฎหมายแพ่ง ประมวลกฎหมายอาญา กฎหมายปกครอง กฎหมายสังคม และกฎหมายภาษี) จะถูกนำมาใช้ในจังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลเหล่านี้ในลักษณะเดียวกับในฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่ อย่างไรก็ตาม กฎหมายเหล่านี้สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความจำเป็นเพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการเฉพาะของแต่ละภูมิภาค
ด้วยเหตุนี้ ฝ่ายบริหารท้องถิ่นของจังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลจึงไม่สามารถออกกฎหมายใหม่ด้วยตนเองได้ แต่ในบางโอกาสอาจมีการจัดทำประชามติเพื่อประเมินความรู้สึกของคนในพื้นที่เกี่ยวกับสถานะทางกฎหมายของตน
รายชื่อจังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเล
ตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 จังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลของฝรั่งเศสมี 5 แห่ง ดังนี้:
- เฟรนช์เกียนา (French Guiana): ตั้งอยู่ในอเมริกาใต้ เป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคเกียนา
- กัวเดอลูป (Guadeloupe): ตั้งอยู่ในทะเลแคริบเบียน เป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะลีวาร์ดในหมู่เกาะเลสเซอร์แอนทิลลิส
- มาร์ตินีก (Martinique): ตั้งอยู่ในทะเลแคริบเบียน เป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะวินด์วาร์ดในหมู่เกาะเลสเซอร์แอนทิลลิส
- มายอต (Mayotte): ตั้งอยู่ในช่องแคบโมซัมบิก เป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะโคมอรอส
- เรอูว์นียง (Réunion): ตั้งอยู่ในมหาสมุทรอินเดีย เป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะมาสคารีน

โครงสร้างการปกครองท้องถิ่น
เฟรนช์เกียนา มาร์ตินีก และมายอต เป็นหน่วยการปกครองส่วนท้องถิ่นเพียงหน่วยเดียว ซึ่งหมายความว่ามีรัฐบาลท้องถิ่นเพียงชุดเดียวที่ทำหน้าที่เป็นทั้งภูมิภาคและจังหวัดในเวลาเดียวกัน (เช่นเดียวกับเกาะคอร์ซิกา) ในขณะที่กัวเดอลูปและเรอูว์นียงมีรัฐบาลภูมิภาคและรัฐบาลจังหวัดที่แยกจากกันซึ่งครอบคลุมพื้นที่เดียวกัน
ประวัติศาสตร์
ความพยายามครั้งแรกของฝรั่งเศสในการจัดตั้งจังหวัดโพ้นทะเลเกิดขึ้นหลังจากการพิชิตสาธารณรัฐเวนิสในปี พ.ศ. 2340 โดยนโปเลียน โบนาปาร์ต ซึ่งทำให้หมู่เกาะไอโอเนียนตกเป็นของฝรั่งเศสและถูกจัดตั้งเป็นจังหวัดเมอร์-เอเฌ (Mer-Égée), อิธากี (Ithaque) และคอร์ไซร์ (Corcyre) อย่างไรก็ตาม หมู่เกาะเหล่านี้ถูกยึดคืนโดยรัสเซียในปี พ.ศ. 2341 และแม้ว่าฝรั่งเศสจะได้รับคืนผ่านสนธิสัญญาติลสิทในปี พ.ศ. 2346 แต่จังหวัดเหล่านี้ก็ไม่ได้ถูกรื้อฟื้นขึ้นมา
ภายใต้รัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2489 ของสาธารณรัฐที่สี่ อาณานิคมของฝรั่งเศสในกัวเดอลูป มาร์ตินีก เฟรนช์เกียนา และเรอูว์นียง ถูกกำหนดให้เป็นจังหวัดโพ้นทะเล โดยเข้าร่วมกับแอลจีเรียในแอฟริกาเหนือ ซึ่งก่อนหน้านี้ถูกแบ่งเป็นสามจังหวัดและหนึ่งดินแดนในปี พ.ศ. 2391
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2525 ตามนโยบายการกระจายอำนาจของรัฐบาลฝรั่งเศส จังหวัดโพ้นทะเลได้มีการเลือกตั้งสภาภูมิภาคที่มีอำนาจคล้ายกับภูมิภาคในฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่ และจากการปรับปรุงรัฐธรรมนูญในปี พ.ศ. 2546 ภูมิภาคเหล่านี้จึงถูกเรียกว่า "ภูมิภาคโพ้นทะเล" อย่างเป็นทางการ
ภูมิศาสตร์และลักษณะเฉพาะ
เนื่องจากแต่ละจังหวัดโพ้นทะเลเป็นจังหวัดเดียวในภูมิภาคโพ้นทะเลของตนเอง จึงมักไม่มีการแยกแยะระหว่างสองคำนี้ในการใช้งานจริง และสื่อมวลชนฝรั่งเศสมักใช้คำว่า département d'outre-mer (DOM) เกือบจะเพียงอย่างเดียว
ในฐานะส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสและสหภาพยุโรป จังหวัดโพ้นทะเลเหล่านี้มีตัวแทนในสมัชชาแห่งชาติ (National Assembly) และวุฒิสภา (Senate) ของฝรั่งเศส รวมถึงสภาเศรษฐกิจและสังคม (Economic and Social Council) นอกจากนี้ พื้นที่เหล่านี้ยังมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรยุโรป (MEP) และใช้เงินสกุลยูโรเป็นสกุลเงินหลัก
คำถามที่พบบ่อย
DROM คืออะไร?
DROM ย่อมาจาก départements et régions d'outre-mer ซึ่งหมายถึง จังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลของฝรั่งเศส ซึ่งเป็นดินแดนที่ตั้งอยู่นอกเหนือจากฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่แต่มีสถานะเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์
จังหวัดโพ้นทะเลเหล่านี้แตกต่างจากดินแดนโพ้นทะเลอื่นๆ ของฝรั่งเศสอย่างไร?
จังหวัดโพ้นทะเล (DROM) มีสถานะเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์และใช้กฎหมายฝรั่งเศสเป็นหลัก ในขณะที่ดินแดนโพ้นทะเลอื่นๆ (เช่น นิวแคลิโดเนีย หรือเฟรนช์โปลินีเซีย) มีสถานะเป็นกึ่งอิสระหรือมีอำนาจปกครองตนเองมากกว่า
จังหวัดโพ้นทะเลของฝรั่งเศสตั้งอยู่ที่ใดบ้าง?
จังหวัดโพ้นทะเลมี 5 แห่ง ได้แก่ เฟรนช์เกียนา (อเมริกาใต้), กัวเดอลูป (แคริบเบียน), และ มาร์ตินีก (en: Caribbean), มายอต (มหาสมุทรอินเดีย/ช่องแคบโมซัมบิก) และเรอูว์นียง (มหาสมุทรอินเดียมหาสมุทรอินเดีย)