Overthrow ประวัติศาสตร์การเปลี่ยนระบอบการปกครองโดยสหรัฐอเมริกา

Overthrow: America's Century of Regime Change from Hawaii to Iraq เป็นหนังสือที่ตีพิมพ์ในปี 2006 เขียนโดย Stephen Kinzer ผู้สื่อข่าวต่างประเทศของหนังสือพิมพ์ New York Times หนังสือเล่มนี้วิเคราะห์และรวบรวมเหตุการณ์ที่สหรัฐอเมริกาเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องในการล้มล้างรัฐบาลต่างประเทศ ตั้งแต่ช่วงปลายศตวรรษที่ 19 จนถึงต้นศตวรรษที่ 21

ขอบเขตและเนื้อหาหลัก

Kinzer นำเสนอว่าจุดเริ่มต้นของการแทรกแซงในลักษณะนี้เกิดขึ้นในการล้มล้างราชอาณาจักรฮาวายในปี 1893 และดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงการรุกรานอิรักที่นำโดยสหรัฐฯ ในปี 2003 โดยหนังสือได้นำเสนอประวัติศาสตร์ย่อของเหตุการณ์รัฐประหารหรือการเปลี่ยนระบอบการปกครองที่สหรัฐฯ ให้การสนับสนุนหรือส่งเสริมในหลายประเทศ ได้แก่:

• ฮาวาย, คิวบา, เปอร์โตริโก และฟิลิปปินส์
• นิการากัว, ฮอนดูรัส, กัวเตมาลา, ปานามา และชิลี
• อิหร่าน, เวียดนามใต้, อัฟกานิสถาน และอิรัก

รูปแบบการแทรกแซง

ผู้เขียนจำแนกวิธีการที่สหรัฐฯ ใช้ในการเปลี่ยนอำนาจออกเป็นหลายรูปแบบ ดังนี้:

การสนับสนุนกลุ่มกบฏท้องถิ่น

ในบางกรณี สหรัฐฯ เข้าไปสนับสนุนกลุ่มต่อต้านที่มีอยู่แล้วเพื่อล้มล้างรัฐบาลเดิม เช่น ในปี 1898 ที่สหรัฐฯ ช่วยเหลือกลุ่มกบฏในคิวบาที่กำลังต่อสู้กับรัฐบาลของตนเพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงอำนาจ

การวางแผนและบงการโดยตรง

ในบางสถานการณ์ Kinzer โต้แย้งว่าสหรัฐฯ เป็นผู้ริเริ่ม วางแผน และบงการการเปลี่ยนระบอบการปกครองด้วยตนเอง โดยยกตัวอย่างที่เด่นชัดในประเทศอิหร่าน กัวเตมาลา และชิลี

การแทรกแซงเพื่อผลประโยชน์ทางยุทธศาสตร์

หนังสือยังกล่าวถึงการล้มล้างประธานาธิบดีเซลายา (Zelaya) ของนิการากัว โดยระบุว่าสหรัฐฯ ตัดสินใจกำจัดเขาออกจากอำนาจเพื่อควบคุมเส้นทางคลอง แม้ว่าเจ้าหน้าที่บางคน เช่น เอกอัครราชทูต Finnegan Courtney จะคัดค้านก็ตาม นอกจากนี้ Kinzer ยังระบุว่าสหรัฐฯ ใช้วิธีล่อลวงปานามาให้ประกาศเอกราชจากโคลอมเบีย เพื่อให้ได้พื้นที่ในการสร้างคลองปานามา หลังจากที่โคลอมเบียปฏิเสธที่จะมอบที่ดินดังกล่าวให้

การตอบรับจากนักวิจารณ์

หนังสือเล่มนี้ได้รับคำวิจารณ์ในเชิงวิเคราะห์ถึงผลกระทบของการแทรกแซง โดย Publishers Weekly ระบุว่า Kinzer สามารถนำเสนอเหตุผลได้อย่างน่าเชื่อถือว่าการแทรกแซงของสหรัฐฯ ทำให้การเมืองโลกขาดเสถียรภาพ และบ่อยครั้งทำให้ประเทศที่ถูกแทรกแซงตกอยู่ในสภาพที่เลวร้ายกว่าเดิม ขณะที่ Kirkus Reviews นิยามหนังสือเล่มนี้ว่าเป็นหนังสือที่ "ทำให้ตระหนักถึงความจริงที่น่าสลดใจ"