ปีเตอร์ โชเนนิง วีรบุรุษแห่งการเบเลย์บนยอดเขาเคทู

ปีเตอร์ คิตทิลส์บี โชเนนิง (Peter Kittilsby Schoening; 30 กรกฎาคม 1927 – 22 กันยายน 2004) เป็นนักปีนเขาชาวอเมริกันผู้มีชื่อเสียงระดับโลก โดยเป็นที่จดจำมากที่สุดจากเหตุการณ์ที่เรียกว่า "The Belay" ในระหว่างการสำรวจยอดเขาเคทู (K2) ปี 1953 ซึ่งการตัดสินใจและทักษะของเขาสามารถช่วยชีวิตเพื่อนร่วมทีมได้ถึง 5 คนในสถานการณ์วิกฤต

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

โชเนนิงเกิดเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 1927 ที่เมืองซีแอตเทิล รัฐวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา เขาลาออกจากโรงเรียนในช่วงปีสุดท้ายเพื่อเข้ารับราชการในกองทัพเรือสหรัฐฯ ในช่วงปลายสงครามโลกครั้งที่สอง หลังจากนั้นเขาได้เข้าศึกษาและสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาในสาขาวิศวกรรมเคมีจากมหาวิทยาลัยวอชิงตัน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เขาเริ่มหันมาสนใจและฝึกฝนการปีนเขาอย่างจริงจัง

เหตุการณ์ "The Belay" บนยอดเขา K2 (1953)

ในเดือนสิงหาคม ปี 1953 ทีมสำรวจชาวอเมริกัน 7 คน นำโดย ชาร์ลส์ ฮิวสตัน (Charles Houston) ได้พยายามพิชิตยอดเขา K2 โดยปีนขึ้นไปโดยไม่ใช้ออกซิเจนเสริม ในวันที่ 7 ของการเดินทาง ขณะที่ทีมติดอยู่บนสันเขาอับรุซซี (Abruzzi Ridge) ที่ความสูงกว่า 25,000 ฟุต (ประมาณ 7,600 เมตร) ท่ามกลางพายุหิมะ สมาชิกในทีมชื่อ อาร์ต กิลกีย์ (Art Gilkey) เกิดอาการลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำลึกและตามด้วยภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด ทำให้ทีมต้องพยายามเคลื่อนย้ายกิลกีย์ลงจากภูเขาอย่างเร่งด่วนเพื่อรักษาชีวิต

ในขณะที่ทีมกำลังเคลื่อนย้ายกิลกีย์ผ่านแผ่นน้ำแข็ง นักปีนเขาชื่อ จอร์จ เออร์วิง เบลล์ (George Irving Bell) เสียการทรงตัวและตกลงมา ส่งผลให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ดึงสมาชิกคนอื่นๆ ในทีมให้ร่วงหล่นตามกันลงมา โชเนนิงซึ่งในขณะนั้นทำหน้าที่เบเลย์ (Belay - การควบคุมเชือกเพื่อความปลอดภัย) ให้กับกิลกีย์อยู่ สามารถใช้พละกำลัง ความรวดเร็ว และทักษะขั้นสูง ขัดขวางการตกของเพื่อนร่วมทีมทั้ง 6 คนได้สำเร็จ โดยการใช้ขวานเจาะน้ำแข็ง (Ice Axe) ยึดกับโขดหินที่ถูกแช่แข็งไว้กับภูเขา

อย่างไรก็ตาม ในระหว่างที่ทีมพยายามตั้งหลักและพักแรมชั่วคราว พวกเขาพบว่ากิลกีย์ได้หายไปพร้อมกับจุดยึดเชือก ซึ่งฮิวสตันและสมาชิกคนอื่นๆ สันนิษฐานว่ากิลกีย์อาจตัดสินใจตัดเชือกตัวเองเพื่อให้เพื่อนร่วมทีมที่เหลือรอดชีวิต

เหตุการณ์นี้ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่โด่งดังที่สุดในประวัติศาสตร์การปีนเขา และขวานเจาะน้ำแข็งที่โชเนนิงใช้ในวันนั้นถูกจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์การปีนเขาอเมริกัน แบรดฟอร์ด วอชเบิร์น (Bradford Washburn American Mountaineering Museum) ในรัฐโคโลราโด

ความสำเร็จในการปีนเขาครั้งสำคัญ

• Gasherbrum I: ในปี 1958 โชเนนิงเป็นหนึ่งในชาวอเมริกันสองคนแรกที่สามารถพิชิตยอดเขา Gasherbrum I ในปากีสถานได้สำเร็จ ร่วมกับ แอนดรูว์ คอฟแมน (Andrew Kauffman)
• Mount Vinson: ในปี 1966 เขาเป็นหนึ่งในกลุ่มแรกที่สามารถขึ้นสู่ยอดเขา วินสัน (Mount Vinson) ในทวีปแอนตาร์กติกา

ช่วงปลายชีวิตและการเสียชีวิต

ในปี 1996 ขณะอายุ 68 ปี โชเนนิงได้เข้าร่วมการสำรวจยอดเขาเอเวอเรสต์กับหลานชายของเขา เคลฟ โชเนนิง (Klev Schoening) ในทีมของ สกอตต์ ฟิชเชอร์ (Scott Fischer) แต่เขาต้องหยุดการปีนที่แคมป์ 3 เนื่องจากตรวจพบอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ ในขณะที่หลานชายของเขาสามารถปีนขึ้นไปถึงยอดเขาและรอดชีวิตกลับมาได้

ปีเตอร์ โชเนนิง เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งกระดูกที่บ้านในเมืองเคนมอร์ รัฐวอชิงตัน เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2004 ด้วยวัย 77 ปี

มรดกและเกียรติยศ

ในปี 1981 สมาคมปีนเขาอเมริกัน (American Alpine Club) ได้มอบรางวัล David A. Sowles Memorial Award ให้แก่เขา เพื่อยกย่องความเสียสละและความกล้าหาญในการช่วยเหลือเพื่อนร่วมทีมในสถานการณ์อันตราย

เพื่อเป็นเกียรติแก่เขา มีสถานที่ที่ตั้งชื่อตามเขา ได้แก่:

• Schoening Peak: ยอดเขาในเทือกเขา Vinson Massif ทวีปแอนตาร์กติกา
• Putrid Pete's Peak (P3): ยอดเขาบริเวณ Snoqualmie Pass รัฐวอชิงตัน

นอกจากนี้ ในปี 2006 ทายาทของสมาชิกทีมที่รอดชีวิตจากเหตุการณ์ "The Belay" ได้มารวมตัวกันในชื่อ "The Children of 'The Belay'" ซึ่งประกอบด้วยลูกหลานกว่า 28 คนที่เกิดมาได้เพราะการช่วยชีวิตของโชเนนิงในครั้งนั้น