สะพานปอนเต มอรันดี โศกนาฏกรรมและการพังทลายของวิศวกรรม

สะพานปอนเต มอรันดี หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า วิอาดุตโต โปลเซเวรา (Viadotto Polcevera) เป็นสะพานทางยกระดับในเมืองเจนัว แคว้นลิกูเรีย ประเทศอิตาลี ซึ่งสร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1963 ถึง 1967 บนทางหลวงสาย A10 ข้ามแม่น้ำโปลเซเวรา โดยสะพานแห่งนี้เชื่อมต่อเขตซัมปิเอร์ดาเรนาและคอร์นิเลียโนของเมืองเจนัวเข้าด้วยกัน และเป็นที่รู้จักกันในชื่อ "สะพานมอรันดี" ตามชื่อของวิศวกรผู้ออกแบบคือ ริคคาร์โด มอรันดี

ประวัติและการออกแบบ

สะพานปอนเต มอรันดี ถูกออกแบบโดยวิศวกรโยธา ริคคาร์โด มอรันดี โดยมีลักษณะเป็นสะพานขึง (Cable-stayed bridge) ที่ใช้โครงสร้างคอนกรีตอัดแรงสำหรับตอม่อ เสา และพื้นสะพาน จุดเด่นที่ทำให้สะพานนี้แตกต่างคือการใช้สายขึงจำนวนน้อยมาก (เพียงสองเส้นต่อช่วงสะพาน) และใช้ระบบไฮบริดที่ประกอบด้วยสายเคเบิลเหล็กหุ้มด้วยเปลือกคอนกรีตอัดแรง

อย่างไรก็ตาม การที่คอนกรีตถูกอัดแรงเพียง 10 MPa ทำให้โครงสร้างมีความเสี่ยงต่อการเกิดรอยร้าว การซึมผ่านของน้ำ และการกัดกร่อนของเหล็กภายใน ซึ่งเป็นจุดอ่อนสำคัญที่นำไปสู่ปัญหาในระยะยาว

การก่อสร้างและลักษณะทางกายภาพ

สะพานแห่งนี้ก่อสร้างโดยบริษัท Società Italiana per Condotte d'Acqua ระหว่างปี 1963-1967 ด้วยงบประมาณ 3.8 พันล้านลีราอิตาลี และเปิดใช้งานเมื่อวันที่ 4 กันยายน 1967 โดยมีรายละเอียดทางเทคนิคดังนี้:

• ความยาว: 1,182 เมตร
• ความสูง: 45 เมตรจากระดับพื้นดินถึงพื้นถนน
• ความสูงของเสาคอนกรีต: 90 เมตร
• ช่วงสะพานสูงสุด: 210 เมตร

ในพิธีเปิดสะพานเมื่อวันที่ 4 กันยายน 1967 มีประธานาธิบดีจูเซปเป ซาราแกต ของอิตาลี เข้าร่วมเป็นเกียรติในพิธีด้วย

ปัญหาด้านการบำรุงรักษาและความเสื่อมสภาพ

ตั้งแต่ทศวรรษ 1970 สะพานแห่งนี้ต้องได้รับการบูรณะอย่างต่อเนื่องเนื่องจากการประเมินผลกระทบของการคืบ (creep) ของคอนกรีตที่ผิดพลาด ส่งผลให้พื้นสะพานเกิดการทรุดตัวและไม่ราบเรียบ จนกระทั่งกลางทศวรรษ 1980 จึงมีการปรับปรุงโครงสร้างให้กลับมาอยู่ในระดับที่ยอมรับได้

ในช่วงทศวรรษ 1990 มีการตรวจพบว่าเส้นลวดเหล็ก (tendons) ที่เสาต้นที่ 11 ได้รับความเสียหายอย่างหนัก โดยมีการกัดกร่อนไปถึง 30% ซึ่งเป็นเรื่องที่น่ากังวลอย่างยิ่งเมื่อเทียบกับน้ำหนักบรรทุกของรถบรรทุกขนาดใหญ่ที่วิ่งผ่านสะพานทุกวัน

สัญญาณเตือนก่อนการพังทลาย

ก่อนเกิดเหตุการณ์พังทลาย มีสัญญาณเตือนหลายประการที่ถูกละเลย:

• ในปี 2016 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงโครงสร้างพื้นฐานและการขนส่งได้รับแจ้งหลายครั้งว่าสะพานต้องการการบำรุงรักษาด่วน
• ในปี 2017 รายงานลับจากมหาวิทยาลัยในเจนัวระบุถึงความผิดปกติอย่างรุนแรงของสายขึงที่เสาต้นที่ 9
• ประมาณ 14 วันก่อนการพังทลาย พบรอยร้าวบนพื้นถนนใกล้กับสายขึงทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเสาต้นที่ 9 ซึ่งอาจเป็นสัญญาณว่าสายขึงเริ่มยืดตัวออก

โศกนาฏกรรมและการรื้อถอน

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2018 ในระหว่างที่มีพายุฝนตกหนัก ส่วนหนึ่งของสะพานที่มีความยาว 210 เมตรได้พังทลายลง ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตถึง 43 ราย เหตุการณ์นี้ทำให้เกิดภาวะฉุกเฉินในแคว้นลิกูเรียเป็นเวลาหนึ่งปี และนำไปสู่การวิเคราะห์โครงสร้างอย่างละเอียดเพื่อหาผู้รับผิดชอบ

ซากสะพานเดิมถูกรื้อถอนในเดือนมิถุนายน 2019 และต่อมาได้มีการสร้างสะพานแห่งใหม่ชื่อ สะพานเจนัว-เซนต์จอร์จ (Genoa-Saint George Bridge) เพื่อทดแทนที่เดิมและเปิดใช้งานในปีถัดมา