ภาษาโปรโต-เมียนิก การสร้างใหม่ของภาษาบรรพบุรุษกลุ่มภาษาเมียนิก

ภาษาโปรโต-เมียนิก หรือ ภาษาโปรโต-เย้า (ภาษาจีน: 原始瑶语) คือภาษาบรรพบุรุษที่ถูกสร้างขึ้นใหม่ (reconstructed ancestor) ของกลุ่มภาษาเมียนิก (Mienic languages) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของตระกูลภาษาหมีน-เมียน (Hmong-Mien)

การสร้างใหม่ของภาษา (Reconstructions)

การศึกษาและสร้างใหม่ของภาษาโปรโต-เมียนิกมีนักวิชาการหลายท่านที่นำเสนอผลงานที่สำคัญ ได้แก่ Purnell (1970), L-Thongkum (1993), Ratliff (2010) และ Liu (2021)

• Purnell (1970) และ L-Thongkum (1993): ไม่ได้รวมข้อมูลจากภาษา Biao Min และ Zao Min ซึ่งมีความแตกต่างกันมาก
• Purnell (1970): ใช้ข้อมูลจากภาษา Iu Mien (สำเนียง Chiengrai, Hsing-an และ Taipan) และภาษา Kim Mun (สำเนียง Haininh และ Ling-chun)
• Liu (2021): เป็นการสร้างใหม่ที่ครอบคลุมที่สุด โดยใช้ข้อมูลจากภาษา Iu M_ien (สำเนียง Jiangdi และ Miaoziyuan), Biao Mwan (Luoxiang), Kim Mun (สำเนียง Liangzi และ Tansan), Biao Min (สำเนียง Dongshan และ Shikou) และ Zao Min (Daping) โดยมีการสร้างคำศัพท์ใหม่มากกว่า 500 รายการ

สัทวิทยา (Phonology)

พยัญชนะ (Consonants)

ตามการวิเคราะห์ของ Liu (2021) พยัญชนะเริ่มต้นของภาษาโปรโต-เมียนิกสามารถเป็นแบบ preglottalized (มีเสียงกักกึ่งเสียง) และ aspirated (มีลมพ่น) หรือ devoiced (ไม่มีเสียงกัก) โดยมีพยัญชนะท้าย ได้แก่ /-p, -t, -k, -m, -n, -ŋ/

การเสนอเรื่อง Velarization

Ostapirat (2016) ได้เสนอว่ามีพยัญชนะเริ่มต้นแบบ velarized (เสียงกักเพดานอ่อน) ในภาษาโปรโต-เมียนิก ซึ่งแตกต่างจาก Liu (2021), Ratliff (2010) และนักวิชาการท่านอื่นที่ไม่ได้สร้างเสียงนี้ขึ้นมา

สระ (Vowels)

Liu (2021) ได้สร้างสระในภาษาโปรโต-เมียนิกไว้ 8 เสียง โดยสระ ɛ มีปรากฏเพียงในส่วนของ rimes -ɛːŋ และ -ɛk เท่านั้น นอกจากนี้ Liu ยังเสนอว่ามีความแตกต่างของความยาวสระ (contrastive vowel length) ในขณะที่ L-Thongkum (1993) และ Ratliff (2010) มองว่าความยาวสระในภาษาเมียนิกปัจจุบันเป็นพัฒนาการทางสัทศาสตร์ที่เกิดขึ้นภายหลัง

การสอดคล้องของเสียง (Sound Correspondences)

การวิเคราะห์ของ Liu (2021) ได้ระบุถึงการสอดคล้องของเสียงพยัญชนะเริ่มต้น (Initials), เสียงสระและพยัญชนะท้าย (Rimes) และวรรณยุกต์ (Tones) ระหว่างภาษาโปรโต-เมียนิกและภาษาเมียนิกในปัจจุบัน ซึ่งช่วยให้นักภาษาศาสตร์สามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงของเสียงในแต่ละภาษาลูกข่ายได้

การเปลี่ยนแปลงของเสียง (Sound Changes)

นวัตกรรมของการเปลี่ยนแปลงของเสียงในภาษาเมียนิกปัจจุบัน (ตาม Liu 2021:156–157, 228) เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ภาษาในกลุ่มเมียนิกมีความหลากหลายทางสัทศาสตร์ในปัจจุบัน