จังหวัดฉิน (มณฑลกานซู)

จังหวัดฉิน (ภาษาจีน: 秦州; พินอิน: Qínzhōu) หรือที่รู้จักในชื่อ ฉินโจว เป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดในประวัติศาสตร์ของประเทศจีน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลกานซูในปัจจุบัน โดยมีการจัดตั้งและเปลี่ยนแปลงสถานะการปกครองตั้งแต่สมัยราชวงศ์จิน (ค.ศ. 266–420) ต่อเนื่องมาจนถึงสมัยราชวงศ์ถังและยุคห้าอาณาจักรและสิบรัฐ

ที่มาของชื่อและพื้นที่

ชื่อของจังหวัดฉินถูกตั้งตามชื่อของ รัฐฉิน (State of Qin) ซึ่งเป็นรัฐโบราณที่มีอำนาจมากที่สุดรัฐหนึ่งในยุคชุนชิว-จ้านกั๋ว และเป็นรากฐานของการรวมประเทศจีนเป็นครั้งแรกโดยจิ๋นซีฮ่องเต้ พื้นที่ของจังหวัดฉินครอบคลุมบริเวณทางตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลกานซูในปัจจุบัน ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญในการเชื่อมต่อระหว่างที่ราบภาคกลางของจีนกับพื้นที่ทางตะวันตก

ศูนย์กลางการปกครอง

ตลอดระยะเวลาของการดำรงอยู่ ศูนย์กลางการบริหารของจังหวัดฉินมีการเปลี่ยนแปลงไปตามบริบททางการเมืองและการทหาร โดยมีจุดศูนย์กลางหลักอยู่ที่สองเมืองสำคัญ ได้แก่:

• ซางกุ่ย (Shanggui): ซึ่งปัจจุบันคือเมืองเทียนสุ่ย (Tianshui) โดยในปัจจุบันยังมีเขตฉินโจว (Qinzhou District) ที่ยังคงใช้ชื่อนี้เพื่อระลึกถึงประวัติศาสตร์การปกครองในอดีต
• ฉางจี (Changji): ซึ่งปัจจุบันคืออำเภอฉินอัน (Qin'an)

การเปลี่ยนแปลงศูนย์กลางการปกครองนี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของพื้นที่ในฐานะปราการด่านหน้าและศูนย์กลางการค้าและการทหารในภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน