ยวนซ่วย ยศจอมพลของจีน

ยวนซ่วย (จีนตัวย่อ: 元帅; จีนตัวเต็ม: 元帥; พินอิน: Yuánshuài) เป็นยศทางทหารระดับสูงของประเทศจีน ซึ่งมีความหมายตรงตัวว่า "ผู้บัญชาการสูงสุด" โดยยศนี้เทียบเท่ากับยศ จอมพล (Marshal) ในระบบยศทหารของนานาชาติ ยศยวนซ่วยถูกมอบให้กับนายพลที่มีผลงานโดดเด่นในช่วงสมัยราชวงศ์และยุคสาธารณรัฐของจีน

นอกจากนี้ ยังมียศที่สูงขึ้นไปอีกคือ ต้าหยวนซ่วย (Dayuanshuai) ซึ่งเทียบเท่ากับ จอมพลสูงสุด (Generalissimo) โดยยศนี้เคยถูกมอบให้กับเจียง ไคเชก แห่งสาธารณรัฐจีน และมีการเสนอให้มอบยศนี้แก่เหมา เจ๋อตง ในจีนแผ่นดินใหญ่ แต่ท้ายที่สุดเหมา เจ๋อตง ปฏิเสธที่จะรับยศดังกล่าว

ประวัติการใช้ยศยวนซ่วยในยุคต่างๆ

ยศยวนซ่วยมีการนำมาใช้ในหลายช่วงเวลาของประวัติศาสตร์จีน โดยมีรายละเอียดดังนี้:

สมัยราชวงศ์ซ่งและราชวงศ์จิน

ในสมัยราชวงศ์ซ่งและราชวงศ์จิน ยศยวนซ่วยถูกใช้เพื่อระบุตำแหน่งผู้บัญชาการทหารระดับสูงที่ควบคุมกองกำลังขนาดใหญ่ในสมรภูมิ

สาธารณรัฐจีน

ในยุคสาธารณรัฐจีน ยศยวนซ่วยยังคงถูกนำมาใช้เพื่อเชิดชูเกียรติเหล่านายพลที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างชาติและนำกองทัพ

จอมพลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (1955–1965)

ยศ จอมพลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (中華人民共和國元帥) ถูกมอบให้กับนายพลอาวุโส 10 ท่านของกองทัพปลดแอกประชาชน (PLA) ในปี ค.ศ. 1955 อย่างไรก็ตาม ยศนี้ถูกยกเลิกในปี ค.ศ. 1965 และไม่มีการนำกลับมาใช้ใหม่

เกณฑ์การพิจารณามอบยศ

การที่จะได้รับยศจอมพลในยุคนี้ ผู้สมัครต้องมีคุณสมบัติครบทั้ง 5 ประการ ดังนี้:

• มีบทบาทนำในการก่อตั้งเขตฐานที่มั่นปฏิวัติหนึ่งแห่งหรือมากกว่า
• เคยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลน้อย (Corps Commander) หรือเทียบเท่าขึ้นไปในกองทัพแดงจีน
• เคยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพล (Divisional Commander) หรือเทียบเท่าขึ้นไปในกองทัพเส้นทางที่ 8 หรือผู้บัญชาการกองทัพที่ 4
• เป็นผู้บัญชาการกองทัพสนาม (Field Army Commander) หรือผู้บัญชาการกองทัพพื้นที่ หรือเทียบเท่า ในช่วงสงครามปลดแอกประชาชนจีน
• ดำรงตำแหน่งรองประธานคณะกรรมการป้องกันประเทศ หรือเทียบเท่า ก่อนที่จะได้รับยศ

ทั้งนี้ เหมา เจ๋อตง ได้กำหนดว่าเจ้าหน้าที่ที่ไม่ได้ปฏิบัติหน้าที่ในกองทัพปลดแอกประชาชนแล้ว จะไม่มีสิทธิ์ได้รับยศทางทหาร ส่งผลให้บุคคลสำคัญอย่าง เติ้ง เสี่ยวผิง, หลิว เส้าฉี และ โจว เอินไหล ปฏิเสธการรับยศ แม้จะได้รับข้อเสนอ

กรณีของ เฉิน อี้ เป็นข้อยกเว้น เนื่องจากเดิมเขาปฏิเสธยศตามคำสั่งของเหมา เจ๋อตง เพราะเขาทำงานในภาครัฐเป็นหลัก แต่โจว เอินไหล ได้ยืนยันให้เขารับยศ โดยให้เหตุผลว่าจอมพลทั้ง 9 ท่านที่เหลือมาจากกองทัพเส้นทางที่ 8 ดังนั้นหากเฉิน อี้ ไม่รับยศ จะไม่มีจอมพลที่เป็นตัวแทนของกองทัพที่ 4 และยังอ้างถึงกรณีของ นิโคไล บุลกานิน ของสหภาพโซเวียตที่ดำรงยศจอมพลในขณะที่ทำงานในรัฐบาลเป็นบรรทัดฐาน

รายนามจอมพลทั้ง 10 ท่าน

ผู้ที่ได้รับยศจอมพลในปี 1955 ได้แก่:

• จู เต๋อ (Zhu De) - จอมพลที่อาวุโสที่สุดในขณะนั้น (อายุ 69 ปี)
• เผิง เต๋อหวย (Peng Dehuai)
• หลิน เปียว (Lin Biao) - จอมพลที่อายุน้อยที่สุด (อายุ 48 ปี)
• หลิว ยวี่หง (Liu Yuxi) / หรือนายพลท่านอื่นๆ ตามบันทึกประวัติศาสตร์
• เฮ่อ หลง (He Long)
• เฉิน อี้ (Chen Yi)
• โร่ว รงฮวน (Luo Ronghuan) - เสียชีวิตเป็นคนแรกในปี 1963 (อายุ 61 ปี)
• สวี่ เซียงเฉียน (Xu Xiangqian)
• จาง จุนชิว (Zhang Chunqiao) / หรือนายพลท่านอื่นๆ ตามบันทึกประวัติศาสตร์
• เนี่ย รงเจิน (Nie Rongzhen) - เสียชีวิตเป็นคนสุดท้ายในปี 1992 (อายุ 93 ปี)

เกียรติยศและฉายา

เหมา เจ๋อตง มักเรียกจอมพลอาวุโสบางท่านด้วยคำว่า "เหล่าจ่ง" (Lao Zong) ซึ่งแปลว่า "หัวหน้าเก่า" เพื่อแสดงถึงความอาวุโสและการรับใช้ชาติมาอย่างยาวนาน โดยผู้ที่ได้รับคำเรียกนี้จากปากของเหมา เจ๋อตง ได้แก่ จู เต๋อ, เผิง เต๋อหวย และ เฮ่อ หลง ส่วน หลิน เปียว ถูกเรียกเพียงว่า "จ่ง" (Zong) เนื่องจากเขามีอายุน้อยกว่าและมีความอาวุโสน้อยกว่าท่านอื่นๆ แม้จะมีผลงานการรบที่โดดเด่นก็ตาม