โรเบิร์ต ดูลิง ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาการได้ยินและพฤติกรรมสัตว์
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นศาสตราจารย์เกียรติคุณด้านจิตวิทยาที่มหาวิทยาลัยแมริแลนด์
- เชี่ยวชาญด้านประสาทพฤติกรรมวิทยา โดยเฉพาะการศึกษาการได้ยินและการสื่อสารในนก
- ค้นพบว่านกหงส์หยกมีปรากฏการณ์ลอมบาร์ด (Lombard effect) เช่นเดียวกับมนุษย์
- พิสูจน์ว่านกฟินช์ม้าลายสามารถแยกแยะรายละเอียดทางเสียงในเพลงได้ละเอียดกว่ามนุษย์
โรเบิร์ต เจ. ดูลิง (Robert J. Dooling) เป็นนักจิตวิทยาและนักวิชาการชาวอเมริกัน ปัจจุบันดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์เกียรติคุณและศาสตราจารย์ด้านการวิจัยที่มหาวิทยาลัยแมริแลนด์ (University of Maryland) โดยมีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในด้านการได้ยินและประสาทพฤติกรรมวิทยา (Neuroethology)
การศึกษาและเส้นทางอาชีพ
ดูลิงสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาชีววิทยาและเคมีจากมหาวิทยาลัยเครตัน (Creighton University) ในปี 1967 จากนั้นสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทสาขาชีววิทยาและจิตวิทยาในปี 1969 และระดับปริญญาเอกสาขาจิตวิทยาสรีรวิทยา (Physiological Psychology) จากมหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์ (St. Louis University) ในปี 1975
เส้นทางอาชีพทางวิชาการของเขาเริ่มต้นจากการเป็นผู้ช่วยวิจัยที่สถาบันกลางเพื่อผู้บกพร่องทางการได้ยิน (Central Institute for the Deaf) ระหว่างปี 1967-1969 และ 1971-1975 ต่อมาเขาได้เป็นนักวิจัยหลังปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยร็อกกี้เฟลเลอร์ (Rockefeller University) ระหว่างปี 1975-1977 และดำรงตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยเดียวกันจนถึงปี 1981
ในปี 1981 ดูลิงได้เข้าร่วมภาควิชาจิตวิทยาที่มหาวิทยาลัยแมริแลนด์ โดยดำรงตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ และเลื่อนตำแหน่งเป็นรองศาสตราจารย์ในปี 1984 และศาสตราจารย์ในปี 1988 จนกระทั่งก้าวสู่ตำแหน่งศาสตราจารย์เกียรติคุณในปี 2019 นอกจากนี้ เขายังเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโปรแกรมประสาทวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์พุทธิปัญญา (Neuroscience and Cognitive Science Program) ระหว่างปี 2007-2013 และร่วมเป็นผู้อำนวยการสาขาวิชาประสาทวิทยาศาสตร์ระหว่างปี 2019-2020
งานวิจัยและผลงานทางวิชาการ
งานวิจัยของดูลิงมุ่งเน้นไปที่การสำรวจพฤติกรรมการได้ยินในนกขนาดเล็ก เพื่อทำความเข้าใจว่าสัตว์สื่อสารกันผ่านเสียงอย่างไร และเปรียบเทียบความคล้ายคลึงระหว่างการได้ยินและการสื่อสารของมนุษย์และสัตว์
การศึกษาในนกหงส์หยก (Budgerigars)
ดูลิงค้นพบว่านกหงส์หยกตัวเต็มวัยพัฒนาเสียงเรียกติดต่อ (Contact calls) ที่สอดคล้องกันผ่านการเลียนแบบเสียงของเพื่อนในสังคม นอกจากนี้ เขายังพบว่านกหงส์หยกสามารถปรับความดังของเสียงร้องได้เองตามความสมัครใจ หรือปรับตามการสูญเสียการได้ยินและเสียงรบกวนในสภาพแวดล้อม ซึ่งปรากฏการณ์นี้เรียกว่า ปรากฏการณ์ลอมบาร์ด (Lombard effect) เช่นเดียวกับที่พบในมนุษย์ ซึ่งแสดงให้เห็นว่านกมีการตรวจสอบการส่งเสียงของตนเองผ่านการตอบสนองทางเสียงจากภายนอก
นอกจากนี้ เขายังได้บันทึกการตอบสนองของก้านสมองต่อเสียง (Auditory Brainstem Response - ABR) ในนกทั้งวัยอ่อนและตัวเต็มวัย เพื่อติดตามความคืบหน้าของการสูญเสียการได้ยินและการฟื้นตัวจากการได้รับเสียงดัง
การศึกษาในนกฟินช์ม้าลาย (Zebra Finches)
ในงานวิจัยระยะต่อมา ดูลิงได้พิสูจน์ว่านกฟินช์ม้าลายมีความไวต่อรายละเอียดทางเสียงที่ละเอียดอ่อนมากในแต่ละพยางค์ของเพลง ซึ่งมีความสามารถสูงกว่านกชนิดอื่นหรือแม้แต่มนุษย์ ข้อค้นพบนี้ชี้ให้เห็นว่านกฟินช์ม้าลายอาศัยอยู่ในโลกแห่งเสียงที่มนุษย์ไม่สามารถรับรู้ได้ และสามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่างเสียงร้องของแต่ละตัวได้แม้จะเป็นเพียงพยางค์เดียว ซึ่งยืนยันว่ารายละเอียดทางเสียงที่ละเอียดอ่อนเป็นช่องทางหลักในการสื่อสารทางเสียงของนกชนิดนี้
ผลงานเขียนและรางวัล
ดูลิงเป็นผู้เขียนและบรรณาธิการหนังสือหลายเล่ม เช่น Comparative Hearing: Birds and Reptiles และ The Comparative Psychology of Audition: Perceiving Complex Sound โดยงานวิจัยของเขาได้รับการอ้างอิงมากกว่า 5,300 ครั้ง (ข้อมูลจาก Scopus ณ เดือนมิถุนายน 2025)
รางวัลที่ได้รับ
- 1983: รางวัลการวิจัยวิทยาศาสตร์พฤติกรรม (Behavioral Science Research Award) จาก Washington Academy of Sciences
- 2002: รางวัล Distinguished Scholar-Teacher Award จากมหาวิทยาลัยแมริแลนด์
คำถามที่พบบ่อย
โรเบิร์ต ดูลิง ศึกษาเรื่องอะไรเป็นหลัก?
เขาศึกษาด้านจิตวิทยาการได้ยินและประสาทพฤติกรรมวิทยา โดยเน้นการวิจัยพฤติกรรมการได้ยินและการสื่อสารทางเสียงในนกขนาดเล็ก เช่น นกหงส์หยกและนกฟินช์ม้าลาย เพื่อเปรียบเทียบกับการได้ยินของมนุษย์
ปรากฏการณ์ลอมบาร์ด (Lombard effect) ในนกหงส์หยกคืออะไร?
คือความสามารถของนกหงส์หยกในการปรับความดังของเสียงร้องให้ดังขึ้นโดยอัตโนมัติเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวน หรือเมื่อมีการสูญเสียการได้ยิน ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่คล้ายคลึงกับมนุษย์
นกฟินช์ม้าลายมีความสามารถทางการได้ยินที่พิเศษอย่างไร?
นกฟินช์ม้าลายมีความไวต่อรายละเอียดทางเสียงของพยางค์ในเพลงสูงมาก ซึ่งสามารถแยกแยะความแตกต่างของเสียงร้องได้ละเอียดกว่าที่มนุษย์หรือนกชนิดอื่นจะทำได้
โรเบิร์ต ดูลิง ดำรงตำแหน่งทางวิชาการที่ใดบ้าง?
เขาเคยทำงานที่สถาบันกลางเพื่อผู้บกพร่องทางการได้ยิน, มหาวิทยาลัยร็อกกี้เฟลเลอร์ และปัจจุบันเป็นศาสตราจารย์เกียรติคุณที่มหาวิทยาลัยแมริแลนด์


