นิตยสาร RPM บันทึกประวัติศาสตร์ชาร์ตเพลงและอุตสาหกรรมดนตรีแคนาดา
สรุปใจความสำคัญ
- ก่อตั้งในเดือนกุมภาพันธ์ 1964 โดย Walt Grealis และสนับสนุนโดย Stan Klees
- เป็นผู้บุกเบิกชาร์ตเพลงระดับชาติของแคนาดา โดยมีเพลงแรกที่ครองอันดับหนึ่งคือ 'Chapel of Love'
- เป็นต้นกำเนิดของรางวัล Juno Awards ผ่านการสำรวจความเห็นของผู้อ่านและรางวัล Gold Leaf Awards
- ยุติการตีพิมพ์ในเดือนพฤศจิกายน 2000 เนื่องจากปัญหาด้านนโยบายการโฆษณา
RPM (ISSN 0315-5994 และต่อมาคือ ISSN 0033-7064) เป็นสิ่งพิมพ์ชั้นนำด้านอุตสาหกรรมดนตรีของประเทศแคนาดา ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการรวบรวมและนำเสนอชาร์ตเพลงยอดนิยมทั้งในรูปแบบซิงเกิลและอัลบั้มภายในประเทศ นิตยสารฉบับนี้ก่อตั้งขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1964 โดย Walt Grealis และได้รับการสนับสนุนจาก Stan Klees เจ้าของค่ายเพลงตลอดระยะเวลาการดำเนินงาน จนกระทั่งยุติการตีพิมพ์ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2000
ชื่อ RPM ย่อมาจาก "Records, Promotion, Music" โดยตลอดระยะเวลาการดำเนินงาน นิตยสารได้มีการปรับเปลี่ยนชื่อเรียกเป็นบางครั้ง เช่น RPM Weekly และ RPM Magazine

การจัดทำชาร์ตเพลงของแคนาดา
RPM เป็นผู้บุกเบิกการสร้างมาตรฐานชาร์ตเพลงในแคนาดา โดยมีการจัดทำชาร์ตหลากหลายรูปแบบเพื่อครอบคลุมทุกแนวเพลง ได้แก่ ชาร์ตซิงเกิลยอดนิยม (Top Singles) ซึ่งรวมทุกแนวเพลง, Adult Contemporary, Dance, Urban, Rock/Alternative และ Country Tracks
วิวัฒนาการของชาร์ต Top Singles
ในช่วงเริ่มต้น นิตยสารไม่ได้จัดทำชาร์ตระดับชาติ แต่ใช้วิธีการรวบรวมรายการเพลงที่เปิดบ่อย (airplay lists) จากสถานีวิทยุ Top-40 ในตลาดหลักๆ จนกระทั่งวันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ. 1964 จึงได้เริ่มนำเสนอชาร์ตระดับชาติเป็นครั้งแรก โดยเพลงแรกที่ครองอันดับหนึ่งคือ "Chapel of Love" โดย Dixie Cups ซึ่งก่อนหน้านี้ ชาร์ตของสถานีวิทยุ CHUM ในโตรอนโตถูกใช้เป็นมาตรฐานชาร์ตเพลงระดับชาติโดยพฤตินัย
ในด้านจำนวนอันดับ นิตยสารได้มีการปรับเปลี่ยนดังนี้:
- 21 มีนาคม 1966: ขยายชาร์ต Top Singles จาก 40 อันดับ เป็น 100 อันดับ
- 6 ธันวาคม 1980: ปรับลดลงเหลือ 50 อันดับ
- 4 สิงหาคม 1984: กลับมาใช้ชาร์ต 100 อันดับอีกครั้ง
เกณฑ์การจัดอันดับของ RPM มีการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย โดยเริ่มจากการใช้ข้อมูลการเปิดเพลงทางวิทยุ (airplay) และรายงานจากค่ายเพลง ต่อมาในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1964 ได้นำข้อมูลยอดขายจากร้านแผ่นเสียงมาคำนวณร่วมด้วย และในเดือนกันยายน ค.ศ. 1988 ได้เปลี่ยนมาใช้ข้อมูลการเปิดเพลงทางวิทยุเพียงอย่างเดียวในการจัดอันดับชาร์ต Top Singles เพลงสุดท้ายที่ครองอันดับหนึ่งในชาร์ตของ RPM คือเพลง "Music" โดย Madonna
ต้นกำเนิดของรางวัล Juno Awards
รางวัล Juno Awards ซึ่งเป็นรางวัลทางดนตรีที่สำคัญที่สุดของแคนาดาในปัจจุบัน มีรากฐานมาจากแบบสำรวจประจำปีที่นิตยสาร RPM จัดทำขึ้นตั้งแต่ปีที่ก่อตั้ง โดยเปิดโอกาสให้ผู้อ่านส่งบัตรลงคะแนนเพื่อเลือกศิลปินหรือบริษัทที่โดดเด่นในสาขาต่างๆ
ต่อมาในปี ค.ศ. 1970 การสำรวจความเห็นของ RPM ได้ถูกพัฒนาให้เป็นพิธีมอบรางวัลอย่างเป็นทางการในชื่อ Gold Leaf Awards และในเวลาต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น Juno Awards ดังที่รู้จักกันในปัจจุบัน
การยุติการตีพิมพ์
นิตยสาร RPM ยุติการดำเนินงานในฤดูใบไม้ร่วงปี ค.ศ. 2000 เนื่องจากเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงของนโยบายการโฆษณา ซึ่งส่งผลกระทบอย่างรุนแรงจนทำให้การดำเนินธุรกิจสิ่งพิมพ์ต่อไปเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ
คำถามที่พบบ่อย
นิตยสาร RPM ย่อมาจากอะไร?
RPM ย่อมาจาก "Records, Promotion, Music"
รางวัล Juno Awards มีความเกี่ยวข้องกับนิตยสาร RPM อย่างไร?
รางวัล Juno Awards มีจุดเริ่มต้นมาจากการสำรวจความเห็นประจำปีของผู้อ่านนิตยสาร RPM ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นรางวัล Gold Leaf Awards ในปี 1970 ก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น Juno Awards ในเวลาต่อมา
เกณฑ์การจัดอันดับชาร์ตเพลงของ RPM เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง?
ในช่วงแรกใช้ข้อมูลการเปิดเพลงทางวิทยุและรายงานจากค่ายเพลง ต่อมาในปี 1964 ได้เพิ่มข้อมูลยอดขายจากร้านแผ่นเสียง และในปี 1988 ได้เปลี่ยนมาใช้ข้อมูลการเปิดเพลงทางวิทยุ (airplay) เพียงอย่างเดียว
เพลงสุดท้ายที่ครองอันดับหนึ่งในชาร์ต RPM คือเพลงอะไร?
เพลงสุดท้ายที่ครองอันดับหนึ่งในชาร์ตของนิตยสาร RPM คือเพลง "Music" โดย Madonna