ประชามติรัฐธรรมนูญรัสเซีย ค.ศ. 1993 จุดเริ่มต้นของระบอบประธานาธิบดีที่เข้มแข็ง

การลงประชามติเพื่อรับรองรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของรัสเซียเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 1993 ซึ่งเป็นเหตุการณ์สำคัญที่เปลี่ยนโฉมหน้าการปกครองของรัสเซีย โดยรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้รับการอนุมัติจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งร้อยละ 58 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1993 เป็นต้นมา

ภูมิหลังและสาเหตุของวิกฤตการณ์

นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1992 ประธานาธิบดี บอริส เยลต์ซิน ได้โต้แย้งว่ารัฐธรรมนูญฉบับปี 1978 (ซึ่งเป็นฉบับสมัยสหภาพโซเวียต) นั้นล้าสมัยและจำเป็นต้องมีการแก้ไขหรือเปลี่ยนใหม่ โดยเยลต์ซินต้องการรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่จะมอบอำนาจให้แก่ประธานาธิบดีมากขึ้น เพื่อให้สามารถบริหารประเทศได้คล่องตัวขึ้นในสภาวะวิกฤต

อย่างไรก็ตาม เกิดความขัดแย้งอย่างรุนแรงระหว่างรัฐบาลของเยลต์ซินและสภาผู้แทนราษฎร (Congress of People's Deputies) เนื่องจากทั้งสองฝ่ายได้ร่างรัฐธรรมนูญคนละฉบับและไม่สามารถตกลงกันได้ ความขัดแย้งนี้ลุกลามจนนำไปสู่การที่เยลต์ซินสั่งยุบสภาผู้แทนราษฎรในเดือนกันยายน ค.ศ. 1993 ซึ่งก่อให้ให้เกิด วิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญรัสเซีย ที่มีความรุนแรงถึงขั้นมีการใช้กำลังทหารเข้าปราบปราม

การจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

หลังจากยุบสภาฯ เยลต์ซินได้เรียกประชุมสมัชชาแห่งรัฐธรรมนูญ (Constitutional Assembly) ซึ่งประกอบด้วยกลุ่มคนที่เห็นด้วยกับแนวทางของเขา เพื่อร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่เน้นการสร้างระบบประธานาธิบดีที่เข้มแข็ง (Strong Presidency) ร่างรัฐธรรมนูญนี้ถูกเผยแพร่สู่สาธารณะเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1993

ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการ

ในเอกสารทางราชการ การลงประชามติครั้งนี้ถูกเรียกว่า "การลงคะแนนเสียงทั่วประเทศ" (ภาษารัสเซีย: всенародное голосование, romanized: vsenarodnoye golosovaniye) เพื่อให้ความรู้สึกที่กว้างขวางและครอบคลุมมากกว่าคำว่าประชามติทั่วไป

ผลการลงประชามติ

ผลการลงคะแนนเสียงอย่างเป็นทางการระบุว่ามีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งร้อยละ 54 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำร้อยละ 50 ที่กำหนดไว้เพื่อให้การลงประชามติมีผลสมบูรณ์ อย่างไรก็ตาม มีข้อสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของตัวเลขผู้มาใช้สิทธิ เนื่องจากมีการทำลายบัตรเลือกตั้งและบันทึกการนับคะแนนในบางพื้นที่อย่างรวดเร็ว

ความแตกต่างในแต่ละภูมิภาค

การสนับสนุนรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้มีความแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละพื้นที่ โดยเฉพาะในบางสาธารณรัฐที่ต้องการความเป็นอิสระ:

• ทาทาร์สถาน: ทางการทาทาร์สถานเรียกร้องให้ประชาชนบอยคอตการลงคะแนน ซึ่งส่งผลให้มีผู้มาใช้สิทธิน้อยมาก แต่ไม่ได้ขัดขวางการดำเนินการลงคะแนน
• เชเชน: ทางการเชเชนได้ขัดขวางไม่ให้มีการลงประชามติเกิดขึ้นภายในสาธารณรัฐ