บริการศาลและศาลชำนัญพิเศษแห่งสกอตแลนด์

บริการศาลและศาลชำนัญพิเศษแห่งสกอตแลนด์ (อังกฤษ: Scottish Courts and Tribunals Service; เกลิคสกอตแลนด์: Seirbheis Chùirte na h-Alba หรือ SCTS) เป็นหน่วยงานสาธารณะที่เป็นอิสระ มีหน้าที่รับผิดชอบในการบริหารจัดการศาลและศาลชำนัญพิเศษทั้งหมดในสกอตแลนด์ เพื่อให้การดำเนินงานของกระบวนการยุติธรรมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและปราศจากการแทรกแซงทางการเมือง

SCTS บริหารงานโดยคณะกรรมการ ซึ่งมีประธานศาลสูงสุดแห่งศาลเซสชัน (Lord President of the Court of Session) เป็นประธาน และมีบุคลากรมากกว่า 1,000 คน ปฏิบัติหน้าที่ในศาลเชอริฟฟ์ (Sheriff Courts) 39 แห่ง, ศาลยุติธรรมแห่งสันติราษฎร์ (Justice of the Peace Courts) 34 แห่ง, ศาลเซสชัน (Court of Session) และศาลสูงแห่งจัสติชิแอรี่ (High Court of Justiciary) รวมถึงสำนักงานใหญ่ในเมืองเอดินบะระ

ประวัติและการก่อตั้ง

หน่วยงานนี้เริ่มต้นจากการก่อตั้งในชื่อ สำนักงานบริหารศาลสกอตแลนด์ (Scottish Courts Administration) ในปี ค.ศ. 1995 ในฐานะหน่วยงานบริหารของสำนักงานสกอตแลนด์ (Scottish Office) ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น บริการศาลสกอตแลนด์ (Scottish Court Service)

ในปี ค.ศ. 1999 เมื่อมีการถ่ายโอนอำนาจการปกครองตนเอง (Devolution) หน่วยงานนี้ได้กลายเป็นหน่วยงานภายใต้รัฐบาลสกอตแลนด์ อย่างไรก็ตาม เพื่อป้องกันไม่ให้ฝ่ายบริหารหรือรัฐมนตรีเข้ามาแทรกแซงการบริหารงานยุติธรรม จึงมีการใช้รูปแบบการบริหารแบบ "Arm's Length" หรือการบริหารแบบอิสระ ซึ่งเป็นแนวทางเดียวกับที่ใช้ในบริการเรือนจำสกอตแลนด์ (Scottish Prison Service)

การเปลี่ยนแปลงสำคัญเกิดขึ้นในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2010 โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 60 ของพระราชบัญญัติตุลาการและศาล (สกอตแลนด์) ค.ศ. 2008 (Judiciary and Courts (Scotland) Act 2008) ซึ่งกำหนดให้ SCTS เป็นนิติบุคคลอิสระที่บริหารโดยคณะกรรมการบริษัท (Corporate Board) และมีประธานศาลสูงสุดเป็นประธานคณะกรรมการ

ต่อมาในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2015 ภายใต้พระราชบัญญัติการปฏิรูปศาล (สกอตแลนด์) ค.ศ. 2014 (Courts Reform (Scotland) Act 2014) หน่วยงาน SCTS ได้ควบรวมความรับผิดชอบของบริการศาลสกอตแลนด์และบริการศาลชำนัญพิเศษสกอตแลนด์เข้าด้วยกันเป็นหนึ่งเดียว

บทบาทและหน้าที่ความรับผิดชอบ

SCTS มีหน้าที่หลักในการสนับสนุนการทำงานของตุลาการและให้บริการแก่ประชาชนที่เข้ามาใช้บริการศาล โดยครอบคลุมภารกิจดังนี้:

• การบริหารจัดการศาล: ดูแลการดำเนินงานของศาลระดับต่างๆ ตั้งแต่ศาลชั้นต้นจนถึงศาลสูงสุด
• การสนับสนุนหน่วยงานตุลาการ: ให้บริการด้านการบริหารแก่สำนักงานตุลาการแห่งสกอตแลนด์ (Judicial Office for Scotland), สำนักงานผู้พิทักษ์สาธารณะ (Office of the Public Guardian) และสำนักงานบัญชีศาล (Office of the Accountant of Court)
• การจัดการศาลชำนัญพิเศษ: บริหารจัดการศาลที่พิจารณาคดีเฉพาะทาง เช่น ศาลที่ดิน (Land Court) และศาลชำนัญพิเศษด้านอื่นๆ
• การอำนวยความสะดวกด้านสถานที่: ดูแลรักษาอาคารศาลและจัดหาห้องพิจารณาคดีที่เหมาะสม รวมถึงการเปิดศูนย์ศาลชำนัญพิเศษกลาสโกว์ (Glasgow Tribunals Centre) ในปี ค.ศ. 2018 เพื่อรวมศูนย์การทำงานของทีมศาลชำนัญพิเศษในพื้นที่กลาสโกว์