บรรษัทการพิมพ์และกษาปณ์แห่งอินเดีย

บรรษัทการพิมพ์และกษาปณ์แห่งอินเดีย (Security Printing and Minting Corporation of India Ltd. หรือ SPMCIL) เป็นรัฐวิสาหกิจภายใต้การกำกับดูแลของกองการเหรียญและธนบัตร (Coin and Currency Division) กรมกิจการเศรษฐกิจ กระทรวงการคลังแห่งรัฐบาลอินเดีย มีหน้าที่หลักในการดำเนินกิจกรรมด้านการพิมพ์และผลิตเหรียญกษาปณ์เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของรัฐบาลอินเดีย

SPMCIL จดทะเบียนก่อตั้งเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2549 โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงนิวเดลี ภารกิจขององค์กรครอบคลุมการผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีความปลอดภัยสูงหลากหลายประเภท ได้แก่ ธนบัตร, กระดาษพิมพ์ธนบัตร, กระดาษดวงตราไปรษณียากร, หนังสือเดินทาง, วีซ่า, เช็ค, พันธบัตร, เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน, เหรียญที่ระลึก, รวมถึงการสกัดทองคำและเงิน และการตรวจสอบความบริสุทธิ์ของโลหะมีค่า

ประวัติและการก่อตั้ง

การจัดตั้ง SPMCIL เกิดจากการรวมตัวและปรับเปลี่ยนรูปแบบการบริหารงานของโรงพิมพ์และโรงกษาปณ์หลายแห่งที่เคยอยู่ภายใต้การควบคุมโดยตรงของกระทรวงการคลังและกรมกิจการเศรษฐกิจ ให้กลายเป็นรูปแบบบรรษัท (Corporatization) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตและลดข้อจำกัดด้านระบบราชการ

ก่อนการก่อตั้ง ได้มีการเสนอแนะจากคณะกรรมการปฏิรูปรายจ่าย (Expenditure Reforms Commission) ในปี พ.ศ. 2543 ให้พิจารณานำโรงพิมพ์ความมั่นคงและโรงกษาปณ์มาอยู่ภายใต้การบริหารของนิติบุคคลเดียว อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอที่ให้ธนาคารกลางอินเดีย (RBI) หรือกรมไปรษณีย์เข้ามารับช่วงต่อโรงพิมพ์บางแห่งไม่ประสบความสำเร็จ เนื่องจากข้อจำกัดด้านการดำเนินงานและโลจิสติกส์

ปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การจัดตั้ง SPMCIL คือปัญหาประสิทธิภาพการผลิตต่ำ เทคโนโลยีที่ล้าสมัย ระบบการเงินที่ล้าหลัง และความล่าช้าในการตอบสนองต่อความท้าทายของการปลอมแปลงเอกสาร ซึ่งส่งผลให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้นและใช้กำลังการผลิตได้ไม่เต็มที่

ในวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2548 คณะรัฐมนตรีของอินเดียได้อนุมัติการจัดตั้ง SPMCIL เป็นบรรษัทที่รัฐเป็นเจ้าของทั้งหมด และได้จดทะเบียนอย่างเป็นทางการภายใต้พระราชบัญญัติบริษัท (Companies Act) ในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2549

โครงสร้างองค์กร

SPMCIL บริหารงานโดยคณะกรรมการบริษัท ซึ่งมีประธานและกรรมการผู้จัดการ (Chairman and Managing Director) เป็นประธาน โดยมีกรรมการท่านอื่น ๆ ประกอบด้วย:

• กรรมการสายงานหลัก: ผู้บริหารระดับสูงที่ดูแลด้านเทคนิค, การเงิน และทรัพยากรบุคคล
• กรรมการที่รัฐบาลแต่งตั้ง: ตัวแทนจากรัฐบาลอินเดีย 3 ท่าน
• ตัวแทนจากหน่วยงานผู้ใช้บริการ: ตัวแทนจากธนาคารกลางอินเดีย (RBI), กระทรวงการต่างประเทศ และกรมไปรษณีย์
• กรรมการอิสระ: 2 ท่านที่ได้รับการเสนอชื่อโดยกระทรวงการคลัง

นอกจากนี้ยังมีเจ้าหน้าที่ตรวจสอบการปฏิบัติงาน (Chief Vigilance Officer - CVO) เพื่อดูแลความโปร่งใสภายในองค์กร โดยแต่ละหน่วยการผลิตจะบริหารงานโดยผู้จัดการทั่วไปอาวุโสหรือผู้จัดการทั่วไป (Chief General Manager/General Manager) ซึ่งรายงานตรงต่อสำนักงานใหญ่

หน่วยงานและสายการผลิต

SPMCIL ดำเนินงานผ่าน 4 สายการผลิตหลัก ดังนี้:

1. โรงพิมพ์ธนบัตร (Currency Printing Presses)

ประกอบด้วยโรงพิมพ์ธนบัตร (CNP) ในเมืองนาชิก และโรงพิมพ์ธนบัตร (BNP) ในเมืองเดวาส นอกจากนี้ยังมีการจัดตั้งสายการผลิตใหม่ในเมืองไมซูรูและซัลโบนี หน่วยงานเหล่านี้ผลิตธนบัตรสำหรับใช้ในอินเดียและส่งออกไปยังประเทศอื่น ๆ เช่น อิรัก, เนปาล, ศรีลังกา, เมียนมา และภูฏาน โดยธนบัตรที่หมุนเวียนในอินเดียมากกว่า 40% ถูกผลิตโดยหน่วยงานของ SPMCIL

2. โรงพิมพ์ความมั่นคง (Security Printing Presses)

รับผิดชอบการผลิตเอกสารสำคัญที่มีระบบป้องกันการปลอมแปลง เช่น หนังสือเดินทาง, วีซ่า, และดวงตราไปรษณียากร

3. โรงงานผลิตกระดาษความมั่นคง (Security Paper Mill)

ผลิตกระดาษชนิดพิเศษที่ใช้สำหรับพิมพ์ธนบัตรและเอกสารสำคัญทางราชการ เพื่อให้มั่นใจว่ากระดาษมีคุณสมบัติป้องกันการปลอมแปลงตามมาตรฐาน

4. โรงกษาปณ์รัฐบาลอินเดีย (Indian Government Mints)

ดำเนินการผลิตเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนและเหรียญที่ระลึก รวมถึงการสกัดและตรวจสอบความบริสุทธิ์ของโลหะมีค่า เช่น ทองคำและเงิน