เซธ คาร์โล แชนด์เลอร์ นักดาราศาสตร์ผู้ค้นพบการส่ายของขั้วโลก
สรุปใจความสำคัญ
- ค้นพบปรากฏการณ์การส่ายของขั้วโลกที่รู้จักกันในชื่อ Chandler wobble
- ได้รับเหรียญทองจากสมาคมดาราศาสตร์หลวงในปี 1896 และเหรียญ James Craig Watson ในปี 1894
- มีหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์ชื่อ Chandler ตั้งตามชื่อของเขา
- ทำงานเป็นนักคณิตศาสตร์ประกันภัยควบคู่ไปกับการเป็นนักดาราศาสตร์สมัครเล่น
เซธ คาร์โล แชนด์เลอร์ จูเนียร์ (Seth Carlo Chandler, Jr.; 16 กันยายน ค.ศ. 1846 – 31 ธันวาคม ค.ศ. 1913) เป็นนักดาราศาสตร์ นักรังวัดทางธรณี (Geodesist) และนักคณิตศาสตร์ประกันภัยชาวอเมริกัน ผู้มีชื่อเสียงจากการค้นพบปรากฏการณ์การเคลื่อนที่ของขั้วโลกที่เรียกว่า "การส่ายของแชนด์เลอร์" (Chandler wobble)
ประวัติและการศึกษา
แชนด์เลอร์เกิดที่เมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ เป็นบุตรของเซธ คาร์โล และแมรี แชนด์เลอร์ (นามสกุลเดิม ชีเวอร์) ในช่วงปีสุดท้ายของการศึกษาระดับมัธยมปลาย เขาได้เริ่มแสดงความสามารถทางคณิตศาสตร์โดยการช่วยคำนวณข้อมูลทางคณิตศาสตร์ให้กับเบนจามิน เพียร์ซ (Benjamin Peirce) แห่งหอสังเกตการณ์วิทยาลัยฮาร์วาร์ด

เส้นทางอาชีพ
หลังสำเร็จการศึกษา แชนด์เลอร์ได้เข้าทำงานเป็นผู้ช่วยของเบนจามิน เอ. กูลด์ (Benjamin A. Gould) ผู้อำนวยการแผนกเส้นแวง (Longitude Department) ของหน่วยงานสำรวจชายฝั่งสหรัฐอเมริกา (United States Coast Survey) ซึ่งเป็นหน่วยงานรัฐบาลที่รับผิดชอบด้านการรังวัดทางธรณี
ต่อมาเมื่อกูลด์ลาออกเพื่อไปดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการหอสังเกตการณ์แห่งชาติในประเทศอาร์เจนตินา แชนด์เลอร์จึงลาออกจากตำแหน่งและเปลี่ยนสายอาชีพไปเป็นนักคณิตศาสตร์ประกันภัย อย่างไรก็ตาม เขายังคงหลงใหลในดาราศาสตร์และทำงานในฐานะนักดาราศาสตร์สมัครเล่นโดยมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับหอสังเกตการณ์วิทยาลัยฮาร์วาร์ดอย่างต่อเนื่อง
ผลงานทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ
การส่ายของแชนด์เลอร์ (Chandler Wobble)
ผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้เขามากที่สุดคือการวิจัยเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของขั้วโลก (Polar motion) ซึ่งใช้เวลาศึกษานานเกือบสามทศวรรษ การค้นพบของเขานำไปสู่การระบุปรากฏการณ์ที่ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ "การส่ายของแชนด์เลอร์" ซึ่งเป็นการส่ายของแกนหมุนของโลกที่ทำให้ตำแหน่งของขั้วโลกเปลี่ยนแปลงไปเล็กน้อยในลักษณะวงกลม
การสนับสนุนด้านดาราศาสตร์อื่นๆ
นอกจากการศึกษาเรื่องขั้วโลกแล้ว แชนด์เลอร์ยังมีส่วนร่วมในงานดาราศาสตร์ด้านอื่นๆ ได้แก่:
- ดาวแปรแสง: เขามีส่วนร่วมในการค้นพบโนวา T Coronae Borealis (T CrB) ร่วมกับผู้อื่น
- ค่าคงที่ของการเบี่ยงเบน: ช่วยปรับปรุงการประมาณค่าคงที่ของการเบี่ยงเบนของแสง (Constant of aberration) ให้มีความแม่นยำยิ่งขึ้น
- วงโคจรของวัตถุบนท้องฟ้า: คำนวณพารามิเตอร์วงโคจรของดาวเคราะห์น้อยและดาวหางหลายดวง
รางวัลและการยอมรับ
ด้วยผลงานที่โดดเด่น แชนด์เลอร์ได้รับรางวัลเกียรติยศระดับนานาชาติ ดังนี้:
- เหรียญทองจากสมาคมดาราศาสตร์หลวง (Gold Medal of the Royal Astronomical Society): ได้รับในปี ค.ศ. 1896
- เหรียญเจมส์ เครก วัตสัน (James Craig Watson Medal): ได้รับในปี ค.ศ. 1894
นอกจากนี้ เพื่อเป็นเกียรติแก่ผลงานของเขา จึงมีการตั้งชื่อหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์ว่า "หลุมแชนด์เลอร์" (Chandler crater) ตามชื่อของเขา
ชีวิตส่วนตัว
แชนด์เลอร์สมรสกับแคโรไลน์ มาร์กาเร็ต เฮอร์แมน (Caroline Margaret Herman) เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 1870 ทั้งคู่ครองคู่กันเป็นเวลา 47 ปี และมีบุตรสาวหลายคน เขาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1913 ที่เมืองเวลลี รัฐแมสซาชูเซตส์
คำถามที่พบบ่อย
การส่ายของแชนด์เลอร์ (Chandler wobble) คืออะไร?
คือปรากฏการณ์ที่แกนหมุนของโลกส่ายไปมาเล็กน้อย ทำให้ตำแหน่งของขั้วโลกทางภูมิศาสตร์เปลี่ยนแปลงไปในลักษณะวงกลม ซึ่งเซธ คาร์โล แชนด์เลอร์ เป็นผู้ค้นพบจากการวิเคราะห์ข้อมูลการเคลื่อนที่ของขั้วโลกเป็นเวลาเกือบ 30 ปี
เซธ คาร์โล แชนด์เลอร์ มีอาชีพหลักคืออะไร?
อาชีพหลักในช่วงหลังของชีวิตเขาคือการเป็นนักคณิตศาสตร์ประกันภัย (Actuary) แต่เขาทำงานด้านดาราศาสตร์ในฐานะนักดาราศาสตร์สมัครเล่นที่มีความเชี่ยวชาญสูง
แชนด์เลอร์ได้รับรางวัลสำคัญอะไรบ้าง?
เขาได้รับเหรียญทองจากสมาคมดาราศาสตร์หลวง (Royal Astronomical Society) ในปี 1896 และเหรียญ James Craig Watson ในปี 1894
เขามีส่วนร่วมในการค้นพบทางดาราศาสตร์เรื่องใดอีกบ้าง?
เขามีส่วนร่วมในการค้นพบโนวา T Coronae Borealis และช่วยคำนวณวงโคจรของดาวเคราะห์น้อยและดาวหาง รวมถึงปรับปรุงค่าคงที่ของการเบี่ยงเบนของแสง
