Soko J-22 Orao เครื่องบินโจมตีคู่ขนานยูโกสลาเวีย-โรมาเนีย

Soko J-22 Orao (ภาษาเซอร์เบีย: Oрао แปลว่า 'นกอินทรี') เป็นเครื่องบินโจมตีภาคพื้นดินและเครื่องบินลาดตระเวนทางอากาศแบบสองเครื่องยนต์ ความเร็วต่ำกว่าเสียง ซึ่งพัฒนาและสร้างขึ้นภายใต้ความร่วมมือระหว่างบริษัท SOKO ในยูโกสลาเวีย และ Avioane Craiova ในประเทศโรมาเนีย โดยในโรมาเนียเครื่องบินรุ่นนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ IAR-93 Vultur

การออกแบบและจุดประสงค์

Orao ถูกออกแบบมาให้มีสองเวอร์ชันหลัก คือ แบบที่นั่งเดียวสำหรับการโจมตีหลัก และแบบสองที่นั่งสำหรับการรบและการฝึกบินขั้นสูง รวมถึงการฝึกใช้อาวุธ เครื่องบินรุ่นนี้เป็นผลผลิตจากโครงการร่วมที่ชื่อว่า YuRom ในช่วงทศวรรษ 1970

เดิมทีมีความทะเยอทะยานที่จะสร้างเครื่องบินขับไล่ความเร็วเหนือเสียง แต่ต้องเผชิญกับอุปสรรคเมื่อสหราชอาณาจักรไม่อนุญาตให้ผลิตเครื่องยนต์ที่ต้องการภายใต้ใบอนุญาตในยุโรปตะวันออก นอกจากนี้ ปัญหาในการติดตั้ง Afterburner ให้กับเครื่องยนต์ Rolls-Royce Viper รุ่นเก่า ยังส่งผลกระทบต่อสมรรถนะของเครื่องบินในรุ่นแรกๆ

ประวัติการพัฒนาและต้นกำเนิด

ความร่วมมือระหว่างประเทศ

ในปี 1970 โรมาเนียและยูโกสลาเวียได้เริ่มหารือเกี่ยวกับการพัฒนาเครื่องบินโจมตีร่วมกัน และได้ลงนามข้อตกลงก่อตั้ง YuRom ในวันที่ 20 พฤษภาคม 1971 การตัดสินใจนี้สะท้อนถึงนโยบายทางการเมืองของประธานาธิบดี โยซิป บรอซ ตีโต ของยูโกสลาเวีย และ นิโคไล เชาเชสคู ของโรมาเนีย ที่ต้องการลดการพึ่งพาจากสหภาพโซเวียต

ข้อกำหนดทางเทคนิค

เป้าหมายคือการสร้างเครื่องบินน้ำหนักเบาที่มีโครงสร้างเรียบง่ายและทนทาน สามารถใช้อุปกรณ์และระบบ Avionics ที่ผลิตในท้องถิ่น และที่สำคัญคือต้องสามารถปฏิบัติการจากสนามบินชั่วคราว (Austere airstrips) เช่น รันเวย์หญ้าหรือรันเวย์ที่ได้รับความเสียหายได้

การทดสอบและการใช้งาน

เครื่องบินต้นแบบของยูโกสลาเวียหมายเลข 25002 บินครั้งแรกเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 1974 จากฐานทัพอากาศ Batajnica ใกล้กรุงเบลเกรด ซึ่งถูกกำหนดเวลาให้ตรงกับการบินครั้งแรกของต้นแบบ IAR-93 Vultur ของโรมาเนียด้วยเหตุผลทางการเมือง

ในวันที่ 22 พฤศจิกายน 1984 Orao ได้กลายเป็นเครื่องบินที่ออกแบบโดยยูโกสลาเวียลำแรกที่ทำความเร็วได้เกิน Mach 1 (แม้ว่าจะทำได้ในขณะดิ่งลงเล็กน้อยก็ตาม) ในช่วงทศวรรษ 1990 เครื่องบินรุ่นนี้ได้ถูกนำไปใช้ในสงครามยูโกสลาเวีย โดยปฏิบัติภารกิจโจมตีภาคพื้นดินในโครเอเชีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และโคโซโว

สรุปคุณลักษณะสำคัญ