การศึกษาพิเศษในสหราชอาณาจักร ระบบและแนวทางการสนับสนุน

การศึกษาพิเศษ หรือที่รู้จักในชื่อ ความต้องการจำเป็นพิเศษทางการศึกษา (Special Educational Needs - SEN) หรือ ความต้องการจำเป็นพิเศษทางการศึกษาและความพิการ (Special Educational Needs and Disabilities - SEND) ในประเทศอังกฤษ หมายถึง การจัดการศึกษาสำหรับเด็กที่ต้องการการสนับสนุนที่แตกต่างจากการจัดการศึกษาในระบบปกติ เพื่อให้พวกเขาสามารถเข้าถึงการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความหมายของ SEN

ตามพระราชบัญญัติการศึกษาปี 1996 และการแก้ไขเพิ่มเติมในร่างกฎหมายความต้องการจำเป็นพิเศษและความพิการปี 2001 กำหนดว่า เด็กหรือเยาวชนจะถูกพิจารณาว่ามี SEN หากพวกเขามีความพิการหรือความยากลำบากในการเรียนรู้ ซึ่งทำให้พวกเขาต้องการ การสนับสนุนทางการศึกษาพิเศษ ซึ่งหมายถึงการสนับสนุนที่โดยปกติแล้วจะไม่ได้รับในโรงเรียนทั่วไปสำหรับเด็กในวัยเดียวกัน

ตัวอย่างของ SEN ได้แก่

• สภาวะที่ส่งผลต่อพฤติกรรมหรือทักษะทางสังคม: เช่น โรคสมาธิสั้น (ADHD) หรือ ออทิสติก
• สภาวะที่ส่งผลต่อความสามารถในการอ่านและเขียน: เช่น โรคดิสเล็กเซีย (Dyslexia) หรือความบกพร่องในการเรียนรู้เฉพาะด้านอื่นๆ
• สภาวะที่ส่งผลต่อความสามารถในการเรียนรู้โดยรวม: เช่น ความบกพร่องทางสติปัญญา
• ความบกพร่องทางร่างกาย: รวมถึงความบกพร่องทางการมองเห็น การได้ยิน โรคเรื้อรัง หรือความบกพร่องในการเคลื่อนไหว

การสนับสนุนที่มีให้

มีรูปแบบการสนับสนุนที่หลากหลายขึ้นอยู่กับประเภทความพิการหรือความต้องการของเด็กแต่ละคน ตัวอย่างการสนับสนุนในห้องเรียน ได้แก่:

• การใช้โปรแกรมการเรียนรู้ที่แตกต่างจากเพื่อนร่วมชั้น
• การได้รับความช่วยเหลือเพิ่มเติมจากผู้ช่วยสอนหรือครูประจำชั้น
• การดูแลเป็นพิเศษในห้องเรียนหรือช่วงเวลาพัก
• การเรียนในกลุ่มย่อย
• การสนับสนุนด้านการสื่อสารกับเพื่อนนักเรียน
• ความช่วยเหลือด้านการดูแลส่วนบุคคล (เช่น การรับประทานอาหาร หรือการใช้ห้องน้ำ)
• การกระตุ้นและส่งเสริมให้ทำงานที่ยากลำบากได้สำเร็จ

การสนับสนุนในการสอบสาธารณะ

สำหรับเด็กที่มี SEN จะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบการสอบเพื่อให้เกิดความเท่าเทียม เช่น:

• การเพิ่มเวลาในการทำข้อสอบ
• การมีช่วงเวลาพักระหว่างการสอบ
• การใช้รูปแบบข้อสอบทางเลือก
• การมีผู้อ่านข้อสอบให้ (Reader) หรือผู้จดบันทึกคำตอบให้ (Scribe)
• การใช้เครื่องช่วยสื่อสาร เช่น ล่ามภาษามืออังกฤษ (BSL) หรือภาษามือสากล
• การใช้โปรแกรมประมวลผลคำ (Word Processor)
• การจัดห้องสอบแยกต่างหาก
• การยกเว้นการสอบในบางส่วนของหลักสูตร

กฎระเบียบด้าน SEN ในแต่ละภูมิภาคของสหราชอาณาจักร

ระบบการศึกษาพิเศษมีความแตกต่างกันไปตามกฎหมายของแต่ละประเทศในสหราชอาณาจักร

อังกฤษ (England)

กฎระเบียบปัจจุบันถูกกำหนดโดยพระราชบัญญัติเด็กและครอบครัวปี 2014 (Children and Families Act 2014) โดยมีการแบ่งระดับการสนับสนุน ดังนี้:

• SEN Support: การสนับสนุนระดับโรงเรียนสำหรับเด็กส่วนใหญ่ที่มี SEN
• Education, Health and Care Plan (EHCP): แผนการศึกษา สุขภาพ และการดูแล สำหรับเด็กและเยาวชนอายุ 2-25 ปี ที่มีความต้องการซับซ้อน โดยผู้ที่มี EHCP จะได้รับงบประมาณส่วนบุคคล

ทุกโรงเรียนต้องมี ผู้ประสานงานด้านความต้องการจำเป็นพิเศษ (SENCO) เพื่อดูแลการสนับสนุนนักเรียน และตามกฎหมายแล้ว หน่วยงานท้องถิ่นต้องจัดการศึกษาในโรงเรียนทั่วไป (Mainstream Schools) หากเป็นไปได้ หากครอบครัวไม่พอใจกับการสนับสนุน จะสามารถยื่นอุทธรณ์ต่อศาลตัดสินคดีความต้องการจำเป็นพิเศษและความพิการ (SEND Tribunal) ได้

ข้อเสนอท้องถิ่น (Local Offer)

Local Offer (LO) คือเอกสารที่ระบุรูปแบบการสนับสนุนที่หน่วยงานท้องถิ่นจัดเตรียมไว้สำหรับเด็กและเยาวชนที่มี SEN/SEND ในพื้นที่นั้นๆ ซึ่งต้องครอบคลุมข้อมูลด้านการศึกษา สุขภาพ และการดูแล รวมถึงทางเลือกในการฝึกอบรม การจ้างงาน และการใช้ชีวิตอิสระ

สกอตแลนด์ (Scotland)

ในสกอตแลนด์ จะใช้คำว่า ความต้องการสนับสนุนเพิ่มเติม (Additional Support Needs - ASN) ซึ่งครอบคลุมกว้างกว่า SEN โดยรวมถึงเด็กที่ต้องการการสนับสนุนด้วยเหตุผลอื่นๆ เช่น เด็กที่ถูกกลั่นแกล้ง หรือเด็กในครอบครัวอุปถัมภ์ ตามพระราชบัญญัติการศึกษา (การสนับสนุนการเรียนรู้เพิ่มเติม) ปี 2004 จะเน้นนโยบายการเรียนรวม (Inclusion) และการสันนิษฐานว่าควรเรียนในโรงเรียนทั่วไปเป็นหลัก

ไอร์แลนด์เหนือ (Northern Ireland)

การจัดการศึกษาพิเศษในไอร์แลนด์เหนืออยู่ภายใต้พระราชบัญญัติความต้องการจำเป็นพิเศษและความพิการ (ไอร์แลนด์เหนือ) ปี 2016 โดยมีการแบ่งการสนับสนุนเป็น 5 ระดับ โดยระดับ 1-3 เป็นการสนับสนุนภายในโรงเรียน เริ่มจากการสังเกตพฤติกรรมและใช้กลยุทธ์การสอนที่แตกต่าง หากไม่ดีขึ้นจะขยับไปสู่ระดับที่สูงขึ้นซึ่งต้องอาศัยคำแนะนำจากแพทย์ประจำตัวหรือแพทย์โรงเรียน