พื้นที่ดูแลรักษาของนิวซีแลนด์ สถานะทางกฎหมายและข้อพิพาทด้านการอนุรักษ์

พื้นที่ดูแลรักษา (Stewardship Land) คือประเภทของที่ดินเพื่อการอนุรักษ์ของสาธารณะในประเทศนิวซีแลนด์ ซึ่งมีสถานะทางกฎหมายที่ค่อนข้างคลุมเครือ โดยที่ดินเหล่านี้ถูกโอนย้ายมาอยู่ภายใต้การดูแลของ กรมการอนุรักษ์ (Department of Conservation หรือ DOC) แต่ยังไม่ได้รับการจัดประเภทการคุ้มครองอย่างเป็นทางการ

Extent and Origin ขอบเขตและที่มา

ณ เดือนพฤศจิกายน 2025 พื้นที่ดูแลรักษาคิดเป็น 30% ของที่ดินเพื่อการอนุรักษ์ทั้งหมดในนิวซีแลนด์ ซึ่งมีเนื้อที่รวมกว่า 2.7 ล้านเฮกตาร์ (ประมาณ 6.7 ล้านเอเคอร์) โดยที่ดินเหล่านี้มีที่มาดังนี้:

• ที่ดินที่ DOC ได้รับผ่านระบบการทบทวนสิทธิการถือครองที่ดิน (Tenure Review System) ซึ่งปัจจุบันถูกยกเลิกไปแล้ว
• อดีตป่าไม้ของรัฐ ซึ่ง DOC รับช่วงต่อเมื่อหน่วยงาน New Zealand Forestry Service ถูกยุบเลิก
• ที่ดินที่ได้รับโอนมาจากกรมที่ดินและสำรวจ (Department of Lands and Survey) เมื่อหน่วยงานดังกล่าวถูกยุบเลิก
• ที่ดินที่รัฐบาลกลาง (The Crown) ได้ซื้อคืนผ่านกองทุนมรดกธรรมชาติ (Nature Heritage Fund)

Disposal การจำหน่ายที่ดิน

พื้นที่ดูแลรักษาสามารถถูกจำหน่ายหรือโอนย้ายสิทธิได้ หากถูกพิจารณาว่ามี "ค่าความสำคัญด้านการอนุรักษ์ต่ำหรือไม่มีเลย" ซึ่งกระบวนการนี้เคยเกิดขึ้นในปี 2011 เมื่อที่ดินจำนวน 200 เฮกตาร์ (490 เอเคอร์) ถูกเปลี่ยนเป็นที่ดินเอกชนเพื่อใช้ในการสร้างสนามสกี

ปัจจุบันยังคงมีข้อเสนอให้มีการสร้างสนามสกีและเหมืองถ่านหินบนที่ดินเพื่อการอนุรักษ์ ซึ่งจะทำให้พื้นที่ดูแลรักษาเหล่านี้ต้องถูกจำหน่ายออกและเปลี่ยนเป็นที่ดินเอกชน

Timeline ลำดับเหตุการณ์สำคัญ

ในปี 2021 รัฐบาลแรงงาน (Sixth Labour Government) ได้จัดตั้งโครงการเพื่อจัดประเภทพื้นที่ดูแลรักษาใหม่ เพื่อให้เป็นไปตามคำมั่นสัญญาที่จะสั่งห้ามการทำเหมืองแร่ใหม่บนที่ดินเพื่อการอนุรักษ์

ในปี 2022 ได้มีการเปิดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะสำหรับที่ดินกลุ่มแรกในพื้นที่ชายฝั่งตะวันตก (West Coast) ของเกาะใต้ โดยคณะผู้เชี่ยวชาญได้เสนอแนะให้:

• เปลี่ยนเป็น สวนสาธารณะเพื่อการอนุรักษ์ (Conservation Parks) 54%
• เปลี่ยนเป็น เขตอนุรักษ์ทางประวัติศาสตร์ (Historic Reserves) 28%
• เปลี่ยนเป็น อุทยานแห่งชาติ (National Parks) 12%
• ส่วนที่เหลืออีก 6% ให้จัดประเภทเป็นแบบอื่น

อย่างไรก็ตาม ณ ปี 2025 ความคืบหน้าในเรื่องนี้หยุดชะงักลงหลังจากมีการเปลี่ยนรัฐบาล โดยปัจจุบันมีความสนใจที่จะอนุญาตให้มีการทำเหมืองแร่บนที่ดินเพื่อการอนุรักษ์ และอาจมีการถอนชื่อที่ดินเพื่อการอนุรักษ์ออกถึง 60% ของพื้นที่ทั้งหมด