ซิลเวียน เทลชิด ผู้บุกเบิกการฟื้นฟูภาษาครีโอลในกวาเดอลูป

ซิลเวียน เทลชิด (Sylviane Telchid; 17 กันยายน ค.ศ. 1941 – 5 มีนาคม ค.ศ. 2023) เป็นนักเขียน นักแปล และศาสตราจารย์ด้านภาษาฝรั่งเศสและภาษาครีโอลแอนทิลลีส (Antillean Creole) ชาวกวาเดอลูป ผู้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรมและภาษาท้องถิ่นของกวาเดอลูป

ประวัติและการทำงานด้านการศึกษา

เทลชิดเกิดเมื่อวันที่ 17 กันยายน ค.ศ. 1941 ในเทศบาลกาเปสแตร์-เบล-โอ (Capesterre-Belle-Eau) บนเกาะกวาเดอลูป ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะแอนทิลลีส เธอเริ่มต้นอาชีพครูที่วิทยาลัยแฌร์แม็ง แซ็ง-รูฟ (Collège Germain Saint-Ruf) ในเมืองกาเปสแตร์-เบล-โอ

ในปี ค.ศ. 1976 เฮกเตอร์ พูลเล็ต (Hector Poullet) ศาสตราจารย์ด้านคณิตศาสตร์และเพื่อนร่วมงานของเธอ ได้เสนอโครงการสอนภาษาครีโอลในโรงเรียน แม้ว่าในขณะนั้นจะมีการสั่งห้ามใช้ภาษาครีโอลในสถานศึกษา ซึ่งเทลชิดและดานีแอล มงบรอง (Danielle Montbrand) เป็นครูเพียงสองคนที่ตอบรับคำชวนของพูลเล็ตเพื่อเข้าร่วมโครงการนี้ จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1983 ภาษาครีโอลจึงได้รับการยอมรับและกลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบการสอนที่วิทยาลัยแฌร์แม็ง แซ็ง-รูฟ อย่างเป็นทางการ

การส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมกวาเดอลูป

หลังจากความสำเร็จในสถานศึกษา เทลชิดได้อุทิศตนให้กับการปกป้องและฟื้นฟูวัฒนธรรมและภาษาครีโอลกวาเดอลูป โดยในปี ค.ศ. 1984 เธอร่วมกับพูลเล็ตและมงบรอง จัดทำและตีพิมพ์พจนานุกรมภาษาครีโอลกวาเดอลูป-ฝรั่งเศส เล่มแรกขึ้น

นอกจากงานด้านพจนานุกรมแล้ว เทลชิดยังเป็นนักแปลที่มีผลงานโดดเด่น โดยเธอได้แปลวรรณกรรมฝรั่งเศสหลายเรื่องเป็นภาษาครีโอล รวมถึงผลงานของโมลิแยร์ (Molière) และฌอง เดอ ลา ฟงแตน (Jean de La Fontaine) รวมถึงบทละครของอันตอน เชคอฟ (Anton Chekhov) และเบอร์โทลต์ เบรชท์ (Bertolt Brecht) และในช่วงหลังเกษียณอายุราชการ เธอได้ทุ่มเทให้กับการแปลคัมภีร์ไบเบิลเป็นภาษาครีโอล

การยกย่องและบั้นปลายชีวิต

เพื่อเป็นเกียรติแก่ความทุ่มเทของเธอ ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2014 โรงเรียนบอนเนสเปร็องส์ (Bonne Espérance School) ในกาเปสแตร์-เบล-โอ ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น วิทยาลัยซิลเวียน เทลชิด (Collège Sylviane Telchid) และในปี ค.ศ. 2018 ได้มีการเปิดตัวรูปปั้นครึ่งตัวของเธอซึ่งปั้นโดย โจเซลิน เปเซรอน (Jocelyn Pézeron) ณ วิทยาลัยแห่งนี้

ซิลเวียน เทลชิด เสียชีวิตเมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 2023 ด้วยวัย 81 ปี เนื่องจากภาวะแทรกซ้อนจากโรคอัลไซเมอร์

ผลงานที่สำคัญ

นวนิยาย

• Throvia de la Dominique (ค.ศ. 1996)

ความเรียง

• 'Mi bèl pawòl!' ou Eléments d'une poétique de la langue créole (เขียนร่วมกับ เฮกเตอร์ พูลเล็ต ในหนังสือ Écrire la "parole de nuit": la nouvelle littérature antillaise, ค.ศ. 1994)

เรื่องสั้นและนิทาน

• Ti-Chika—et d'autres contes antillais (ค.ศ. 1985)

พจนานุกรมและงานด้านภาษาครีโอล

• Jé kréyòl (ค.ศ. 1983)
• Dictionnaire des expressions du créole guadeloupéen (เขียนร่วมกับ เฮกเตอร์ พูลเล็ต และดานีแอล มงบรอง, ค.ศ. 1984)
• Dictionnaire du français régional des Antilles: Guadeloupe, Martinique (ค.ศ. 1997)
• Kréyòl fanm chatengn (แบบฝึกหัดภาษาครีโอลสำหรับนักเรียน, ค.ศ. 2003)
• Bon Doukou – ékriti, gramè, vokabilè, pwovèb: liv pou mèt é métrès lékol (หนังสือสำหรับครู, ค.ศ. 2011)