ท่าทอมะฮอว์กชอป ประวัติศาสตร์และการโต้เถียงเรื่องการเหยียดเชื้อชาติในกีฬา
สรุปใจความสำคัญ
- ท่าทอมะฮอว์กชอปเริ่มปรากฏครั้งแรกในปี 1984 กับทีมฟลอริดาสเตต เซมินอลส์
- ลักษณะเด่นคือการเคลื่อนไหวแขนท่อนล่างเลียนแบบการสับขวาน พร้อมการส่งเสียงเชียร์
- ถูกวิจารณ์อย่างหนักจากกลุ่มสิทธิชนพื้นเมืองอเมริกันว่าเป็นการล้อเลียนและเหยียดเชื้อชาติ
- แอตแลนตา เบรฟส์ เป็นทีมที่นำขวานโฟมมาใช้เป็นอุปกรณ์เสริมในการเชียร์
ท่าทอมะฮอว์กชอป (Tomahawk Chop) หรือที่รู้จักในชื่อ "การร้องเพลงศึก" (War Chant) เป็นท่าทางที่แฟนกีฬาในสหรัฐอเมริกาและอังกฤษนิยมใช้เพื่อแสดงการสนับสนุนทีมกีฬา โดยมีลักษณะการเคลื่อนไหวแขนท่อนล่างไปข้างหน้าและข้างหลังซ้ำๆ พร้อมกับแบมือ เพื่อจำลองการใช้ขวานทอมะฮอว์กสับลงมา ท่าทางนี้มักทำควบคู่ไปกับการส่งเสียงเชียร์ที่มีจังหวะเฉพาะตัว

จุดเริ่มต้นและการแพร่หลาย
ท่าทอมะฮอว์กชอปถูกสังเกตเห็นเป็นครั้งแรกในช่วงฤดูกาลฟุตบอลปี 1984 ของทีม ฟลอริดาสเตต เซมินอลส์ (Florida State Seminoles) โดยเริ่มจากกลุ่มนักศึกษาในสมาคมในสเตเดียม Doak Campbell และได้รับการสนับสนุนจากวงโยธวาทิต Marching Chiefs จนกลายเป็นธรรมเนียมของแฟนทีม FSU ในเวลาต่อมา
หลังจากความสำเร็จของฟลอริดาสเตต ท่าทางนี้ได้ถูกนำไปใช้โดยทีมกีฬาอื่นๆ ทั้งในระดับวิทยาลัยและระดับอาชีพ ดังนี้:
- แคนซัสซิตี้ ชีฟส์ (Kansas City Chiefs): เริ่มใช้ในเดือนพฤศจิกายน 1990 โดยได้รับอิทธิพลจากวงดนตรี Northwest Missouri State ซึ่งนำโดย Al Sergel ศิษย์เก่าของฟลอริดาสเตต โดยในปัจจุบัน (ตั้งแต่ปี 2020) เชียร์ลีดเดอร์ของทีมถูกกำหนดให้ใช้กำปั้นปิดแทนการแบมือเพื่อลดความขัดแย้ง
- แอตแลนตา เบรฟส์ (Atlanta Braves): เริ่มใช้ในปี 1991 โดยมีจุดเริ่มต้นจาก Carolyn King นักเล่นออร์แกนของทีมที่เริ่มบรรเลง "เพลงทอมะฮอว์ก" ก่อนการตีลูก ซึ่งได้รับความนิยมอย่างสูงเมื่อทีมเริ่มประสบความสำเร็จในปีเดียวกัน
- เอ็กซีเทอร์ ชีฟส์ (Exeter Chiefs): ทีมรักบี้จากอังกฤษที่เปลี่ยนชื่อทีมเป็น "Chiefs" ในปี 1999 และเริ่มใช้ท่าทอมะฮอว์กชอปพร้อมเพลงศึกในปี 2010 หลังจากเลื่อนชั้นสู่ Premiership Rugby
ขวานโฟม อุปกรณ์เสริมการเชียร์
สำหรับทีมแอตแลนตา เบรฟส์ ได้มีการผลิต "ขวานโฟม" (Foam Tomahawk) ซึ่งเป็นอุปกรณ์เชียร์ทำจากโฟมยางรูปขวาน เพื่อให้แฟนๆ ใช้ประกอบการทำท่าชอป

ขวานโฟมถูกคิดค้นโดย Paul Braddy พนักงานขายโฟมที่เสนอไอเดียแก่ผู้จัดการฝ่ายสัมปทานของทีม โดยเริ่มผลิตและจำหน่ายในราคาประมาณ 5 ดอลลาร์ต่อชิ้น ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากจน Braddy สามารถลาออกจากงานประจำมาผลิตขวานโฟมเต็มตัว

ข้อโต้เถียงเรื่องการเหยียดเชื้อชาติและวัฒนธรรม
ท่าทอมะฮอว์กชอปเป็นประเด็นขัดแย้งมานานหลายทศวรรษ โดยกลุ่มสิทธิชนพื้นเมืองอเมริกันและองค์กรต่างๆ เช่น Not in Our Honor และ National Congress of American Indians วิจารณ์ว่าท่าทางนี้เป็นการสร้างภาพจำที่ผิดเพี้ยน (Caricature) และเป็นการล้อเลียนวัฒนธรรมของชนพื้นเมืองอเมริกันในเชิงเหยียดเชื้อชาติ
คำวิจารณ์ระบุว่าการนำสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมมาใช้เป็นเพียงความบันเทิงในกีฬาเป็นการลดทอนคุณค่าของความเป็นมนุษย์ (Demeaning) โดยเฉพาะการใช้ขวานโฟมที่ถูกมองว่าเป็นการทำให้เรื่องราวของชนพื้นเมืองกลายเป็นเรื่องตลก
ความเคลื่อนไหวนี้ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในหลายระดับ เช่น การที่แคนซัสซิตี้ ชีฟส์ ปรับเปลี่ยนท่าทางของเชียร์ลีดเดอร์ หรือความพยายามของกลุ่มรณรงค์ที่เรียกร้องให้ทีมกีฬาต่างๆ เปลี่ยนชื่อทีมและยกเลิกการใช้ท่าทางดังกล่าว
คำถามที่พบบ่อย
ท่าทอมะฮอว์กชอปคืออะไร?
คือท่าทางในการเชียร์กีฬาที่เลียนแบบการใช้ขวานทอมะฮอว์กสับลงมา โดยการเคลื่อนแขนท่อนล่างไปข้างหน้าและข้างหลังซ้ำๆ มักทำควบคู่กับการส่งเสียงเชียร์
ทีมกีฬาใดบ้างที่นิยมใช้ท่านี้?
ทีมที่โดดเด่น ได้แก่ ฟลอริดาสเตต เซมินอลส์, แคนซัสซิตี้ ชีฟส์, แอตแลนตา เบรฟส์ และเอ็กซีเทอร์ ชีฟส์
ทำไมท่าทอมะฮอว์กชอปถึงถูกวิจารณ์?
เพราะถูกมองว่าเป็นการล้อเลียนวัฒนธรรมชนพื้นเมืองอเมริกัน และเป็นการสร้างภาพจำที่เหยียดเชื้อชาติ โดยนำสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมมาใช้เป็นเพียงเครื่องมือสร้างความบันเทิงในกีฬา
ขวานโฟมมีจุดเริ่มต้นมาจากไหน?
ถูกคิดค้นโดย Paul Braddy ในปี 1991 เพื่อใช้ประกอบการเชียร์ทีมแอตแลนตา เบรฟส์ โดยผลิตจากโฟมยางและจำหน่ายในราคาประหยัด
แคนซัสซิตี้ ชีฟส์ มีการปรับเปลี่ยนท่าทางอย่างไรเพื่อลดความขัดแย้ง?
ตั้งแต่ปี 2020 เชียร์ลีดเดอร์ของทีมถูกกำหนดให้ใช้กำปั้นปิดแทนการแบมือในขณะทำท่าชอป เพื่อลดภาพลักษณ์ของการเลียนแบบการสับขวานแบบดั้งเดิม
