เหตุการณ์เนรเทศผู้นำเผ่า 55 คนในตุรกี

เหตุการณ์เนรเทศผู้นำเผ่า 55 คน (ภาษาอังกฤษ: 55s incident) หรือที่รู้จักในชื่อ ค่ายซีวาส (Sivas Camp) เป็นเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์การเมืองของตุรกี ซึ่งมีการเนรเทศผู้นำเผ่า (Aghas), เชค (Sheikhs) และหัวหน้าเผ่าจำนวน 55 คน จากภูมิภาคตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศไปยังพื้นที่อนาโตเลียตะวันตก หลังจากเกิดการรัฐประหารเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1960

บริบทและการกล่าวหา

ภายหลังการรัฐประหาร คณะกรรมการเอกภาพแห่งชาติ (National Unity Committee - MBK) ได้กล่าวหาว่าสมาชิกของพรรคประชาธิปไตย (Democratic Party - DP) พยายามที่จะ "จัดตั้งรัฐบาลในเคอร์ดิสถาน" โดยในวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1960 หนังสือพิมพ์ Cumhuriyet ได้รายงานว่าคณะกรรมการ MBK พบเอกสารหลายฉบับที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ รวมถึงข้อมูลที่ระบุว่าบุตรชายของเชคซาอิด (Sheikh Said) ได้เดินทางไปโฆษณาชวนเชื่อในพื้นที่ทางตะวันออกในช่วงที่พรรค DP ครองอำนาจ

การกักตัวและการเนรเทศ

สี่วันหลังการรัฐประหาร ผู้นำเผ่าและเชคจำนวน 485 คนที่ถูกคัดเลือกจากภาคตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ ถูกส่งตัวไปยังค่ายกักกันในพื้นที่ Kabak Yazi จังหวัดซีวาส (Sivas) มีรายงานว่า เจมัล กือร์เซล (Cemal Gürsel) เคยเสนอให้เนรเทศบุคคลสำคัญชาวเคิร์ดจำนวน 2,500 คนในประเด็นนี้

ต่อมามีการประกาศใช้กฎหมายการตั้งถิ่นฐานแบบบังคับ (Compulsory Settlement Law No. 105) เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 1960 ซึ่งส่งผลให้มีการย้ายผู้คนออกจากค่ายในซีวาส และเนรเทศผู้นำที่ถูกระบุว่าเป็น "55 อาฆา" ซึ่งถูกกล่าวหาว่าสนับสนุนพรรค DP ไปยังจังหวัดต่างๆ ในอนาโตเลียตะวันตก ได้แก่ อันตัลยา (Antalya), อิสปาร์ตา (Isparta), อิซมีร์ (İzmir), อัฟยอน (Afyon), มานิซา (Manisa), เดนิซลี (Denizli) และโชรุม (Çorum) ทั้งนี้ กฎหมายฉบับดังกล่าวถูกยกเลิกในปี ค.ศ. 1962

ปัจจัยภายนอกและความกังวลด้านความมั่นคง

ความกังวลของรัฐบาลตุรกีในขณะนั้นส่วนหนึ่งได้รับอิทธิพลจากการเคลื่อนไหวเพื่อการปลดปล่อยแห่งชาติที่นำโดย มุสตาฟา บาร์ซานี (Mustafa Barzani) ภายใต้พรรคประชาธิปไตยเคอร์ดิสถานในอิรักตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งส่งผลกระทบต่อพื้นที่ชายแดนของตุรกี เช่น ฮักการี (Hakkari), วาน (Van), ซีร์ต (Siirt), มาร์ดิน (Mardin), ดิยาร์บากีร์ (Diyarbakır), มุช (Muş) และชือร์นัค (Şırnak) โดยมีการรวมตัวเพื่อสนับสนุนการต่อสู้ของบาร์ซานีในภูมิภาคเหล่านี้

การเปลี่ยนแปลงทางรัฐธรรมนูญ

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นควบคู่กับการปรับปรุงรัฐธรรมนูญปี 1961 ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงถ้อยคำในมาตรา 3 ของรัฐธรรมนูญปี 1924 จากเดิมที่ระบุว่า "อำนาจอธิปไตยเป็นของประชาชาติโดยไม่มีเงื่อนไข" เปลี่ยนเป็น "อำนาจอธิปไตยเป็นของประชาชาติตุรกีโดยไม่มีเงื่อนไข"