ข้อพิพาทการปลดประจำการเรือรบประจัญบานของสหรัฐอเมริกา

ข้อพิพาทการปลดประจำการเรือรบประจัญบานของสหรัฐอเมริกา เป็นการถกเถียงทางยุทธศาสตร์ระหว่างกองทัพเรือสหรัฐฯ (US Navy), นาวิกโยธินสหรัฐฯ (US Marine Corps), สภาคองเกรส และกลุ่มอิสระ เกี่ยวกับประสิทธิภาพของการยิงสนับสนุนทางเรือ (Naval Gunfire Support - NGFS) ที่จัดหาโดยเรือรบประจัญบานชั้น Iowa (Iowa-class battleships) และการพิจารณาว่าควรนำระบบอื่นมาใช้ทดแทนหรือไม่ โดยประเด็นหลักอยู่ที่วิธีการที่ดีที่สุดในการให้การสนับสนุนการยิงสำหรับปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกและกองกำลังที่ปฏิบัติการใกล้ชายฝั่ง

จุดเริ่มต้นและกรอบเวลาของข้อพิพาท

แม้ว่าการถกเถียงเรื่องการลดบทบาทของเรือรบประจัญบานจะเริ่มขึ้นตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ข้อพิพาทรอบล่าสุดนี้เริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 1992 เมื่อเรือ USS Missouri (BB-63) ซึ่งเป็นเรือรบประจัญบานลำสุดท้ายที่ปฏิบัติการอยู่ถูกปลดประจำการ และสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 2011 เมื่อเรือรบประจัญบานลำสุดท้ายที่เหลืออยู่ในบัญชีเรือรบ (Naval Vessel Register - NVR) ถูกปลดประจำการอย่างสมบูรณ์

กองทัพเรือสหรัฐฯ ตัดสินใจปลดประจำการเรือ Missouri โดยประเมินว่าหน้าที่ในการยิงสนับสนุนสามารถทดแทนได้ด้วยขีปนาวุธที่ยิงจากเรือและเรือดำน้ำ รวมถึงอาวุธนำวิถีที่มีความแม่นยำสูงจากเครื่องบิน อย่างไรก็ตาม หลายฝ่ายยังคงมองว่าเรือรบประจัญบานมีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการยิงสนับสนุน และตั้งคำถามต่อการตัดสินใจของกองทัพเรือ ส่งผลให้สภาคองเกรสสั่งการให้กองทัพเรือต้องรักษาเรือรบประจัญบานอย่างน้อย 2 ลำจาก 4 ลำที่เหลือไว้ในบัญชีเรือรบ แทนที่จะทำลายหรือจำหน่ายออก

ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์

ภายในปี ค.ศ. 1947 สหรัฐฯ ได้ลดสถานะเรือรบประจัญบานเกือบทั้งหมด (ยกเว้นเรือ Missouri) ให้เป็นเรือสำรอง แต่ภายในปี ค.ศ. 1964 เรือเกือบทั้งหมดถูกถอดออกจากบัญชีเรือรบ ยกเว้นเรือชั้น Iowa ทั้ง 4 ลำ ซึ่งถูกนำกลับมาใช้งานเป็นระยะเพื่อสนับสนุนการยิงทางเรือ เนื่องจากสภาคองเกรสเห็นว่าปืนใหญ่ขนาดใหญ่ของเรือชั้น Iowa มีอำนาจการทำลายล้างที่ปืนขนาดเล็กบนเรือลาดตระเวนหรือเรือทำลายล้างไม่สามารถทำได้

ในช่วงทศวรรษ 1980 ประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน ได้เสนอแผนสร้างกองทัพเรือขนาด 600 ลำ เพื่อคานอำนาจกับสหภาพโซเวียต ส่งผลให้เรือชั้น Iowa ทั้ง 4 ลำได้รับการปรับปรุงให้ทันสมัยและกลับมาปฏิบัติการอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลายในปี ค.ศ. 1991 แผนกองทัพเรือ 600 ลำจึงไม่มีความจำเป็นอีกต่อไป กองทัพเรือจึงเริ่มลดขนาดกองเรือลงเหลือ 313 ลำ และปลดประจำการเรือชั้น Iowa ทั้งหมดระหว่างปี ค.ศ. 1990 ถึง 1992

สภาคองเกรสได้เข้าแทรกแซงผ่านพระราชบัญญัติการให้ความช่วยเหลือด้านกลาโหมแห่งชาติปี 1996 (National Defense Authorization Act of 1996) มาตรา 1011 โดยกำหนดให้กองทัพเรือนำเรือชั้น Iowa 2 ลำ กลับเข้าสู่บัญชีเรือรบอีกครั้ง ซึ่งได้แก่เรือ New Jersey และ Wisconsin เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถนำกลับมาใช้งานได้สำหรับการปฏิบัติการของนาวิกโยธิน

ความพยายามในการหาทางเลือกทดแทน

กองทัพเรือมองว่าการบำรุงรักษาเรือรบประจัญบานมีค่าใช้จ่ายสูงเกินไป จึงพยายามโน้มน้าวสภาคองเกรสให้ยอมรับการปลดประจำการเรือ Iowa และ Wisconsin โดยการพัฒนาอาวุธนำวิถีระยะไกลและเรือรุ่นใหม่เพื่อทำหน้าที่ยิงสนับสนุนทางเรือ (NGFS)

โครงการอาวุธนำวิถี

แผนเดิมของกองทัพเรือคือการเพิ่มระยะยิงของปืนขนาด 5 นิ้ว (127 มม.) บนเรือทำลายล้างชั้น Arleigh Burke โดยใช้กระสุนนำวิถีระยะไกล (Extended Range Guided Munitions - ERGM) ซึ่งคาดว่าจะยิงได้ไกลถึง 40 ไมล์ทะเล (70 กม.) เข้าสู่แผ่นดิน อย่างไรก็ตาม โครงการ ERGM และโครงการ BTERM (Ballistic Trajectory Extended Range Munition) ถูกยกเลิกในปี ค.ศ. 2008 เนื่องจากค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นและผลลัพธ์ที่ไม่น่าพึงพอใจ

โครงการเรือรุ่นใหม่

กองทัพเรือได้เริ่มโครงการ SC-21 ในปี ค.ศ. 1994 เพื่อออกแบบเรือที่สามารถให้การสนับสนุนการยิงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นโครงการ DD(X) และนำไปสู่การสร้างเรือทำลายล้างชั้น Zumwalt ในที่สุด

บทสรุปของข้อพิพาท

การถกเถียงเรื่องการรักษาเรือรบประจัญบานกลายเป็นเรื่องทางวิชาการในปี ค.ศ. 2011 เมื่อเรือ USS Iowa ซึ่งเป็นเรือรบประจัญบานลำสุดท้ายที่กองทัพเรือครอบครอง ได้ถูกบริจาคให้แก่กลุ่มไม่แสวงหาผลกำไรเพื่อจัดตั้งเป็นเรือพิพิธภัณฑ์ ทำให้สิ้นสุดยุคของเรือรบประจัญบานในกองทัพเรือสหรัฐฯ อย่างเป็นทางการ