ผู้ศรัทธาในคุณธรรมแต่ไม่ใช่คริสเตียน แนวคิด Virtuous Pagan

Virtuous Pagan เป็นแนวคิดในเทววิทยาคริสเตียนที่พยายามตอบคำถามเกี่ยวกับชะตากรรมของผู้ที่ไม่ได้รู้จักพระเจ้าหรือไม่ได้ยินข่าวประเสริฐ (the unlearned) ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่ไม่เชื่อในพระคริสต์เนื่องจากไม่มีโอกาสได้รับคำสอน แต่ตลอดชีวิตของพวกเขาได้ดำเนินชีวิตด้วยคุณธรรมและความดีงาม ทำให้เกิดคำถามทางศีลธรรมว่าบุคคลเหล่านี้ควรจะถูกตัดสินให้ตกนรกหรือไม่

ตัวอย่างและแนวคิดที่เกี่ยวข้อง

บุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ที่มักถูกยกตัวอย่างในฐานะ "ผู้ศรัทธาในคุณธรรมแต่ไม่ใช่คริสเตียน" ได้แก่ นักปรัชญาและรัฐบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ เช่น เฮราคลิตุส (Heraclitus), พาร์เมนิดีส (Parmenides), โสเครตีส (Socrates), เพลโต (Plato), อริสโตเติล (Aristotle), ซิเซโร (Cicero), ทราจัน (Trajan) และ เวอร์จิล (Virgil)

ในทางเทววิทยา มีการนำเสนอแนวคิดที่เรียกว่า "คริสเตียนนิรนาม" (Anonymous Christian) โดย คาร์ล ราห์เนอร์ (Karl Rahner) ซึ่งเสนอว่าบุคคลที่ดำเนินชีวิตตามมโนธรรมและคุณธรรม แม้จะไม่รู้จักพระคริสต์ในนาม แต่ก็อาจถือได้ว่ามีความสัมพันธ์กับพระเจ้าในรูปแบบหนึ่ง แนวคิดนี้มีความคล้ายคลึงกับหลักการ gerim toshavim ในศาสนายิว และ Hanifs ในศาสนาอิสลาม

รากฐานทางคัมภีร์และเทววิทยา

มุมมองจากจดหมายของนักบุญเปาโล

ในคัมภีร์ไบเบิล นักบุญเปาโลได้สอนว่ามโนธรรมของคนที่ไม่ใช่คริสเตียนจะถูกนำมาพิจารณาในการพิพากษา แม้ว่าพวกเขาจะไม่มีกฎหมายของพระเจ้า (ธรรมบัญญัติ) อยู่ในมือก็ตาม ดังที่ปรากฏใน โรม 2:12–16 ซึ่งระบุว่า:

• ผู้ที่ทำบาปโดยไม่มีธรรมบัญญัติก็จะพินาศโดยไม่มีธรรมบัญญัติ
• เมื่อคนต่างชาติที่ไม่มีธรรมบัญญัติ ได้กระทำตามสิ่งที่อยู่ในธรรมบัญญัติโดยธรรมชาติ พวกเขาก็เป็นธรรมบัญญัติสำหรับตนเอง
• สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่างานของธรรมบัญญัติถูกเขียนไว้ในใจของพวกเขา และมโนธรรมของพวกเขาเป็นพยานยืนยัน

มุมมองจากปิตาจารย์ของคริสตจักร

ปิตาจารย์บางท่านมีมุมมองที่เปิดกว้างเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมในปัญญาของพระเจ้าของคนที่ไม่ใช่คริสเตียน เช่น จัสติน มาร์ทีร์ (Justin Martyr) ซึ่งกล่าวใน First Apology บทที่ 46 ว่า ผู้ที่ดำเนินชีวิตตาม Logos (พระวาทะ/เหตุผลสากล) คือคริสเตียน แม้ว่าโลกจะมองว่าพวกเขาเป็นผู้ไม่เชื่อในพระเจ้าก็ตาม โดยยกตัวอย่าง โสเครตีส และ เฮราคลิตุส

อย่างไรก็ตาม แฟรนซิส เอ. ซัลลิแวน (Francis A. Sullivan) ตั้งข้อสังเกตว่า แม้นักเขียนคริสเตียนยุคแรกจะไม่ได้ตัดโอกาสในการได้รับความรอดของผู้ที่มีคุณธรรมแต่ไม่ใช่คริสเตียน แต่หากถูกถามโดยตรง ปิตาจารย์บางท่านอาจจะยังคงปฏิเสธว่าคนต่างชาติหรือชาวยิวสามารถเข้าสู่ชีวิตนิรันดร์ได้โดยปราศจากความเชื่อในพระคริสต์