ประวัติบริษัท วัลแคน มอเตอร์ แอนด์ เอนจิเนียริง (Vulcan Motor and Engineering Company)

บริษัท วัลแคน มอเตอร์ แอนด์ เอนจิเนียริง จำกัด (The Vulcan Motor and Engineering Company Limited) เป็นผู้ผลิตยานพาหนะที่มีฐานการผลิตในเมืองเซาธพอร์ต (Southport) ประเทศอังกฤษ โดยเริ่มผลิตรถยนต์นั่งส่วนบุคคลตั้งแต่ปี 1902 จนถึงปี 1928 และขยายการผลิตไปยังรถเพื่อการพาณิชย์ตั้งแต่ปี 1906 จนถึงปี 1953

จุดเริ่มต้นและการเติบโตในช่วงแรก (ค.ศ. 1902–1918)

บริษัทก่อตั้งขึ้นโดยสองพี่น้อง โทมัส และ โจเซฟ แฮมป์สัน (Thomas and Joseph Hampson) ซึ่งเคยสร้างรถยนต์ทดลองในเมืองโบลตันเมื่อปี 1899 ต่อมาในปี 1902 พวกเขาได้จัดตั้งโรงงานที่ถนน Yellow House Lane ในเมืองเซาธพอร์ต ภายใต้ชื่อ Vulcan Motor Manufacturing & Engineering Company Ltd.

รถยนต์คันแรกของวัลแคนเป็นรุ่น 4 แรงม้า (hp) เครื่องยนต์สูบเดียว ขับเคลื่อนล้อหลังด้วยสายพานผ่านเกียร์ 2 สปีด ต่อมาในปี 1903 ได้พัฒนาเป็นรุ่น 6.5 แรงม้า พร้อมระบบขับเคลื่อนด้วยเพลาและแชสซีแบบ "armoured ash" (ไม้แอชเสริมความแข็งแรง) ในปี 1904 ได้เปิดตัวรุ่น 1.5 ลิตร 2 สูบ และในปี 1905 ได้ขยายสู่รุ่น 4 สูบ ขนาด 2 และ 3 ลิตร พร้อมย้ายโรงงานไปยังถนน Hawesside Street

ในปี 1906 บริษัทได้เปิดตัวรถตู้รุ่น 2 สูบ และรถยนต์หรูขนาด 4.8 ลิตร 6 สูบ และย้ายไปยังโรงงานขนาดใหญ่ขึ้นที่ Crossens ในปี 1907 พร้อมเปลี่ยนชื่อเป็น Vulcan Motor & Engineering Company (1906) Ltd. ต่อมาในปี 1912 บริษัทเริ่มใช้เครื่องยนต์จากภายนอกเป็นครั้งแรกในรุ่น 10/12 ขนาด 1.8 ลิตร ซึ่งใช้เครื่องยนต์ Aster 2 สูบ

บทบาทในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1

เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 1 อุบัติขึ้น วัลแคนมีรถยนต์ในสายการผลิตหลายรุ่น เช่น รุ่น 10/15 (2.4 ลิตร), 15.9 (2.6 ลิตร), 15/20 (3 ลิตร) และ 25/30 ซึ่งเป็นรุ่น 6 สูบสุดท้ายของยุคนั้น

ในด้านรถเพื่อการพาณิชย์ วัลแคนได้เปิดตัวรถบรรทุกขนาด 30 long cwt (1.5 long tons) ซึ่งถูกนำไปใช้เป็นรถพยาบาลในหลายประเทศ ได้แก่ อังกฤษ, อินเดีย, เบลเยียม, รัสเซีย และโปรตุเกส ในช่วงสงคราม โรงงานได้ปรับเปลี่ยนมาผลิตรถบรรทุก ยุทโธปกรณ์ และชิ้นส่วนเครื่องบิน โดยเฉพาะสำหรับเครื่องบินปีกสองชั้นรุ่น Airco DH.9

ในปี 1916 พี่น้องแฮมป์สันได้ออกจากบริษัท และบริษัทถูกจัดตั้งใหม่ในชื่อ Vulcan Motor Engineering (1916) ภายใต้การบริหารของ C.B. Wardman นอกจากนี้ ในปี 1918 บริษัทได้เข้าซื้อสโมสรฟุตบอลเซาธพอร์ต (Southport F.C.) และเปลี่ยนชื่อเป็น Southport Vulcan ซึ่งถือเป็นสโมสรฟุตบอลแห่งแรกที่ใช้ชื่อผู้สนับสนุน แต่ข้อตกลงนี้คงอยู่เพียงฤดูกาลเดียว

การปรับตัวหลังสงครามและการเปลี่ยนผ่าน (ค.ศ. 1919–1930)

ในปี 1919 Harper Bean ได้เข้าถือหุ้น 75% ของบริษัท และก่อตั้ง British Motor Trading Corporation โดยตั้งเป้าให้วัลแคนเน้นการผลิตรถเพื่อการพาณิชย์ แม้ว่าการผลิตรถยนต์นั่งส่วนบุคคลจะยังคงดำเนินต่อไป

รถยนต์รุ่นแรกหลังสงครามคือรุ่น 16 ที่ใช้เครื่องยนต์ Dorman 2.6 ลิตร โดยเปลี่ยนดีไซน์หม้อน้ำเป็นแบบแบน รุ่นที่ประสบความสำเร็จสูงสุดคือรุ่น 12 (ปี 1920–1927) ซึ่งใช้เครื่องยนต์จาก Dorman, Meadows และ British Anzani รุ่นนี้ยังถูกนำไปขายในชื่อ Lea-Francis Kirkstone เนื่องจากทั้งสองบริษัทมีการแบ่งปันเครือข่ายผู้จำหน่ายและการผลิตบางส่วน

ในช่วงปี 1920-1923 บริษัทมียอดขายรถยนต์รวมกว่า 6,000 คัน ซึ่งถือเป็นจุดสูงสุดของบริษัท อย่างไรก็ตาม ในปี 1928 ปัญหาทางการเงินทำให้ C.B. Wardman ต้องพ้นจากตำแหน่งประธาน โดยมี William R. Challinor เข้ามาแทน และมีการตัดสินใจยุติการผลิตรถยนต์นั่งส่วนบุคคลในเวลานั้น

การขยายตัวสู่ตลาดรถบัสและรถบรรทุก

วัลแคนเริ่มเปลี่ยนจุดสนใจไปยังรถบรรทุกและรถบัสอย่างเต็มตัว โดยในปี 1922 ได้เปิดตัวรถบรรทุกกึ่งพ่วงน้ำหนักเบา 4 ตัน และในปี 1926 ได้เปิดตัวรถบรรทุก 4 ตันรุ่นหนักและแชสซีรถบัสเครื่องยนต์ Dorman 6 สูบ

รถบัสของวัลแคนในช่วงแรกพัฒนามาจากแชสซีรถบรรทุก เช่น รุ่น VSD ที่ใช้ในเมืองเซาธพอร์ตในปี 1924 ต่อมาในปี 1927 บริษัทได้ผลิตแชสซีรถบัสและรถโค้ชโดยเฉพาะ เช่น รุ่น Prince, Duke และ Duchess และในปี 1930 ได้เปิดตัวรถบัสสองชั้นรุ่น Emperor ที่ใช้เครื่องยนต์ 6 สูบของวัลแคนเอง

การมุ่งเน้นรถเพื่อการพาณิชย์และจุดสิ้นสุด (ค.ศ. 1930–1953)

ตั้งแต่ปี 1930 เป็นต้นไป วัลแคนผลิตเพียงรถบรรทุกและรถบัสเท่านั้น โดยเน้นตลาดรถใช้งานเฉพาะทางสำหรับเทศบาล เช่น รถกวาดถนน รถดูดสิ่งปฏิกูล และรถเก็บขยะ

ในปี 1931 บริษัทเข้าสู่สภาวะล้มละลาย (compulsory liquidation) แต่ยังคงดำเนินกิจการในส่วนที่ทำกำไรได้ต่อไปในปริมาณน้อย จนกระทั่งถูกควบรวมโดย Brockhouse Engineering ในเวลาต่อมา และสิ้นสุดการผลิตยานพาหนะภายใต้แบรนด์วัลแคนในปี 1953