เรื่องเล่าจากผู้พลัดถิ่น หนังสือโดย มาลาลา ยูซัฟไซ

We Are Displaced: My Journey and Stories from Refugee Girls Around the World เป็นหนังสือที่ตีพิมพ์ในปี 2019 เขียนโดย มาลาลา ยูซัฟไซ (Malala Yousafzai) นักเคลื่อนไหวเพื่อการศึกษาของเด็กผู้หญิงและเจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ หนังสือเล่มนี้ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ Little, Brown and Company ในสหรัฐอเมริกา และ Weidenfeld & Nicolson ในสหราชอาณาจักร โดยมีเนื้อหาหลักที่ถ่ายทอดประสบการณ์ส่วนตัวของมาลาลาในการเป็นผู้พลัดถิ่นในปากีสถานและอังกฤษ รวมถึงเรื่องราวชีวิตของเด็กสาวผู้พลัดถิ่นอีก 9 คนจากทั่วทุกมุมโลก

ภูมิหลังและจุดประสงค์ของหนังสือ

มาลาลา ยูซัฟไซ เกิดเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 1997 ในหุบเขาสวาท ประเทศปากีสถาน เธอเริ่มเขียนบล็อกให้กับ BBC Urdu ตั้งแต่อายุ 11 ปี เพื่อบอกเล่าชีวิตภายใต้การควบคุมของกลุ่มตาลีบัน จนกระทั่งเธอถูกลอบยิงที่ศีรษะเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2012 ขณะเดินทางกลับจากโรงเรียน ซึ่งเหตุการณ์นี้ทำให้เธอได้รับความสนใจจากทั่วโลกและกลายเป็นสัญลักษณ์ของการต่อสู้เพื่อสิทธิทางการศึกษา

ในการเขียนหนังสือเล่มนี้ มาลาลาเลือกใช้คำว่า "ผู้พลัดถิ่น" (Displaced) แทนคำว่า "ผู้ลี้ภัย" (Refugee) เพื่อให้ครอบคลุมถึงผู้ที่ต้องย้ายถิ่นฐานภายในประเทศตนเอง (Internally Displaced Persons) ซึ่งมีจำนวนมากกว่าผู้ลี้ภัยที่ข้ามพรมแดนระหว่างประเทศ โดยเธอต้องการให้ผู้อ่านเห็นถึง "ความเป็นมนุษย์" ที่ซ่อนอยู่ภายใต้ตัวเลขสถิติของวิกฤตการณ์ผู้ลี้ภัย และให้โอกาสผู้พลัดถิ่นได้บอกเล่าความฝันและความทะเยอทะยานของตนเอง

โครงสร้างและเนื้อหาสำคัญ

หนังสือแบ่งออกเป็นสองส่วนหลัก ดังนี้:

ส่วนที่ 1 ฉันคือผู้พลัดถิ่น (I Am Displaced)

ในส่วนนี้ มาลาลาเล่าถึงประสบการณ์ตรงของเธอในการถูกบังคับให้ย้ายถิ่นฐานเนื่องจากการขยายอำนาจของกลุ่มตาลีบันในเมืองมิงโกรา ประเทศปากีสถาน เธอและครอบครัวต้องระหกระเหินย้ายที่อยู่ไปยังเขตชังลาและเมืองเปชาวาร์ ก่อนจะกลับมาพบว่าเมืองบ้านเกิดของเธอถูกทำลายย่อยยับ นอกจากนี้เธอยังเล่าถึงช่วงเวลาที่ต้องเข้ารับการรักษาตัวที่เมืองเบอร์มิงแฮม ประเทศอังกฤษ ซึ่งทำให้เธอต้องเริ่มต้นชีวิตใหม่ในดินแดนที่ไม่คุ้นเคย

ส่วนที่ 2 เราคือผู้พลัดถิ่น (We Are Displaced)

ส่วนนี้เป็นการรวบรวมเรื่องราวของเด็กสาว 9 คนที่มาลาลาได้พบระหว่างการเดินทางไปเยี่ยมค่ายผู้ลี้ภัยทั่วโลก โดยแต่ละเรื่องราวจะเริ่มต้นด้วยบทนำสั้น ๆ จากมาลาลา และตามด้วยการเล่าเรื่องโดยเจ้าของประสบการณ์เอง ตัวอย่างเรื่องราวที่น่าสนใจ ได้แก่:

• ซัยนับและซาบรีน: สองพี่น้องจากเยเมนที่ต้องลี้ภัยไปยังอียิปต์และยุโรปเนื่องจากวิกฤตการณ์ในประเทศ
• มูซูน อัลเมลเลฮัน: เด็กสาวชาวซีเรียที่ลี้ภัยไปยังจอร์แดน และกลายเป็นแรงบันดาลใจให้เด็กสาวในค่ายผู้ลี้ภัยซาอาตารีเข้าเรียนหนังสือ จนได้รับฉายาว่า "มาลาลาแห่งซีเรีย"
• นาจลา: เด็กสาวชาวเยซิดีจากอิรักที่ต้องหนีการกวาดล้างของกลุ่ม ISIS และต่อสู้เพื่อให้ได้เข้าเรียนหนังสือในเขตเคอร์ดิสถาน

การตอบรับและผลกระทบ

หนังสือ We Are Displaced ได้รับคำวิจารณ์ในเชิงบวกอย่างกว้างขวาง และสามารถติดอันดับ Top 10 ในรายการหนังสือขายดีของ The New York Times ในหมวด "Young Adult Hardcover" โดยรายได้จากการจำหน่ายหนังสือเล่มนี้จะถูกนำไปมอบให้กับ กองทุนมาลาลา (Malala Fund) เพื่อสนับสนุนการศึกษาของเด็กผู้หญิงทั่วโลก