ข้อพิพาทเวสต์ฟลอริดา การแย่งชิงดินแดนระหว่างสหรัฐฯ และสเปน

ข้อพิพาทเวสต์ฟลอริดา คือเหตุการณ์ความขัดแย้งด้านพรมแดนสองครั้งใหญ่ระหว่างสเปนและสหรัฐอเมริกา ซึ่งกินระยะเวลานานถึง 37 ปี โดยมีสาเหตุหลักมาจากการตีความขอบเขตดินแดนในภูมิภาคที่เรียกว่า เวสต์ฟลอริดา (West Florida) ที่แตกต่างกัน

ข้อพิพาทครั้งแรก การกำหนดเส้นขนานที่ 31

จุดเริ่มต้นของความขัดแย้งเกิดขึ้นหลังจากที่สเปนได้รับอาณานิคมเวสต์ฟลอริดาและอีสต์ฟลอริดาคืนจากสหราชอาณาจักรภายหลังสงครามปฏิวัติอเมริกา

ในช่วงที่อังกฤษปกครอง เวสต์ฟลอริดามีการปรับเปลี่ยนพรมแดนทางตอนเหนือ โดยเริ่มจากเส้นขนานที่ 31 องศาเหนือ และต่อมาถูกขยับขึ้นไปที่ 32 องศา 28 ลิปดา เพื่อขยายพื้นที่ครอบคลุมเขต Natchez และ Tombigbee อย่างไรก็ตาม เมื่อสเปนเข้าปกครอง สเปนยืนยันว่าสิทธิ์ในดินแดนของตนครอบคลุมถึงเส้นขนานที่ 32 องศา 28 ลิปดา ในขณะที่สหรัฐอเมริกายืนยันว่าพื้นที่ระหว่างเส้นขนานที่ 31 และ 32 องศา 28 ลิปดา เป็นของอังกฤษมาโดยตลอด และควรตกเป็นของสหรัฐฯ

ความขัดแย้งนี้สิ้นสุดลงด้วย สนธิสัญญาพินก์นีย์ (Pinckney's Treaty) ในปี ค.ศ. 1795 ซึ่งทั้งสองฝ่ายตกลงให้เส้นขนานที่ 31 องศาเหนือเป็นเส้นแบ่งเขตแดนอย่างเป็นทางการ

ข้อพิพาทครั้งที่สอง การซื้อหลุยเซียนาและการผนวกดินแดน

ข้อพิพาทครั้งที่สองเกิดขึ้นหลังจากการซื้อดินแดนหลุยเซียนา (Louisiana Purchase) ในปี ค.ศ. 1803 ซึ่งสร้างความสับสนว่าดินแดนเวสต์ฟลอริดาเป็นส่วนหนึ่งของหลุยเซียนาหรือไม่

สหรัฐอเมริกากล่าวอ้างว่าพื้นที่ระหว่างแม่น้ำมิสซิสซิปปีและแม่น้ำเพอร์ดิโด (Perdido River) เป็นส่วนหนึ่งของหลุยเซียนาที่ตนซื้อมาจากฝรั่งเศส ในขณะที่สเปนปฏิเสธข้อเรียกร้องนี้อย่างสิ้นเชิง

การประกาศเอกราชของสาธารณรัฐเวสต์ฟลอริดา

ในปี ค.ศ. 1810 กลุ่มผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอเมริกันและอังกฤษในบริเวณแบตันรูจ (Baton Rouge) ได้ก่อการกบฏต่อต้านการปกครองของสเปน โดยการเข้ายึดป้อมซานคาร์ลอส (Fort San Carlos) และประกาศจัดตั้ง สาธารณรัฐเวสต์ฟลอริดา (Republic of West Florida) ในวันที่ 26 กันยายน ค.ศ. 1810

ในขณะนั้น สเปนกำลังติดพันสงครามคาบสมุทร (Peninsular War) กับฝรั่งเศส จึงไม่สามารถส่งกำลังมาต่อต้านได้ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ จึงประกาศผนวกดินแดนดังกล่าวเข้ากับสหรัฐอเมริกาในวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1810 และกองทัพสหรัฐฯ ได้เข้ายึดครองพื้นที่อย่างสมบูรณ์ในเดือนธันวาคมปีเดียวกัน

บทสรุปและการทำสนธิสัญญาอดัมส์-โอนิส

ความตึงเครียดระหว่างสองประเทศดำเนินมาจนถึงปี ค.ศ. 1819 เมื่อมีการเจรจา สนธิสัญญาอดัมส์-โอนิส (Adams–Onís Treaty) ซึ่งสเปนตกลงโอนเวสต์ฟลอริดาและอีสต์ฟลอริดาทั้งหมดให้แก่สหรัฐอเมริกา เพื่อแลกกับการที่สหรัฐฯ ยอมยกเลิกข้อเรียกร้องค่าเสียหายจากการถูกละเมิดสิทธิ์

สนธิสัญญานี้ได้รับการสัตยาบันในปี ค.ศ. 1821 ทำให้สหรัฐอเมริกากลายเป็นเจ้าของดินแดนฟลอริดาทั้งหมดอย่างถูกต้องตามกฎหมาย