Late Modernism คืออะไร? ความแตกต่างระหว่างลัทธิสมัยใหม่ตอนปลายและโพสต์โมเดิร์น

ในโลกของทัศนศิลป์ Late Modernism (ลัทธิสมัยใหม่ตอนปลาย) ครอบคลุมถึงผลงานศิลปะส่วนใหญ่ที่ถูกสร้างขึ้นตั้งแต่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองจนถึงช่วงต้นศตวรรษที่ 21 คำศัพท์นี้มักถูกนำมาเปรียบเทียบกับ Postmodernism (โพสต์โมเดิร์น) แม้ว่าทั้งสองจะมีจุดที่คล้ายคลึงกัน แต่ก็มีความแตกต่างที่สำคัญในเชิงแนวคิด

ความสัมพันธ์ระหว่าง Late Modernism และศิลปะร่วมสมัย

คำศัพท์ที่แพร่หลายที่สุดสำหรับศิลปะที่ผลิตตั้งแต่ทศวรรษ 1950 เป็นต้นมาคือ ศิลปะร่วมสมัย (Contemporary Art) ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายกว้างกว่า โดยครอบคลุมทั้งศิลปินที่ยังคงทำงานในขนบของ Modernism และ Late Modernism รวมถึงศิลปินที่ปฏิเสธแนวคิดดังกล่าวเพื่อก้าวเข้าสู่ Postmodernism

นักวิจารณ์บางส่วน เช่น Arthur Danto มองว่าความเป็นร่วมสมัยเป็นคำที่กว้างกว่า และวัตถุทางโพสต์โมเดิร์นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของขบวนการร่วมสมัยที่เข้ามาแทนที่ความทันสมัย (Modernity) ในขณะที่นักวิจารณ์คนอื่นๆ เช่น Hilton Kramer และ Jean-François Lyotard โต้แย้งว่างานโพสต์โมเดิร์นนั้นมีความสัมพันธ์ในเชิงเปรียบเทียบกับงานโมเดิร์นนิสต์

Late Modernism ในด้านวรรณกรรม

ในทางวรรณกรรม Late Modernism หมายถึงผลงานที่ผลิตขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โดยมีการนิยามที่หลากหลาย:

• นิยามที่พบบ่อยที่สุดคือผลงานที่ตีพิมพ์ระหว่างปี 1930 ถึง 1939 หรือ 1945
• นักเขียนบางคน เช่น T. S. Eliot และ Basil Bunting ยังคงเขียนงานในสไตล์โมเดิร์นนิสต์หลังปี 1945
• Samuel Beckett, James Baldwin และกวีในกลุ่ม Beat Generation ก็ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม Late Modernist เช่นกัน

นอกจากนี้ ยังมีมุมมองว่าอุดมการณ์ของ Modernism ถูกปรับเปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญจากเหตุการณ์สะเทือนขวัญในสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเฉพาะการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ (Holocaust) และการทิ้งระเบิดปรมาณู

ความแตกต่างระหว่าง Late Modernism และ Postmodernism

ความแตกต่างหลักระหว่างสองแนวคิดนี้อยู่ที่ทัศนคติต่อ ความก้าวหน้า (Progress) และ เรื่องเล่าหลัก (Grand Narratives)

ลักษณะของ Modernism และ Late Modernism

ศิลปะสมัยใหม่มักเน้นที่:

• ความบริสุทธิ์ทางรูปแบบ (Formal Purity)
• ความเฉพาะเจาะจงของสื่อ (Medium Specificity)
• ศิลปะเพื่อศิลปะ (Art for Art's Sake)
• การแสวงหาความจริงสากลและความแท้จริง (Authenticity)
• ความสำคัญของกลุ่ม Avant-garde และความแปลกใหม่

ลักษณะของ Postmodernism

ในทางตรงกันข้าม Postmodernism จะมีลักษณะดังนี้:

• ปฏิเสธเรื่องเล่าหลัก (Grand Narratives) ของทิศทางศิลปะ
• ทำลายเส้นแบ่งระหว่างศิลปะชั้นสูง (High Art) และศิลปะชั้นต่ำ (Low Art)
• ใช้การตัดแปะ (Collage), การแตกกระจาย (Fragmentation) และการปะทะกันของแนวคิด
• ใช้ความย้อนแย้ง (Irony), การล้อเลียน (Parody) และอารมณ์ขัน เนื่องจากเชื่อว่าไม่มีจุดยืนใดที่มั่นคงหรือจริงแท้

จุดแตกต่างที่สำคัญที่สุดคือ Modernism มีจุดยืนที่ ก้าวหน้า (Progressive) โดยเชื่อว่างานชิ้นใหม่ต้องล้ำสมัยและก้าวหน้ากว่าเดิม แต่ Postmodernism ปฏิเสธแนวคิดเรื่องความก้าวหน้าในศิลปะ และพยายามล้มล้าง "ตำนานของ Avant-garde"