โยเอล มาเร็ค ผู้เชี่ยวชาญด้านปัญญาประดิษฐ์และการสืบค้นข้อมูลระดับโลก

โยเอล มาเร็ค (Yoelle Maarek) เป็นนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ชาวฝรั่งเศส-อิสราเอล ผู้มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเทคโนโลยีการสืบค้นข้อมูล (Information Retrieval) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในระดับสากล ปัจจุบันเธอดำรงตำแหน่งหัวหน้านักวิจัยด้าน AI และการสืบค้นข้อมูล (Chief Researcher of AI/IR) ให้กับสถาบันนวัตกรรมเทคโนโลยี (Technology Innovation Institute)

ประวัติและการศึกษา

มาเร็คเติบโตในเมืองเมอโดน-ลา-ฟอเร (Meudon-La-Foret) ประเทศฝรั่งเศส เธอเริ่มต้นการศึกษาระดับปริญญาตรีที่ École Nationale des Ponts et Chaussées ในปารีส และได้รับประกาศนียบัตร Diplôme d'études approfondies จากมหาวิทยาลัยปิแอร์และมารี กูรี (Pierre and Marie Curie University)

หลังจากนั้น เธอได้เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกที่สถาบันเทคนิออน (Technion) โดยเริ่มแรกศึกษาในด้านภาษาโปรแกรมมิ่ง แต่ในระหว่างการศึกษา เธอได้มีโอกาสเป็นนักศึกษาแลกเปลี่ยนที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (Columbia University) ในนิวยอร์ก ซึ่งทำให้เธอได้สัมผัสกับสาขาเครื่องมือสืบค้นข้อมูล (Search Engines) ภายใต้การแนะนำของศาสตราจารย์เกล ไคเซอร์ (Prof. Gail Kaiser) เมื่อกลับมายังอิสราเอล เธอจึงตัดสินใจเปลี่ยนหัวข้อการวิจัยมาเป็นด้านเครื่องมือสืบค้นข้อมูลภายใต้การดูแลของศาสตราจารย์แดเนียล เอ็ม. เบอร์รี (Prof. Daniel M. Berry) และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกจากเทคนิออนในปี ค.ศ. 1989

เส้นทางอาชีพและผลงานสำคัญ

การบุกเบิกที่ IBM และ Google

หลังจบการศึกษา มาเร็คเริ่มทำงานที่ศูนย์วิจัย Thomas J. Watson ของ IBM ในรัฐนิวยอร์ก โดยเธอเป็นผู้นำทีมพัฒนา "Guru" ซึ่งเป็นเครื่องมือสืบค้นข้อมูลตัวแรกของบริษัท IBM เธอทำงานที่ IBM จนถึงปี ค.ศ. 2006 และได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นวิศวกรชั้นนำ (Distinguished Engineer)

ในปี ค.ศ. 2006 มาเร็คได้เข้าร่วมงานกับ Google ในฐานะวิศวกรคนแรกที่ถูกจ้างงานใน Google ประเทศอิสราเอล และได้ก่อตั้งศูนย์วิศวกรรม Google ในเมืองไฮฟา (Haifa) ในตำแหน่งผู้อำนวยการฝ่ายวิศวกรรม ผลงานที่โดดเด่นที่สุดในช่วงนี้คือการนำทีมพัฒนาและเปิดตัว Google Suggest (หรือที่รู้จักในปัจจุบันว่า Google query autocomplete) ในปี ค.ศ. 2008 ซึ่งเป็นฟีเจอร์ที่ช่วยคาดเดาคำค้นหาของผู้ใช้บนหน้าแรกของ Google และ YouTube

บทบาทผู้นำใน Yahoo และ Amazon

ระหว่างปี ค.ศ. 2009 ถึง 2017 มาเร็คทำงานในส่วนงานวิจัยของ Yahoo ในประเทศอิสราเอล โดยดำรงตำแหน่งรองประธานฝ่ายวิจัยที่ Yahoo! Labs ซึ่งเธอรับผิดชอบการบริหารจัดการห้องปฏิบัติการหลายแห่ง รวมถึงการพัฒนาการสืบค้นข้อมูลในระบบอีเมล (Mail Search)

ต่อมาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2017 เธอได้เข้าร่วมงานกับ Amazon ในตำแหน่งรองประธานฝ่ายวิทยาศาสตร์และการวิจัย (Vice President of Science and Research) โดยดูแลรับผิดชอบด้านการวิจัยสำหรับ Alexa Shopping เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการค้นหาสินค้าผ่านคำสั่งเสียง

การยอมรับและรางวัลเกียรติยศ

ด้วยผลงานที่โดดเด่นในวงการวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ มาเร็คได้รับรางวัลและการยอมรับมากมาย ดังนี้:

• ACM Fellow: ได้รับเลือกให้เป็น Fellow ของสมาคมเครื่องจักรคำนวณ (Association for Computing Machinery) ในปี ค.ศ. 2013 จากผลงานด้านความเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมและการสืบค้นข้อมูลบนเว็บ
• US National Academy of Engineering: ได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกของสถาบันวิศวกรรมแห่งชาติสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 2021
• SIGIR Academy: ได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกเริ่มก่อตั้งของ ACM SIGIR Academy ในปี ค.ศ. 2021
• การยอมรับในระดับประเทศ: หนังสือพิมพ์ Globes ของอิสราเอลจัดให้เธอเป็นหนึ่งในผู้หญิงที่มีอิทธิพลที่สุด 50 อันดับแรกของอิสราเอลในปี ค.ศ. 2009 และ 2013 ขณะที่หนังสือพิมพ์ Haaretz ยกย่องให้เธอเป็นหนึ่งในผู้หญิงอิสราเอลที่ควรทำความรู้จักในปี ค.ศ. 2014
• Business Insider: จัดอันดับให้เธอเป็นวิศวกรหญิงที่ทรงพลังที่สุดในโลกอันดับที่ 12 จาก 22 คน ในปี ค.ศ. 2014