ซอฟต์แวร์ Zune ระบบจัดการสื่อและร้านค้าดิจิทัลของไมโครซอฟท์

Zune คือโปรแกรมซอฟต์แวร์ที่พัฒนาโดยไมโครซอฟท์ (Microsoft) สำหรับระบบปฏิบัติการ Windows เพื่อทำหน้าที่เป็นเครื่องเล่นสื่อครบวงจร, ระบบจัดการคลังสื่อ, เซิร์ฟเวอร์สตรีมมิ่ง, และเครื่องมือจัดการอุปกรณ์พกพา รวมถึงเป็นอินเทอร์เฟซสำหรับเข้าถึง Zune Marketplace ซึ่งเป็นร้านค้าดิจิทัลที่ยุติการให้บริการไปแล้ว

ซอฟต์แวร์นี้ถูกออกแบบมาเพื่อใช้ซิงค์ข้อมูลกับอุปกรณ์ในตระกูล Zune ทั้งหมด เช่น Zune 4, 8, 16, 30, 80, 120, Zune HD รวมถึงอุปกรณ์อื่นๆ อย่าง Windows Phone 7 และ Microsoft Kin โดยตัวซอฟต์แวร์ใช้หลักการออกแบบที่เรียกว่า Metro design language ซึ่งเป็นรากฐานของดีไซน์ใน Windows รุ่นต่อๆ มา

การทำงานและคุณสมบัติหลัก

ในฐานะเครื่องเล่นสื่อ ซอฟต์แวร์ Zune รองรับการจัดระเบียบสื่อในคลังข้อมูล โดยผู้ใช้สามารถเพิ่มเนื้อหาได้จากการริป (Rip) ข้อมูลจากซีดี, การซิงค์กับอุปกรณ์ Zune หรือการดาวน์โหลดจาก Zune Marketplace นอกจากนี้ยังมีความสามารถในการจัดการข้อมูลเมทาดาตา (Metadata) ของเพลง และดาวน์โหลดภาพหน้าปกอัลบั้มได้โดยอัตโนมัติ

สำหรับการใช้งานบนพีซี ซอฟต์แวร์ Zune สามารถสตรีมไฟล์ไปยังพีซีเครื่องอื่น, เครื่องเล่นเกม Xbox 360 และอุปกรณ์ที่เข้ากันได้ นอกจากนี้ยังมีระบบ Zune Social ที่ช่วยให้ผู้ใช้สามารถติดตามและแลกเปลี่ยนไฟล์กับผู้ใช้อื่นได้

ความเข้ากันได้ของระบบ

ซอฟต์แวร์ Zune รองรับการทำงานบน Windows XP (32-bit), Windows Vista และ Windows 7 (ทั้ง 32-bit และ 64-bit) แม้ว่าแบรนด์ Zune จะถูกยกเลิกไปก่อนการเปิดตัว Windows 8 และ Windows 10 แต่ซอฟต์แวร์นี้ยังคงสามารถทำงานบนระบบปฏิบัติการดังกล่าวได้เพื่อให้ผู้ใช้เดิมยังคงสามารถใช้งานอุปกรณ์ Zune ของตนต่อไปได้

ประวัติและการพัฒนา

ในเวอร์ชัน 1.0 ซอฟต์แวร์ Zune ถูกพัฒนาโดยดัดแปลงมาจาก Windows Media Player 11 ต่อมาในเวอร์ชัน 2.0 เป็นต้นไป ได้มีการสร้างซอฟต์แวร์ขึ้นมาใหม่โดยอิสระ และมีการเพิ่มตัวถอดรหัส DirectShow สำหรับไฟล์ AAC, MPEG-4 และ H.264 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรองรับไฟล์สื่อที่หลากหลายขึ้น

Zune Marketplace

Zune Marketplace คือร้านค้าออนไลน์ที่จำหน่ายเพลง, พอดแคสต์, รายการโทรทัศน์, ภาพยนตร์, มิวสิกวิดีโอ และแอปพลิเคชัน โดยสามารถเข้าถึงได้ผ่านซอฟต์แวร์ Zune บนพีซี, อุปกรณ์ Zune, Xbox 360 และโทรศัพท์ Windows Phone

บริการด้านดนตรี

Zune Marketplace เริ่มต้นด้วยเพลงจำนวน 2 ล้านเพลง และขยายตัวจนมีถึง 14 ล้านเพลง โดยให้บริการในรูปแบบไฟล์ MP3 ที่มีความละเอียดสูงสุด 320 kbit/s และไม่มีการป้องกันลิขสิทธิ์ (DRM-free) ซึ่งได้รับความร่วมมือจากค่ายเพลงยักษ์ใหญ่ทั้งสี่ (EMI, Warner Music Group, Sony BMG และ Universal Music Group)

บริการวิดีโอและแอปพลิเคชัน

• วิดีโอ: ให้บริการรายการทีวีจากผู้ผลิตชั้นนำ เช่น CBS, NBC, Fox และ Discovery รวมถึงภาพยนตร์จากสตูดิโออย่าง Paramount และ Warner Bros. ซึ่งบางส่วนรองรับความละเอียดระดับ HD และระบบเสียง 5.1 surround sound เมื่อใช้งานผ่าน Xbox 360
• แอปพลิเคชัน: มีส่วนสำหรับดาวน์โหลดแอปและเกมสำหรับ Zune HD โดยในช่วงแรกมีแอปที่พัฒนาโดยไมโครซอฟท์ 9 แอป และขยายตัวเป็น 62 แอปในเวลาต่อมา ซึ่งรวมถึง Facebook และ Twitter

การยุติการให้บริการ

หลังจากไมโครซอฟท์ยุติการผลิตฮาร์ดแวร์ Zune ในปี 2011 ซอฟต์แวร์ Zune ได้เข้าสู่โหมดบำรุงรักษา (Maintenance mode) และในปี 2012 ได้มีการเปิดตัวผลิตภัณฑ์ทดแทน ได้แก่ แอปพลิเคชันสำหรับซิงค์ข้อมูลกับ Windows Phone 8 และบริการ Xbox Music (ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น Groove Music) รวมถึง Microsoft Movies & TV เพื่อทำหน้าที่แทนเครื่องเล่นสื่อและบริการสตรีมมิ่ง

บริการออนไลน์ทั้งหมดของ Zune ถูกปิดตัวลงอย่างสมบูรณ์ในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2015