← กลับไปยังบทความทั้งหมด

Abuse of Process ความหมายและความแตกต่างจาก Malicious Prosecution

สรุปใจความสำคัญ

  • Abuse of Process เป็นการละเมิด (Tort) ในระบบ Common Law ที่เกี่ยวข้องกับการใช้สิทธิการเข้าถึงศาลในทางที่ผิด
  • องค์ประกอบสำคัญคือการมีวัตถุประสงค์แฝง (Ulterior Purpose) และการกระทำที่ไม่เหมาะสมในขั้นตอนการดำเนินคดี
  • แตกต่างจาก Malicious Prosecution ตรงที่ Abuse of Process ไม่จำเป็นต้องพิสูจน์เรื่องความอาฆาตพยาบาท (Malice) หรือการสิ้นสุดของคดีเดิมในทางที่เอื้อต่อจำเลย

Abuse of Process หรือการใช้สิทธิทางศาลโดยไม่ชอบ คือการใช้กระบวนการทางกฎหมายหรือขั้นตอนทางศาลโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร หรือไม่ยุติธรรม เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์บางอย่างของผู้ร้องขอหรือโจทก์ในคดีความ ซึ่งไม่ใช่จุดประสงค์หลักของกฎหมายนั้นๆ

ความหมายและลักษณะของ Abuse of Process

ในทางกฎหมายจารีตประเพณี (Common Law) Abuse of Process ถูกจัดเป็น ละเมิด (Tort) ประเภทหนึ่งที่แยกออกจากกันอย่างชัดเจนกับการฟ้องร้องโดยทุจริต (Malicious Prosecution) โดยมีลักษณะสำคัญคือการนำสิทธิในการเข้าถึงศาลซึ่งเป็นสิทธิสาธารณะมาใช้ในทางที่ผิด เพื่อสร้างความได้เปรียบในการดำเนินคดีหรือเพื่อบีบบังคับให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งยอมจำนน

องค์ประกอบของการฟ้องร้องเรื่อง Abuse of Process

ในเขตอำนาจศาลส่วนใหญ่ที่ใช้ระบบ Common Law องค์ประกอบสำคัญในการพิสูจน์ว่ามีการใช้สิทธิทางศาลโดยไม่ชอบ มีดังนี้:

  • วัตถุประสงค์แฝง (Ulterior Purpose): มีเจตนาหรือแรงจูงใจแฝงที่ซ่อนอยู่ภายใต้การใช้กระบวนการทางกฎหมาย
  • การกระทำที่ไม่เหมาะสม (Improper Act): มีการกระทำในขั้นตอนการใช้กระบวนการทางกฎหมายที่ไม่ถูกต้องตามปกติของการดำเนินคดี

ตัวอย่างของ "กระบวนการ" (Process) ที่อาจถูกนำมาใช้ในทางที่ผิด ได้แก่ การออกหมายเรียกพยานเพื่อเบิกความ, การยึดทรัพย์สิน, การอายัดทรัพย์สิน หรือการใช้มาตรการชั่วคราวอื่นๆ ของศาล

ความแตกต่างระหว่าง Abuse of Process และ Malicious Prosecution

แม้ว่าทั้งสองอย่างจะเป็นการใช้ระบบศาลในทางที่ผิด แต่มีความแตกต่างที่สำคัญในเชิงเทคนิคและข้อกำหนดทางกฎหมาย ดังนี้:

หัวข้อเปรียบเทียบMalicious Prosecution (การฟ้องร้องโดยทุจริต)Abuse of Process (การใช้สิทธิทางศาลโดยไม่ชอบ)
จุดเริ่มต้นของความผิดเน้นที่การ เริ่มต้น การดำเนินคดีโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรเน้นที่การ ใช้ กระบวนการทางกฎหมายหลังจากที่คดีความได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว
ข้อกำหนดเรื่องเจตนาต้องพิสูจน์ว่ามีความอาฆาตพยาบาท (Malice) และไม่มีเหตุอันควรเชื่อได้ว่ามีความผิด (Lack of Probable Cause)โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องพิสูจน์เรื่องความอาฆาตพยาบาท หรือการขาดเหตุอันควรเชื่อ
ผลลัพธ์ของคดีเดิมต้องมีการสิ้นสุดของคดีเดิมโดยที่โจทก์ (ในคดีเดิม) แพ้คดี หรือได้รับผลลัพธ์ที่เอื้อต่อจำเลยไม่จำเป็นต้องรอให้คดีเดิมสิ้นสุดลง หรือไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ผลลัพธ์ของคดีเดิม

สรุปคือ ในขณะที่ Malicious Prosecution คือการฟ้องคดีโดยทุจริตตั้งแต่ต้น แต่ Abuse of Process คือการนำขั้นตอนทางกฎหมายที่ออกโดยศาลมาใช้เป็นเครื่องมือเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์อื่นที่ไม่ใช่ความยุติธรรม

คำถามที่พบบ่อย

Abuse of Process คืออะไร?

คือการใช้กระบวนการทางกฎหมายหรือขั้นตอนทางศาลโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์แฝงที่ขัดต่อความยุติธรรม แทนที่จะเป็นจุดประสงค์หลักของกฎหมายนั้นๆ

Abuse of Process ต่างจาก Malicious Prosecution อย่างไร?

ความแตกต่างหลักคือ Malicious Prosecution เกี่ยวข้องกับการเริ่มต้นฟ้องคดีโดยทุจริต ส่วน Abuse of Process เกี่ยวข้องกับการใช้ขั้นตอนทางกฎหมายหลังจากที่คดีได้เริ่มต้นขึ้นแล้วในทางที่ผิด

ต้องพิสูจน์ความอาฆาตพยาบาท (Malice) ในคดี Abuse of Process หรือไม่?

ไม่ ในเขตอำนาจศาลส่วนใหญ่ ไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ว่ามีความอาฆาตพยาบาท หรือว่าการฟ้องคดีนั้นไม่มีเหตุอันควรเชื่อ (Lack of Probable Cause) เพื่อให้ถือว่าเป็นการใช้สิทธิทางศาลโดยไม่ชอบ