ขีปนาวุธ ASRAAM ระบบอาวุธปล่อยนำวิถีอากาศสู่อากาศระยะใกล้ประสิทธิภาพสูง

ASRAAM (Advanced Short Range Air-to-Air Missile) หรือในรหัสเรียกขานของสหรัฐอเมริกาว่า AIM-132 เป็นขีปนาวุธนำวิถีอากาศสู่อากาศระยะใกล้ที่ใช้ระบบนำวิถีด้วยอินฟราเรดแบบสร้างภาพ (Imaging Infrared Homing) ผลิตโดยบริษัท MBDA UK ออกแบบมาเพื่อการรบทางอากาศในระยะประชิด โดยมีจุดเด่นที่ความเร็วสูงและความคล่องตัวในการเปลี่ยนทิศทาง เพื่อให้เครื่องบินขับไล่สามารถยิงและหันเหออกจากเป้าหมายได้อย่างรวดเร็ว ลดความเสี่ยงในการถูกโจมตีกลับ

ประวัติการพัฒนา

โครงการ ASRAAM เริ่มต้นขึ้นในช่วงทศวรรษ 1980 ภายใต้ความร่วมมือระหว่างสหราชอาณาจักรและเยอรมนี เพื่อสร้างอาวุธปล่อยนำวิถีระยะใกล้มาทดแทน AIM-9 Sidewinder โดยเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงร่วมกับสหรัฐอเมริกาที่พัฒนา AIM-120 AMRAAM สำหรับระยะกลาง เพื่อให้มีช่องว่างด้านระยะยิงที่ครอบคลุมมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม เยอรมนีได้ถอนตัวจากโครงการในปี 1989 เนื่องจากปัจจัยด้านการเงินและการสิ้นสุดของสงครามเย็น ส่งผลให้สหราชอาณาจักรดำเนินโครงการต่อเพียงลำพังและปรับปรุงคุณลักษณะให้ตรงตามความต้องการของกองทัพอากาศอังกฤษ (RAF) โดยมีการนำระบบตรวจจับ (Seeker) แบบ Focal Plane Array ของ Hughes มาใช้ ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจจับและต้านทานมาตรการลวงได้ดียิ่งขึ้น

ขีปนาวุธ ASRAAM เริ่มเข้าประจำการในกองทัพอากาศอังกฤษในปี 1998 และต่อมาได้ถูกนำไปใช้ในกองทัพอากาศอินเดีย รวมถึงเคยประจำการในกองทัพอากาศออสเตรเลีย นอกจากนี้ การออกแบบของ ASRAAM ยังเป็นพื้นฐานในการพัฒนา CAMM (Common Anti-Aircraft Modular Missile) ซึ่งเป็นระบบป้องกันภัยทางอากาศที่ยิงจากพื้นสู่พื้นและเรือสู่พื้น

คุณลักษณะทางเทคนิคและสมรรถนะ

ASRAAM ถูกออกแบบมาให้เป็นอาวุธแบบ "ยิงแล้วลืม" (Fire-and-Forget) โดยมีความเร็วสูงสุดมากกว่า Mach 3 และมีระยะยิงไกลกว่า 25 กิโลเมตร ซึ่งถือว่าไกลกว่าขีปนาวุธนำวิถีอินฟราเรดทั่วไปในยุคเดียวกัน เพื่อให้สามารถทำลายเป้าหมายได้ก่อนที่ศัตรูจะเข้าสู่ระยะยิงของตนเอง

ระบบนำวิถีและตัวตรวจจับ

• Block 1-5: ใช้ระบบนำวิถีอินฟราเรดแบบสร้างภาพของ Hughes (Raytheon) พร้อมความสามารถในการล็อกเป้าหมายหลังการยิง (Lock-on After Launch - LOAL) และการนำวิถีด้วยแรงเฉื่อย (Strapdown Inertial Guidance)
• Block 6+: ใช้ระบบตรวจจับที่พัฒนาขึ้นเองภายใน MBDA UK

ตารางสรุปสมรรถนะ

การนำไปใช้งานในปัจจุบัน

ปัจจุบัน ASRAAM ถูกติดตั้งบนเครื่องบินขับไล่หลายรุ่น เช่น Eurofighter Typhoon และ F-35 Lightning II ของกองทัพอากาศและกองทัพเรืออังกฤษ นอกจากนี้ยังมีการนำไปดัดแปลงเป็นระบบ Raven ซึ่งเป็นระบบป้องกันภัยทางอากาศระยะใกล้ (SHORAD) แบบประยุกต์ โดยการนำรางยิง ASRAAM จากเครื่องบินที่ปลดระวางมาติดตั้งบนรถบรรทุก Supacat 6x6 เพื่อใช้งานในกองทัพยูเครน