เมืองดารัน ศูนย์กลางเศรษฐกิจและประวัติศาสตร์แห่งตะวันออกของเนปาล

ดารัน (เนปาล: धरान) เป็นเมืองระดับกึ่งมหานคร (Sub-metropolitan city) ตั้งอยู่ในเขตซุนซารี จังหวัดโกชี ทางตะวันออกของประเทศเนปาล โดยได้รับการสถาปนาเป็นเทศบาลลำดับที่ 4 ของราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1958 ดารันเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับ 3 ในภูมิภาคตะวันออกของเนปาล รองจากเมืองบีรัตนะครและอิตาฮารี โดยคำว่า "ดารัน" ในภาษาเนปาลมีความหมายว่า "หลุมเลื่อย"

ภูมิศาสตร์และที่ตั้ง

เมืองดารันตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาของเทือกเขามาหาภารตะ (Mahabharat Range) ทางทิศเหนือ และมีพื้นที่ส่วนปลายทางทิศใต้แตะขอบที่ราบเทไร (Terai plains) โดยตัวเมืองตั้งอยู่ที่ระดับความสูงประมาณ 349 เมตร (1,148 ฟุต) จากระดับน้ำทะเล

ในอดีต ดารันบะซาร์ (Dharan Bazaar) เติบโตขึ้นใกล้กับพื้นที่ฟุสเร (Phusre) ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเท้าสายเก่าที่มุ่งหน้าสู่เมืองธันกุตาและพื้นที่ภูเขาทางตะวันออก ทำให้ดารันกลายเป็นจุดนัดพบทางการค้าที่สำคัญระหว่างชาวเขาและชาวที่ราบ

การคมนาคม

ทางหลวงโกชี (Koshi Highway) เป็นเส้นทางหลักที่ตัดผ่านเมือง เชื่อมต่อดารันเข้ากับเมืองบีรัตนะครและอิตาฮารี ซึ่งเชื่อมต่อไปยังทางหลวงมเหนทระ (Mahendra Highway) ที่เป็นเส้นทางตะวันออก-ตะวันตกของประเทศ นอกจากนี้ ทางหลวงยังขยายตัวขึ้นไปทางเหนือจนถึงคิมะธังกา (Kimathanka) บริเวณชายแดนเนปาล-จีน

เส้นทางจากดารันไปยังธันกุตาได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสหราชอาณาจักรภายใต้โครงการความช่วยเหลือด้านการพัฒนาต่างประเทศ (Overseas Development Administration) โดยเริ่มก่อสร้างในปี ค.ศ. 1976 และแล้วเสร็จในปี ค.ศ. 1982 ซึ่งใช้แรงงานท้องถิ่นจำนวนมากถึง 15,000 คนในช่วงสูงสุดของโครงการ

ประวัติศาสตร์

ดารันเคยเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรโมรัง (Morang Kingdom) ซึ่งปกครองโดยชาวลิมบู (Limbu) ในพื้นที่ราบลุ่มของลิมบูวัน (Limbuwan) โดยมีกษัตริย์พุทธิกรรณ รายา เคบัง ลิมบู (Buddhi Karna Raya Khebang Limbu) เป็นผู้ปกครอง ในช่วงปี ค.ศ. 1584 ถึง 1774 เมืองดารัน-บีชัยปุระ (Dharan-Bijaypur) ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการปกครองของอาณาจักรโมรัง

ต่อมาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1774 ตัวแทนของกษัตริย์ปฤถวี นารายัน ชาห์ (Prithivi Narayan Shah) แห่งกอร์ขา ได้เจรจากับเหล่ารัฐมนตรีของโมรัง และบรรลุข้อตกลงยอมรับกษัตริย์กอร์ขาเป็นมหาราชา โดยที่ผู้ปกครองชาวลิมบูยังคงได้รับสิทธิ์ในการปกครองตนเองภายใต้สนธิสัญญาที่รับรองความเป็นอิสระของดินแดน

ประชากรและสังคม

ภาษาและชาติพันธุ์

จากการสำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2021 เมืองดารันมีความหลากหลายทางชาติพันธุ์และภาษาอย่างมาก โดยมีกลุ่มประชากรหลักดังนี้:

• ภาษา: ภาษาเนปาลเป็นภาษาหลัก (42.5%) ตามด้วยภาษาลิมบู (10.1%), ภาษาไมถิลี (8.0%), ภาษาเนวาร์ (7.4%), ภาษาไร (5.9%), ภาษาตามัง (5.9%) และภาษาบันตาวา (5.8%)
• กลุ่มชาติพันธุ์: กลุ่มชาวไร (Rai) เป็นกลุ่มที่ใหญ่ที่สุด (19.4%) ตามด้วยชาวลิมบู (13.01%), ชาวเนวาร์ (11.1%), ชาวเชตรี (10.7%), ชาวตามัง (7.3%) และชาวพราหมณ์ภูเขา (7.1%)

สิ่งแวดล้อมและสาธารณูปโภค

จากการศึกษาในปี ค.ศ. 2016 เกี่ยวกับคุณภาพน้ำดื่มในเมืองดารัน พบว่าน้ำประปาเทศบาลทั้งหมดและน้ำดื่มบรรจุขวดส่วนใหญ่ (87.5%) มีการปนเปื้อนของแบคทีเรียเฮเทอโรโทรฟิก (Heterotrophic bacteria) โดยน้ำประปามีการปนเปื้อนของโคลิฟอร์มรวม (Total coliforms) สูงถึง 55.3% ซึ่งสะท้อนถึงความท้าทายด้านสุขาภิบาลในพื้นที่

สื่อและการสื่อสาร

เมืองดารันมีระบบสื่อสารที่ครอบคลุม ทั้งหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น 11 ฉบับ (เช่น The Blast Times และ The Morning Times) และหนังสือพิมพ์ระดับชาติ รวมถึงสถานีวิทยุ FM ท้องถิ่นหลายแห่ง เช่น Star FM, Vijayapur FM และ Radio Dharan FM นอกจากนี้ยังมีสถานีทวนสัญญาณของโทรทัศน์แห่งชาติเนปาล (Nepal Television) ที่ให้บริการช่องโทรทัศน์ฟรีทางบกในพื้นที่